పంచాంగము

 

పంచాంగము

 🕉️ శ్రీ గురుభ్యోనమః🙏🏻

గురువారం,జూన్.4,2026

శ్రీ పరాభవ నామ సంవత్సరం

ఉత్తరాయణం - గ్రీష్మ ఋతువు

అధిక జ్యేష్ఠ మాసం - బహుళ పక్షం

తిథి:చవితి రా8.14 వరకు

వారం:గురువారం(బృహస్పతివాసరే)

నక్షత్రం:ఉత్తరాషాఢ రా1.03 వరకు 

యోగం:శుక్లం ఉ7.29 వరకు

కరణం:బవ ఉ7.29 వరకు

తదుపరి బాలువ రా8.14 వరకు

వర్జ్యం:ఉ7.38 - 9.23 మరల తె5.20 నుండి

దుర్ముహూర్తము:ఉ9.47 - 10.39 మరల మ2.59 - 3.51

అమృతకాలం:సా6.05 - 7.49

రాహుకాలం:మ1.30 - 3.00

యమగండ/కేతుకాలం:ఉ6.00 - 7.30

సూర్యరాశి:వృషభం

చంద్రరాశి:మకరం   

సూర్యోదయం:5.28

సూర్యాస్తమయం:6.27

సంకష్టహర చతుర్థీ

సర్వేజనా సుఖినోభవంతు

శుభమస్తు

గోమాతను పూజించండి

గోమాతను సంరక్షించండి

సంప్రదాయం

 🙏AGE WISE CELEBRATIONS. ITS IMPORTANCE

*దక్షిణ భారతదేశంలో 60, 70, 80, 90, ఇంకా 100 ఏళ్ల వయసు వచ్చినప్పుడు చాలా ఘనంగా వేడుకలు చేసుకునే సంప్రదాయం ఉంది.*

ఒకసారి నన్ను ఒకరు దీనికి కారణం అడిగారు: *60, 70, 80, 90, 100* సంవత్సరాల వయసుని ఎందుకు అంత ఘనంగా జరుపుకుంటాం? ఇవి కేవలం సాంస్కృతిక సంప్రదాయాలా, లేక దీని వెనుక ఏదైనా ఆధ్యాత్మిక అర్థం ఉందా?” అని.

దీనికి సమాధానం మహాభారతంలోని ఒక గొప్ప కథలో ఉంది— అదే యయాతి మహారాజు కథ.

యయాతి మహారాజు తన జీవితాన్ని పూర్తిగా అనుభవించాడు— అధికారం, సుఖాలు, విజయం ఇలా అన్నీ చూశాడు. 

కానీ అకస్మాత్తుగా ముసలితనం వచ్చేసరికి ఆయన లోపల బాగా కదిలిపోయాడు. లోతుగా ఆలోచించిన తర్వాత ఆయనకు ఒక గొప్ప సత్యం బోధపడింది:

*సుఖాలకు ఒక హద్దు ఉంటుంది, కానీ కోరికలకు అంతు ఉండదు.*

ఈ వాస్తవం ఆయన జీవితాన్నే మార్చేసింది. ఆయన ముసలితనాన్ని స్వీకరించి, జీవితంలో ఐదు అంతర్గత మలుపులు ఉంటాయని వివరించాడు— ఇవి వయసుని బట్టి కాకుండా, మన అవగాహనను బట్టి వస్తాయి.

ఆశ్చర్యకరంగా, ఈ ఐదు మలుపులూ భారతీయ సంస్కృతిలో మనం చెప్పుకునే 60, 70, 80, 90, మరియు 100 సంవత్సరాల మైలురాళ్లతో సరిపోలుతాయి. అవేంటో మనం చాలా సింపుల్ గా అర్థం చేసుకుందాం:

*60 – షష్టి (షష్టిపూర్తి)*

మనసు సంపాదించడం మీద నుంచి, జీవితాన్ని అర్థం చేసుకోవడం వైపు మళ్లుతుంది.

60 ఏళ్ల వయసులో, శరీరంలో కాదు కానీ, మన ప్రాధాన్యతలలో ఒక మార్పు వస్తుంది.

“ఇంకా ఎంత సంపాదించాలి?” అనే ప్రశ్న మెల్లగా మాయమై, ఆ స్థానంలో “ఇప్పుడు నిజంగా ఏది ముఖ్యం?” అనే ఆలోచన వస్తుంది.

