శ్రీ జలకండేశ్వర ఆలయం

 🕉 మన గుడి : నెం 1362

⚜  తమిళనాడు : వెల్లూరు 

⚜  శ్రీ జలకండేశ్వర ఆలయం

💠 జలకండేశ్వర ఆలయం అనేది భారతదేశంలోని తమిళనాడు రాష్ట్రంలోని వెల్లూరు నగరం నడిబొడ్డున ఉన్న వెల్లూరు కోటలో ఉన్న శివుడికి అంకితం చేయబడిన ఆలయం.

💠 ఈ ఆలయం ద్రావిడ నిర్మాణ శైలికి ప్రసిద్ధి చెందింది, దాని క్లిష్టమైన శిల్పాలు, గంభీరమైన గోపురాలు మరియు అలంకరించబడిన స్తంభాలతో విభిన్నంగా ఉంటుంది.

⚜ ఆలయ కథ & చరిత్ర :– 

💠 "అత్రి ముని" ఇక్కడ ఒక శివలింగాన్ని ప్రతిష్టించి పూజించాడు. అతను వెళ్ళినప్పుడు సరైన నిర్వహణ లేకపోవడం వల్ల, ఈ లింగాన్ని చీమల దాడి చేసి, తరువాత చీమల పుట్టగా మారింది. వర్షం పడటం ప్రారంభించిన తర్వాత, చీమల పుట్ట వరదలు రావడం ప్రారంభించి నీటి తొట్టిగా మారింది.

💠 అప్పుడు కోటను నియంత్రిస్తున్న విజయనగర రాజవంశంలోని వెల్లూరు అధిపతి చిన్న బొమ్మ నాయకుడికి ఒక కల వచ్చింది, అక్కడ శివుడు ఆ ప్రదేశంలో ఒక ఆలయాన్ని నిర్మించమని అడిగాడు. నాయకులు చీమల పుట్టను కూల్చివేసి, లింగాన్ని కనుగొని, 1550లో ఆలయాన్ని నిర్మించారు.

💠 ఆలయ ప్రణాళికను పూర్తి చేయడానికి దాదాపు 50 సంవత్సరాలు పట్టింది మరియు అప్పటి నుండి లింగం నీటితో (తమిళ భాషలో జలం అని పిలుస్తారు) చుట్టుముట్టబడింది.

💠 లింగం నీటితో చుట్టు ముట్టబడినందున ఆ దేవతను జలకండేశ్వరర్ ("నీటిలో నివసించే శివుడు") అని పిలిచేవారు. 

💠 ఇక్కడ ఉన్న శివలింగం చాలా 'వేడిగా' ఉండటం వల్ల దానిని నీటి కొలనులో ముంచి ఉంచాల్సి వస్తుందనే పురాణం మరియు నమ్మకం నుండి దీనికి ఆ పేరు వచ్చింది. 

💠 విజయనగర రాజు సదాశివ దేవ్ మహారాయ ( 1540–1572) పాలనలో ఈ ఆలయం నిర్మించబడింది మరియు ఈ ఆలయ నిర్మాణం విజయనగర రాజుల నిర్మాణ శైలిలో ఉంది.

💠 ఈ ఆలయంలో జలకండేశ్వరుడి భార్య శ్రీ అఖిలాండేశ్వరి అమ్మవారి విగ్రహం కూడా ఉంది.

అఖిలాండేశ్వరి అంటే విశ్వం, అండ అంటే విశ్వ గుడ్డు, మరియు ఈశ్వరి అంటే దైవిక తల్లి. 

కాబట్టి, దేవత, తన గర్భంలో విశ్వమంతా రక్షించే దైవిక తల్లి.

💠 జలకండేశ్వర ఆలయం విజయనగర నిర్మాణ శైలికి చక్కని ఉదాహరణ. 

ఈ ఆలయం దాని గోపురం (గోపురం) పై అద్భుతమైన శిల్పాలు, అద్భుతంగా చెక్కబడిన రాతి స్తంభాలు, పెద్ద చెక్క ద్వారాలు మరియు అద్భుతమైన ఏకశిలలు మరియు శిల్పాలను కలిగి ఉంది.

