భార్య గొప్పది

  🙏🙏🙏🕉️🕉️🕉️🚩🚩🚩

మన సాహిత్యంలో తల్లి గొప్పది . దైవంతో సమానం అని చెబుతారు. కాని భార్య గొప్పది అని ఎక్కడన్నా (కార్యేషు దాసీ కాకుండా) చెప్పారా?

జవాబు

మన సాహిత్యంలో అమ్మకు ఇచ్చే స్థానం అద్వితీయం, అందులో సందేహం లేదు. అయితే, భార్యను కేవలం బాధ్యతలకు పరిమితం చేయకుండా, ఆమెను పురుషుని జీవితంలో సగం (అర్ధాంగి) గానూ, అత్యున్నత శక్తిగానూ వర్ణించిన సందర్భాలు చాలా ఉన్నాయి.

పంచమవేదమయిన మహాభారతంలో శాంతి పర్వంలో

భార్య ప్రాముఖ్యత గురించి మహాభారతంలో ఒక అద్భుతమైన శ్లోకం ఉంది:

"నాస్తి భార్యాసమో బంధుః, నాస్తి భార్యాసమా గతిః

నాస్తి భార్యా సమో లోకే సహాయో ధర్మసంగ్రహే( 144 అధ్యా. 16 వశ్లో)

భార్యతో సమానమైన బంధువు లేడు, భార్యతో సమానమైన దిక్కు (ఆధారం) మరొకటి లేదు. కష్టాల్లో ఉన్నప్పుడు మనిషికి భార్య ఇచ్చే ధైర్యం మరే ఇతర బంధువు ఇవ్వలేరు. లోకంలో ధర్మ సంగ్రహంలో భార్యవంటి సహాయకుడు లేడు అని దీని సారాంశం.

గృహిణియే గృహం

"న గృహం గృహమిత్యాహుః గృహిణీ గృహముచ్యతే" – ( 144 అధ్యా. 06 వశ్లో)

అంటే ఇటుకలు, రాళ్లతో కట్టినది ఇల్లు కాదు, గృహిణి (భార్య) ఉంటేనే అది ఇల్లు అవుతుంది. ఆమె లేని ఇల్లు అడవితో సమానం అని పంచమవేదం స్పష్టం చేస్తోంది.

మన సంస్కృతిలో తల్లి "జన్మనిస్తే", భార్య ఆ జన్మకు ఒక "అర్థాన్ని, తోడును" ఇస్తుంది. అందుకే ఆమెను 'సహధర్మచారిణి' (ధర్మంలో కలిసి నడిచేది) అని గౌరవించారు.

కింస్విన్మిత్రం గృహే పతిః అని యషుడడిగితే భార్యా మిత్రం గృహే సతః ( గృహస్థుకు భార్య మిత్రుడు) అని భార్తంలొ ధర్మరాజు జవాబిస్తాడు. ( వన పర్వం 313 అధ్యాయం 64 వశ్లోకం)

భార్యాభర్తల అనుబంధం గురించి చెప్పాల్సి వస్తే భవభూతి వ్రాసిన 'ఉత్తర రామచరితం' లోని ఈ శ్లోకం ఒక మకుటం వంటిది.

భార్యాభర్తల మధ్య ఉండాల్సిన ఆత్మీయతకు, ఏకత్వానికి (Oneness) ఈ శ్లోకం ఒక నిలువుటద్దం. ఆ పూర్తి శ్లోకం ఇక్కడ ఉంది:

అద్వైతం సుఖదుఃఖయోరనుగుణం సర్వాస్వవస్థాసు యద్

విశ్రామో హృదయస్య యత్ర జరసా యస్మిన్నహార్యో రసః।

కాలేనావరణాత్యయాత్ పరిణతే యత్స్నేహసారే స్థితం

భద్రం తస్య సుమానుషస్య కథమప్యేకం హి తత్ ప్రాప్యతే

దీని విశేషార్థం:

ఈ శ్లోకంలో భార్యను కేవలం ఒక వ్యక్తిగా కాకుండా, భర్తతో కలిసిన 'అద్వైత' స్థితిగా వర్ణించారు:

అద్వైతం సుఖదుఃఖయోః: సుఖంలోనూ, దుఃఖంలోనూ ఇద్దరూ వేరు కాకుండా ఒక్కటిగా (అద్వైతంగా) ఉండటం. అంటే సుఖం వస్తే ఇద్దరూ సంతోషించడం, కష్టం వస్తే ఇద్దరూ పంచుకోవడం.

సర్వాస్వవస్థాసు: అన్ని రకాల పరిస్థితులలోనూ (యవ్వనం, ముసలితనం, ఐశ్వర్యం, పేదరికం) ఒకేలా తోడుండటం.

విశ్రామో హృదయస్య: అలసిపోయిన హృదయానికి విశ్రాంతినిచ్చే ఏకైక స్థానం భార్య.

జరసా యస్మిన్నహార్యో రసః: వయసు పైబడినా (ముసలితనం వచ్చినా) ఆ అనురాగం, ఆ ప్రేమానుబంధం ఏమాత్రం తగ్గదు. సాధారణంగా భౌతికమైన అందం తగ్గుతుంది కానీ, భార్యాభర్తల మధ్య ఉండే 'స్నేహసారం' కాలంతో పాటు మరింత పరిణితి చెందుతుంది.

ముఖ్యాంశం:

ఒక ఉత్తమమైన మానవ జన్మలో ఇలాంటి పరమ పవిత్రమైన ప్రేమ దొరకడం చాలా అరుదు అని భవభూతి అంటారు. ఇక్కడ భార్య కేవలం సేవకురాలు కాదు, ఆమె హృదయానికి హాయినిచ్చే విశ్రాంతి ధామం.

రామాయణం/ఉత్తర రామచరితం వంటి కావ్యాల్లో భార్యను "గృహస్థాశ్రమానికి మూలస్తంభం" గా చూడటం వల్లనే ఆమెకు అంతటి విశిష్టత లభించింది.