ఆత్మవిమర్శ మొదలవుతుంది. హడావుడి, పొగడ్తలు, ఇతరుల గుర్తింపు కావాలనే కోరిక తగ్గిపోతుంది. జీవితం పట్ల ఒక స్పష్టతను కోరుకుంటారు.

దీని అర్థం మనం వెనకబడిపోతున్నట్టు కాదు— ఆశయాలను దాటిన పరిపక్వత ఇది.

*70 – భీమరథ శాంతి*

మనల్ని మనం నిరూపించుకోవడం కంటే ప్రశాంతతే ఎక్కువ శక్తివంతమైనది అనిపిస్తుంది.

మన 40లు, 50ల్లో ఉన్నప్పుడు, ప్రపంచానికి మనమేంటో నిరూపించుకోవాలని తాపత్రయపడతాం. కానీ 70 ఏళ్లకు వచ్చేసరికి ప్రశాంతమైన మార్పు వస్తుంది.

వెంటనే రియాక్ట్ అయ్యే స్వభావం పోతుంది. వాదనలు చేయాలనే ఆసక్తి తగ్గిపోతుంది. వాదనల్లో గెలవడం కంటే, బంధాలను నిలబెట్టుకోవడమే ముఖ్యం అనిపిస్తుంది.

"నేనే కరెక్ట్" అనిపించుకోవడం కంటే, ప్రశాంతంగా ఉండటమే ఎంతో విలువైనది అని మీరు గుర్తిస్తారు. అందుకే 70వ ఏట ఆ వేడుక చేస్తారు.

*80 – శతాభిషేకం*

మీరు ఉండటమే ఇతరులకు ఒక ఊరటనిస్తుంది.

80 ఏళ్ల వయసులో, జనాలు కేవలం సలహాల కోసమే మీ దగ్గరకు రారు. వాళ్ళు ఇంకా లోతైన భరోసా కోసం వస్తారు— జీవితాన్ని సంతోషంగా బ్రతకొచ్చు, అర్థం చేసుకోవచ్చు, సార్థకం చేసుకోవచ్చు అనే భరోసా కోసం.

మీ ఉనికి ఒక ఆశీర్వాదంలా మారుతుంది. ఇక మాటలు అవసరం లేదు. “అంతా మంచే జరుగుతుంది, జీవితం తన దారి తాను చూసుకుంటుంది” అని మీరు చెప్పకనే చెప్తారు.

అందుకే 80వ సంవత్సరాన్ని చాలా పవిత్రంగా భావిస్తారు.

*90 – నవతి*

అహం (Ego) నిశ్శబ్దంగా తప్పుకుంటుంది.

90 ఏళ్ల వయసులో, ఒక అరుదైన మార్పు జరుగుతుంది.

ఇతరులను సరిదిద్దాలి అనే ఆలోచన రాదు. మీ అభిప్రాయాలే కరెక్ట్ అని పట్టుబట్టి కూర్చోరు. దేన్నీ వ్యక్తిగతంగా తీసుకోరు. అంత ఈజీగా బాధపడరు.

ఇది నీరసం వల్ల కాదు— జీవితం మీకు అప్పటికే ఎన్నో పాఠాలు నేర్పించింది కాబట్టి. చిన్న చిన్న విషయాల మీద మీ శక్తినంతా వృథా చేయరు.

మీలో ఒక ప్రశాంతమైన నిశ్శబ్దం నెలకొంటుంది. ఈ అణకువే నిజమైన ఆధ్యాత్మికత.

*100 – శతమానం*

జీవితం వ్యక్తిగత కథల స్థాయిని దాటిపోతుంది.

100 ఏళ్లకు చేరుకోవడం అంటే కేవలం సంవత్సరాలు లెక్కపెట్టడం కాదు. జీవితం గురించిన ఒక స్పష్టమైన చిత్రం (Bigger picture) అర్థమయ్యే దశ ఇది.

మీరు పడ్డ చాలా బాధలు, ఆందోళనలు అనవసరం అని మీకు అర్థమవుతుంది. మీరు ఇతరులకు పంచిన ప్రేమే నిజమైనది అని తెలుస్తుంది. జీవితం ఎప్పుడూ ఒక అదృశ్య, దయగల శక్తి చేత నడిపించబడుతోందని గ్రహిస్తారు.

100 ఏళ్ల వయసులో, ఒక మనిషి కేవలం “వ్యక్తి” (individual) స్థాయిని దాటి ఒక పవిత్రమైన “ఉనికి” (presence) గా మారిపోతాడు.