💠 నంది విగ్రహం వెనుక ఒక మట్టి దీపం ఉంది, ఎవరైనా దానిపై చేయి ఉంచినప్పుడు అది తిరుగుతుందని చెబుతారు. 

భక్తుల కోరికలు నెరవేరాయని భ్రమణం సూచిస్తుందని చెబుతారు.

💠 ఆలయంలోని రాతి శిల్పాలు, ప్రధాన ప్రవేశ ద్వారం, రాతి స్తంభాలు అద్భుతంగా ఉన్నాయి. 

ప్రధాన శివుని మందిరం పక్కన ఆలయ ప్రాంగణం లోపల అనేక దేవాలయాలు ఉన్నాయి. 

అయితే ఆలయ ప్రవేశ ద్వారం వద్ద ఉన్న మండపంపై అత్యంత అద్భుతమైన శిల్పాలు కనిపిస్తాయి.

💠 ఈ ఆలయం యొక్క అత్యంత అద్భుతమైన లక్షణాలలో ఒకటి దాని వెయ్యి స్తంభాల హాలు, ఇది వాస్తుశిల్పం మరియు శిల్పకళ యొక్క కళాఖండం.

💠 దక్షిణ భారతదేశంలో విజయనగర శిల్పకళ లేని ఆలయం లేదు. 

ఫలాన గుడిని ఎవరు కట్టించారనగానే వెంటనే వచ్చే సమాధానం శ్రీ కృష్ణ దేవరాయలు అని. వారు కట్టిన ఆలయాలు అంత విస్త్రుతంగా ఉన్నాయి.

వాటిలోని శిల్పకళ కూడా అంత విశిష్టంగా ఉంటుంది. 

💠 ఆ ఆలయాలలోని కళ్యాణ మంటపాలలోని శిల్పకళ మరీ అద్భుతంగా ఉంటుంది. 

అలాంటి కళ్యాణ మండపాలలో ముఖ్యంగా, ప్రత్యేకంగా కొన్నింటిని చెప్పుకోవాలి. 

అవి, హంపి లోని విఠలాలయంలో కళ్యాణ మండపం, మధురై లోని వేయి స్తంభాల మండపం, తిరునల్వేలి లోని మండపం., కోయంబత్తూరు దగ్గర ఉన్న పేరూరు మండపం., రాయ వెల్లూరు లోని జలకంఠేశ్వరాలయంలోని కళ్యాణ మండపం. 

💠 ఇవి దక్షిణ భారతదేశంలోనే అత్యంత అందమైన మండపాలు. వీటిలో జలకంఠేశ్వరాలయం లోని కళ్యాణ మండపం చిన్నదైనా, శిల్పకళా కౌశలం రీత్యా చాల అద్భుతమైనది.

💠 స్తంభాలపై అష్ట దిక్పాలకుల చిత్రాలు, వినాయకుడు, విష్ణు, బ్రహ్మ, భూదేవి, శ్రీదేవి, సరస్వతి, పార్వతి మొదలగు దేవతా మూర్తుల చిత్రాలు అత్యంత సుందరంగా చిత్రించి ఉన్నాయి.

💠 ఇందులోని ఒక శిల్పం గురించి మాత్రం ప్రత్యేకంగా చెప్పుకోవాలి. 

అది ఒక ఎద్దు, ఒక ఏనుగు ఎదురెదురుగా నిలబడి ఉన్నట్టుంది. కాని ఆ రెండింటికి తల ఒక్కటే. 

ఎద్దు శరీరాన్ని మూసి చూస్తే ఏనుగు కనిపిస్తుంది. 

అలాగే ఏనుగు శరీరాన్ని మూసి చూస్తే ఎద్దు ఆకారం కనబడుతుంది. ఇలాంటి చిత్రం హంపి లోని అచ్యుత రామాలయంలోను, హజరా రామాలయంలోను ఉన్నాయి.

రచన

©️ Santosh Kumar