క్షణిక వైరాగ్యాలు:

 *"క్షణిక వైరాగ్యాలు:"*

వీటి వల్ల మనిషికి మోక్షం రాదు, ఎందుకంటే....

​ఇవి భయం వల్లనో లేదా కష్టం వల్లనో పుడతాయి.

​పరిస్థితి చక్కబడగానే ఇవి మాయమైపోతాయి.

​నిజమైన వైరాగ్యం అంటే... లోకంలోని వస్తువులన్నీ అశాశ్వతమని జ్ఞానంతో తెలుసుకుని, ఏ కష్టం లేకపోయినా, అన్ని సుఖాలు ఉన్నా కూడా వాటిని అంటిపెట్టుకోకుండా ఉండటం.

భారతీయ తత్వశాస్త్రం మరియు వేదాంతం ప్రకారం వైరాగ్యాన్ని ప్రధానంగా నాలుగు రకాలుగా

విభజించారు.

*"యతమాన వైరాగ్యం"*

మనస్సులో ఉన్న రాగద్వేషాలను (ఇష్టాయిష్టాలను) గుర్తించి, వాటిని తొలగించడానికి ప్రయత్నించే ప్రాథమిక దశ ఇది. ఇంద్రియాలను నియంత్రించే మొదటి మెట్టు.

*"వ్యతిరేక వైరాగ్యం"*

కొన్ని విషయాల పట్ల మక్కువ తగ్గినప్పటికీ, మరికొన్నింటిపై ఇంకా ఆశ ఉండటం. అంటే, ఏయే ఇంద్రియాలు ఇంకా లోబడలేదో గుర్తించి, వాటిని క్రమంగా దూరం చేసుకోవడం.

*"ఏకేంద్రియ వైరాగ్యం"*

ఇక్కడ బాహ్య ఇంద్రియాలు (కళ్లు, చెవులు మొదలైనవి) అదుపులోకి వస్తాయి. కానీ, మనస్సులో మాత్రం ఇంకా సూక్ష్మ రూపంలో కోరికలు లేదా వాసనలు మిగిలి ఉంటాయి. కేవలం 'మనస్సు' అనే ఒక్క ఇంద్రియం దగ్గరే పోరాటం జరుగుతుంది.

*"వశీకార వైరాగ్యం"*

ఇది అత్యున్నతమైన స్థితి. ఈ ప్రపంచంలోని ఏ వస్తువు పట్ల గానీ, స్వర్గాది లోకాల పట్ల గానీ ఎటువంటి ఆశ లేకపోవడం. మనస్సు పూర్తిగా తన వశంలో ఉండటమే వశీకార వైరాగ్యం.

సందర్భాన్ని బట్టి వైరాగ్యంలో మరో మూడు రకాలు.

సాధారణ వాడుకలో....

*"శ్మశాన వైరాగ్యం:"*

ఎవరైనా మరణించినప్పుడు శ్మశానంలో కలిగే తాత్కాలిక వైరాగ్యం. బయటకు రాగానే మళ్ళీ పాత అలవాట్లే మొదలవుతాయి.

*"ప్రసూతి వైరాగ్యం:"* 

ప్రసవ వేదన అనుభవించే సమయంలో స్త్రీలకు కలిగే తాత్కాలిక వైరాగ్యం.

*"పురాణ వైరాగ్యం:"*

మంచి ప్రవచనాలు లేదా పురాణాలు వింటున్నప్పుడు కలిగే తాత్కాలిక మార్పు.

శ్రీ విద్యారణ్య స్వామి తన *"జీవన్ముక్తి వివేకము"* లో వైరాగ్యము కూడా తీవ్రతను బట్టి మూడు ముఖ్యమైన విభజనలు చేశారు.