*సారాంశం*

మన రుషులు కేవలం వయసును చూసి సంబరాలు చేసుకోలేదు— వయసుతో పాటు వచ్చే అంతర్గత మార్పును సెలబ్రేట్ చేసుకున్నారు.

*60 – ప్రాధాన్యతలు మారుతాయి*

*70 – ప్రశాంతతే మన బలం అవుతుంది*

*80 – మన ఉనికి ఇతరులకు ఊరటనిస్తుంది*

*90 – అహం నిశ్శబ్దంగా కరిగిపోతుంది*

*100 – జీవితం పరిపూర్ణతకు చేరుకుంటుంది*

వయసు పెరగడం అంటే బలహీనపడటం కాదు. వయసు పెరగడం అనేది మనల్ని మనం తీర్చిదిద్దుకునే ఒక అద్భుతమైన ప్రక్రియ— దీని ద్వారా జ్ఞానం, మృదుస్వభావం, హుందాతనం మనలో శాశ్వతంగా నిలిచిపోతాయి.

*నేటి సుభాషితం (Thought for today)*

వయసు పెరగడం అంటే జీవితంలో మరింత స్వచ్ఛంగా, మరింత జ్ఞానంతో, మరింత మృదువుగా మారడం.

*ఒక చిన్న అభిప్రాయం:*

ఈ పోస్ట్ నిజంగా అభినందించదగ్గది. 

రిటైర్ అయిన తర్వాత మన జీవితం ఎలా ఉండాలో ఇది ఒక మార్గదర్శిలా పనిచేస్తుంది. మానవ జీవితం క్రమక్రమంగా ఎలా ఉన్నతంగా ఎదగాలో దీని ద్వారా తెలుస్తోంది.

ఎంతకాలం ఇలా బాహ్య ప్రపంచం మీదే దృష్టి పెట్టి జీవితాన్ని చిక్కుల్లో పడేసుకుంటాం? ఏదో ఒక దశలో మనం ఆగాలి. 

అంతర్ముఖం కావడం (Inward-looking) అంటే ఏ పనీ చేయకుండా కూర్చోవడం కాదు, అలాగని అన్నీ వదిలేసి సన్యాసం పుచ్చుకోవడం కూడా కాదు.

దీని అసలు అర్థం ఏంటంటే— నిస్వార్థంగా బతకడం, వ్యామోహాలు, కోరికలకు (అంటే పేరు ప్రఖ్యాతులు, డబ్బు, పిల్లల మీద మమకారం లాంటి వాటికి) అతీతంగా ఎదగడం, ఉన్నదానితో తృప్తిగా బతకడం☺️

🙏🌹🌹🌹🌹🌹🙏

భారతీయ తత్వశాస్త్రం

 ఒక ఇరవై ఐదేళ్ల యువకుడు ఒక ప్రముఖ గురువుగారి తలుపు తట్టి, “నేను మీ దగ్గరకు వేదాలు నేర్చుకోవడానికి వచ్చాను” అని చెప్పాడు.

​గురువుగారు అతనిని చూసి, “నీకు సంస్కృతం వచ్చా?” అని అడిగారు.

​“రాదు” అని సమాధానం ఇచ్చాడు ఆ యువకుడు.

​“పోనీ, భారతీయ తత్వశాస్త్రం (ఫిలాసఫీ) ఏమైనా చదివావా?”

​“లేదు. కానీ మీరేం కంగారు పడకండి. నేను ఇప్పుడే హార్వర్డ్ యూనివర్సిటీలో ‘లాజిక్’ (తర్కశాస్త్రం) మీద నా పీహెచ్‌డీ పూర్తి చేశాను. నా చదువుని పరిపూర్ణం చేసుకోవడం కోసం ఈ వేదాలను కూడా కొద్దిగా చదువుదామని వచ్చాను.”

​అప్పుడు గురువుగారు, “నువ్వు వేదాలు చదవడానికి ఇంకా సిద్ధంగా లేవని నా అనుమానం. ఎందుకంటే అది ప్రపంచంలోనే అత్యంత లోతైన జ్ఞానం. కానీ, నీకు ఇష్టమైతే నేను తర్కశాస్త్రంలో ఒక చిన్న పరీక్ష పెడతాను. అందులో నువ్వు పాస్ అయితే, నీకు వేదాలు నేర్పిస్తాను” అన్నారు.

​ఆ యువకుడు సరేనన్నాడు.

​గురువుగారు తన రెండు వేళ్లు పైకెత్తి ఇలా అడిగారు: “ఇద్దరు వ్యక్తులు ఒక పొగగొట్టం (చిమ్నీ) గుండా కిందకు దిగారు. అందులో ఒకరి ముఖం శుభ్రంగా ఉంది, మరొకరి ముఖం మసిగా (నల్లగా) అయిపోయింది. ఇప్పుడు వీరిద్దరిలో ఎవరు ముఖం కడుక్కుంటారు?”

​ఆ యువకుడు గురువుగారి వైపు ఆశ్చర్యంగా చూస్తూ, “నిజంగా ఇదేనా తర్కశాస్త్ర పరీక్ష?” అని అడిగాడు.

​గురువుగారు అవునన్నట్లు తలూపారు.

​యువకుడు పూర్తి నమ్మకంతో, “ముఖం మురికిగా ఉన్నవాడే కడుక్కుంటాడు” అని చెప్పాడు.

​“తప్పు!” అన్నారు గురువుగారు. “లాజిక్ ఆలోచించు. ముఖం మురికిగా ఉన్నవాడు అవతలి వ్యక్తి శుభ్రమైన ముఖాన్ని చూసి, తన ముఖం కూడా అలాగే శుభ్రంగా ఉందనుకుంటాడు. కానీ, ముఖం శుభ్రంగా ఉన్నవాడు అవతలి వ్యక్తి మురికి ముఖాన్ని చూసి, తన ముఖం కూడా మురికిగా ఉందేమో అనుకుంటాడు. కాబట్టి, ముఖం శుభ్రంగా ఉన్నవాడే మొదట ముఖం కడుక్కుంటాడు.”

​“చాలా తెలివైన ప్రశ్న,” అన్నాడు యువకుడు. “నన్ను ఇంకో పరీక్ష అడగండి.”

​గురువుగారు మళ్లీ రెండు వేళ్లు పైకెత్తి అదే ప్రశ్న అడిగారు: “ఇద్దరు వ్యక్తులు పొగగొట్టం గుండా కిందకు దిగారు. ఒకరి ముఖం శుభ్రంగా ఉంది, మరొకరిది మురికిగా ఉంది. ఎవరు ముఖం కడుక్కుంటారు?”

​“మనం ఇప్పుడే చెప్పుకున్నాం కదా, ముఖం శుభ్రంగా ఉన్నవాడే కడుక్కుంటాడు” అన్నాడు యువకుడు.

​“తప్పు! ఇద్దరూ ముఖం కడుక్కుంటారు” అన్నారు గురువుగారు. “లాజిక్ చూడు. ముఖం శుభ్రంగా ఉన్నవాడు అవతలి వ్యక్తిని చూసి తన ముఖం మురికిగా ఉందనుకుని ముఖం కడుక్కోవడం మొదలుపెడతాడు. అది చూసి, ముఖం మురికిగా ఉన్నవాడు కూడా తను ముఖం కడుక్కోవాలని గ్రహించి కడుక్కుంటాడు. కాబట్టి ఇద్దరూ కడుక్కుంటారు.”

​“నేను ఇలా ఆలోచించలేదు. లాజిక్‌లో నేను తప్పు చేయడం నాకు ఆశ్చర్యంగా ఉంది. నన్ను మళ్లీ పరీక్షించండి” అన్నాడు యువకుడు.

​గురువుగారు మూడోసారి అదే ప్రశ్న అడిగారు: “ఇద్దరు వ్యక్తులు పొగగొట్టం గుండా కిందకు దిగారు. ఒకరి ముఖం శుభ్రంగా ఉంది, మరొకరిది మురికిగా ఉంది. ఎవరు ముఖం కడుక్కుంటారు?”

​“ఇద్దరూ కడుక్కుంటారు” అన్నాడు యువకుడు.

​“తప్పు! ఎవ్వరూ కడుక్కోరు” అన్నారు గురువుగారు. “లాజిక్ ప్రకారం... ముఖం శుభ్రంగా ఉన్నవాడు ఎదుటివాడిని చూసి తన ముఖం మురికిగా ఉందనుకుంటాడు. కానీ, ఆ మురికిగా ఉన్నవాడు ప్రశాంతంగా కూర్చుని ముఖం కడుక్కోకపోవడం చూసి, ముఖం శుభ్రంగా ఉన్నవాడు కూడా ‘నా ముఖం బానే ఉందేమో’ అని ఊరుకుంటాడు. కాబట్టి ఇద్దరిలో ఎవ్వరూ ముఖం కడుక్కోరు.”

​ఆ యువకుడు తట్టుకోలేకపోయాడు. “నాకు వేదాలు చదివే అర్హత ఉంది. దయచేసి నాకు చివరిగా ఒక్క అవకాశం ఇవ్వండి” అని బ్రతిమాలాడు.

​గురువుగారు మళ్లీ తన రెండు వేళ్లు పైకెత్తేసరికి అతను నీరసపడిపోయాడు. గురువుగారు అదే ప్రశ్న అడిగారు: “ఇద్దరు వ్యక్తులు పొగగొట్టం గుండా కిందకు దిగారు. ఒకరి ముఖం శుభ్రంగా ఉంది, మరొకరిది మురికిగా ఉంది. ఎవరు ముఖం కడుక్కుంటారు?”

​“ఎవ్వరూ కడుక్కోరు!” అని అరిచాడు యువకుడు.

​“తప్పు! వేదాలు చదవడానికి కేవలం లాజిక్ (తర్కం) ఎందుకు పనికిరాదో ఇప్పుడు నీకు అర్థమైందా? అసలు ఇద్దరు వ్యక్తులు ఒకే పొగగొట్టం గుండా కిందకు దిగినప్పుడు... ఒకరి ముఖం శుభ్రంగా, ఇంకొకరి ముఖం మురికిగా ఉండడం ఎలా సాధ్యం? నువ్వు అడిగే ప్రశ్నలోనే అర్థం లేదు, అది ఒక పిచ్చి ప్రశ్న! జీవితాంతం ఇలాంటి అర్థం లేని ప్రశ్నలకు సమాధానాలు వెతుకుతూ ఉంటే, నీకు దొరికే సమాధానాలు కూడా అంతే అర్థం లేకుండా ఉంటాయి.”

​సారాంశం:

 కేవలం తర్కం ఉండడం కంటే, ఏది నిజమో ఏది అబద్ధమో తెలుసుకోగలిగే విచక్షణ లేదా వివేకం ఉండడం చాలా ముఖ్యం.

తరువాణి

 తరువాణి తయారి విధానం , ఉపయోగాలు -

ఒక శుభ్రమైన కుండలో గంజి దినదినము పోయడం వలన తయారు అయ్యేది. ముందు ఒక కొత్త కుండని తీసుకువచ్చి శుభ్రపరచి పరిశుభ్రమైన ప్రదేశం నందు కదల్చకుండా ఈశాన్యం మూల ఉంచి ముందు గంజిని పోసి మరుదినము అందులో కొంతగంజిని తీసివేసి కొత్తగా గంజిని పోయవలెను . ఇలా ప్రతిదినం చేయుచుండిన ఆ గంజి పులియును. దీనిలో ప్రతిదినం రాత్రుల యందు అవసరం అయినంత అన్నమును వేయుచూ మరునాడు ఆ అన్నమును పిండి తీసి అందులో కావలసినంత తరువాణి తేటను చేర్చుకొని దానిలో మజ్జిగ కలుపుకుని గాని , కలపకుండా గాని సేవింతురు .

తరవాణి ఉపయోగాలు -

• మేహా శాంతి , పైత్య శాంతి చేయును .

• దాహం , శరీర తాపం , శరీరశ్రమ పోగోట్టును .

• జీర్ణశక్తిని కలుగజేయును.

• శరీరపుష్టిని కలుగజేయును .

• అతివేడిని అణుచును .

.         కొంతమంది కేవలం గంజితోనే చేస్తారు . ఒక్కో ప్రదేశం నందు ఒక్కో రకంగా ఉండును. శ్రీకాకుళం , విజయనగరం జిల్లాలలో ఈ తరువాణి కి కూరగాయల ముక్కలు చేర్చి అద్భుతమైన రుచితో చారు తయారుచేస్తారు.వారు ఆ కుండని లక్ష్మి కుండగా పిలుచుకుంటారు. 

ఆయుర్వేదములోని ఎన్నొ రహస్య మూలికల అనుభవ యోగాల గురించి నా గ్రంథాల యందు సంపూర్ణముగా , అందరికి అర్థమయ్యే సులభ భాషలో వివరించాను . వాటిని చదివి మరింత విజ్ఞానాన్ని పొందగలరు .

పంచాంగం

 

కుమ్మరి చేసిన కుండలు

 కుమ్మరి చేసిన కుండలు ఎలాగైతే ఏదో ఒక రోజు పగిలిపోతాయో... అలాగే పుట్టిన వారందరూ ఏదో ఒక రోజు మరణిస్తారు.

ఈ లోకంలో మరణం నుంచి తప్పించుకొనే మార్గం ఏదీ లేదు.

జీవులకు వృద్ధాప్యం, మరణం తప్పవు. ఎందుకంటే అది జీవుల స్వభావం. పండిన పండ్లు చెట్టు నుంచి రాలిపోవడం ఎంత అనివార్యమో, పుట్టిన జీవికి మరణం కూడా అంతే అనివార్యం.

అందరూ ఈ ప్రపంచం నుంచి వెళ్ళిపోవలసిందే. ఎందుకంటే మృత్యువు అన్ని జీవరాసులకూ చివరిదశ.

మరణం నుంచి జీవులను ఎవరూ కాపాడలేరు. ఎంత సన్నిహిత అనుబంధం ఉన్నా... బంధువులు వారిని రక్షించలేరు.

జంతువులను చంపి విక్రయించే వ్యక్తి ఆ జంతువును తన ఆధీనంలోకి తీసుకున్నట్టు... మృత్యువు జీవులను తన నియంత్రణలోకి తీసుకుంటుంది.

నిరంతరం సౌభాగ్యంతో జీవించాలనే మానవుల ఆకాంక్ష... దురాశే!

సత్యమేమిటంటే... మనిషి నూరేళ్ళు బతికినా, ఏ రోజు మరణిస్తాడో ఎవరికీ తెలీదు. తన బంధుమిత్రులను వదిలేసి ఒంటరిగా వెళ్ళిపోతాడు. ఈ అనుబంధాలన్నీ అదృశ్యమైపోతాయి.

జీవులకు సంబంధించిన ఈ సహజ వాస్తవికతను మానవులు అర్థం చేసుకోవాలి. అయితే ఈ సూక్ష్మాన్ని తెలుసుకొని కలత చెందకూడదు. తమ వారి నిష్క్రమణల గురించి రోదించడం కూడా వ్యర్థం. ఇలాంటి నిరర్థకమైన రోదనల వల్ల శాంతి లభించదు సరి కదా... మరింత దుఃఖం పుడుతుంది. దానివల్ల శరీరం బలహీనపడుతుంది.

మరణించినవారు తిరిగిరారు. కానీ ఇలా విలపించడం ద్వారా జీవుడు తననుతాను బాధించుకుంటాడు. వారి విలాపం మరణించినవారికి కూడా సహాయపడదు.

తెలివైన వాడు వృద్ధాప్యం, మరణాల భయం నుంచి తప్పించుకొనే ఉపాయాన్ని అన్వేషిస్తాడు.

ఆనందాన్ని కోరుకొనే వ్యక్తి శోక, విలాపాలకు దూరంగా ఉండాలి. మనస్సు నుంచి దుఃఖాన్ని శాశ్వతంగా తొలగించాలి. మనస్సును ప్రశాంతంగా మార్చుకోవాలి.

విషయాసక్తికి దాసుడైనవాడు దుఃఖాన్ని అధిగమించలేడు. పైగా శాంతిలేని జీవితాన్ని గడుపుతాడు.

లేనిది ఉన్నదని భ్రమపడే మిధ్యా జ్ఞానమే మృత్యువు. సమ్యక్‌ జ్ఞానమే అమృతం. ప్రపంచంలోని పరిణామశీలత మృత్యువును సూచిస్తున్నది. మృత్యువు అంటే ప్రమాదం, అజ్ఞానం.

చాలామంది మృత్యువును చూసి భయపడతారు. కానీ సత్య సాక్షాత్కారం కలగకపోవడం వల్లే 

ఆ భయం కలుగుతుంది.

అజ్ఞానులు ఒక మృత్యువు నుంచి మరో మృత్యువుకు ప్రయాణిస్తూ ఉంటారు.

జ్ఞాని మృత్యువుకు అతీతుడు. అజ్ఞానికి క్షణక్షణం మృత్యువే.

చంచలమైన మనస్సే మృత్యువు.

సమ్యక్‌ జ్ఞానం వల్ల మృత్యు భయం పోతుంది. సత్స్వరూపమైన అమృతత్వం సిద్ధిస్తుంది. 

ఆ అమృతత్వమే శాశ్వత సత్యం.

ఈ కాలంలో మనుషులందరూ రోజూ చేసే ప్రయత్నం... తమ సమస్యలు గట్టెక్కడానికే.

ఉదయాన్నే లేచి, ముందుగా దేవుణ్ణి తలచుకోవడానికి బదులు తమ సమస్యలను స్మరిస్తారు. ఇంట్లో ఏదైనా వేడుకకు ఏర్పాట్లు చేస్తున్నట్టయితే… “ఈ పని జరగలేదు, ఆ పని జరగలేదు, ఇంకా ఆ పనులు మిగిలే ఉన్నాయ్‌” అనుకుంటారు. 

ప్రపంచంలో పెద్ద పెద్దవాళ్ళు కూడా తమ సమస్యలను ఈ విధంగానే స్మరించుకుంటారు.

ఇక పూట గడవని వ్యక్తికి ఆకలి వేస్తే తిండి ఎలా దొరుకుతుంది? అనేది సమస్య.

ఈ సమస్యలన్నీ మన సమయం మొత్తాన్ని తినేస్తున్నాయి. ఇంతకీ 

ఈ సమస్యలు ఎక్కణ్ణించి వచ్చాయి? భగవంతుడే ఈ సమస్యలను సృష్టించాడని అనుకొనేవాళ్ళు చాలామంది ఉంటారు. కానీ మనిషి సతమతమయ్యే సమస్యలన్నీ అతను సృష్టించుకున్నవే.

ఇది నిజంగా శుభవార్తే. ఎందుకంటే భగవంతుడే వాటిని సృష్టించి ఉంటే... వాటి నుంచి బయటపడడం చాలా కష్టమయ్యేది.

ఎవరైనా వందేళ్ళు బతికితే ఎన్ని రోజులవుతుంది? కేవలం 36,500 రోజులు మాత్రమే. 

ఈ జీవితమనే రైలు బండి తనదైన శైలిలో పోతూ ఉంటుంది. ఏదో ఒక రోజు ఆ రైలు నుంచి మనం దిగిపోవలసిందే.

కానీ ఇప్పటివరకూ మీరు జీవించిన కాలంలో మీరేం నేర్చుకున్నారు? ఏం గుర్తించారు? మిమ్మల్ని మీరు గుర్తించారా? మీరెవరు? మీరు ఎవరనే సంగతి పూర్తిగా అర్థం చేసుకోనప్పుడు మీ జీవితంలో ఆనందం ఎక్కడుంటుంది?

చాలామంది ‘శాంతి’ అంటే ఏమిటని అడుగుతూ ఉంటారు. తన సమస్యలన్నీ తొలగిపోతే శాంతి చేకూరుతుందని మనిషి భావిస్తాడు. 

పిల్లాడు తప్పిపోయి, దుఃఖంతో విలవిలలాడుతున్న తల్లిని.. “మీకు శాంతి ఎలా లభిస్తుంది?” అని అడిగితే… “నా బిడ్డ దొరికితే శాంతి కలుగుతుంది” అంటుంది.

అలాగే నిరుద్యోగి తనకు ఉద్యోగం దొరికితే శాంతి దొరుకుతుందంటాడు.

కానీ ఒక్క విషయం గుర్తుంచుకోండి... ఏదైతే మీకు సుఖాన్ని కలిగిస్తుందని ఈనాడు భావిస్తున్నారో... అదే రేపు మీ దుఃఖానికి కారణం అవుతుంది.

ఈ విషయంలో నాలాంటివారు చేసేది ఒకటే... మిమ్మల్ని మీకు పరిచయం చెయ్యడం. తద్వారా మీకు లభించిన ‘జీవితం’ అనే ఈ అవకాశం గురించి మీరు స్వయంగా అర్థం చేసుకోవచ్చు. అప్పుడు జీవించి ఉన్న కాలంలో ఏం చేయాలనేది స్వయంగా నిర్ణయం తీసుకోగలరు. మీలోపలే ఉన్న అసలైన శాంతిని స్వయంగా అనుభూతి చెందినప్పుడు మాత్రమే మీ జీవితం సస్యశ్యామలం అవుతుంది. 

అలా జరిగితే జీవితంలో ఎన్నటికీ సమస్యలు రావా? అంటే వస్తాయి. కానీ సమస్యలు ఎదురైనప్పటికీ వాటి నుంచి బయటపడే మార్గాన్ని మీరు కనుక్కోగలరు.

.

జీవితంలో ప్రతి ఒక్కరికీ కష్టాలు

 *జీవితంలో ప్రతి ఒక్కరికీ కష్టాలు, సవాళ్లు, ఒత్తిడులు ఎదురవుతుంటాయి. అయితే ప్రతికూల పరిస్థితుల్లో ధైర్యం కోల్పోకుండా ముందుకు సాగడమే నిజమైన విజయం. అలాంటి జీవిత సత్యాలను తన ఆచరణ ద్వారా ప్రపంచానికి నేర్పించిన మహోన్నత వ్యక్తిత్వం హనుమంతుడు.*

*సనాతన ధర్మంలో హనుమంతుడు కేవలం బలానికి మాత్రమే కాదు, అపారమైన భక్తికి, అసాధారణమైన బుద్ధికి, అచంచలమైన ఆత్మవిశ్వాసానికి ప్రతీకగా నిలిచాడు. ఆయన జీవితం మొత్తం ఒక అద్భుతమైన లైఫ్ మేనేజ్‌మెంట్ పాఠశాల వంటిది. నేటి వేగవంతమైన, ఒత్తిడితో నిండిన జీవితంలో హనుమంతుడి నుంచి ఈ ఐదు పాఠాలను నేర్చుకుంటే మన జీవితం మరింత అర్థవంతంగా, విజయవంతంగా మారుతుంది.*

*1. అంకితభావమే విజయానికి మొదటి మెట్టు*

*హనుమంతుడి జీవితం మొత్తం శ్రీరామ సేవకే అంకితం అయింది. ఆయన చేసిన ప్రతి పని తన ప్రభువు కోసమే. నేటి కాలంలో చాలా మంది లక్ష్యాలను నిర్ణయించుకుంటారు కానీ వాటి పట్ల సంపూర్ణ నిబద్ధత చూపలేరు. కెరీర్ అయినా, విద్య అయినా, కుటుంబ బంధాలైనా — ఏ రంగంలోనైనా 100% అంకితభావం ఉంటేనే అసాధారణ ఫలితాలు సాధ్యమవుతాయి. మన లక్ష్యం పట్ల సంపూర్ణ సమర్పణతో ఉండాలని హనుమంతుడు మనకు నేర్పిస్తాడు.*

*2. సరైన సంభాషణ ఒక మహా శక్తి*

*లంకలో సీతాదేవిని మొదటిసారి దర్శించినప్పుడు హనుమంతుడు తొందరపడి తనను తాను పరిచయం చేసుకోలేదు. ముందుగా శ్రీరాముని కథను వివరించి ఆమె నమ్మకాన్ని సంపాదించాడు. అదే సమయంలో రావణుడి సభలో నిర్భయంగా, స్పష్టంగా తన సందేశాన్ని వినిపించాడు. ఈ రెండు సందర్భాలు మనకు ఒక గొప్ప పాఠాన్ని నేర్పిస్తాయి — ఎప్పుడు, ఎక్కడ, ఎవరితో ఎలా మాట్లాడాలో తెలుసుకోవడం విజయానికి కీలకం. మంచి కమ్యూనికేషన్ నైపుణ్యాలు మనల్ని అందరిలో ప్రత్యేకంగా నిలబెడతాయి.*

*3. సమస్యలను ధైర్యంతో, తెలివితో ఎదుర్కోవాలి*

*సముద్రాన్ని దాటే ప్రయాణంలో హనుమంతుడికి సురస, సింహిక, మైనాక పర్వతం వంటి అనేక అడ్డంకులు ఎదురయ్యాయి. కానీ ఆయన ఎక్కడా వెనుకడుగు వేయలేదు. అవసరమైన చోట తన బలాన్ని, అవసరమైన చోట తన తెలివిని, మరికొన్ని సందర్భాల్లో తన వినయాన్ని ఉపయోగించాడు. జీవితంలో ఎదురయ్యే కష్టాలను చూసి భయపడకుండా, పరిస్థితికి అనుగుణంగా స్పందించడం నేర్చుకోవాలని హనుమంతుడు మనకు తెలియజేస్తాడు.*

*4. వినయమే నిజమైన గొప్పతనం*

*అపారమైన శక్తి కలిగిన హనుమంతుడిలో ఎప్పుడూ అహంకారం కనిపించదు. లంకను దహనం చేసి విజయవంతంగా తిరిగి వచ్చిన తర్వాత కూడా, తన ఘనతను తాను స్వంతం చేసుకోలేదు. "ఇది అంతా శ్రీరాముని అనుగ్రహం వల్లే సాధ్యమైంది" అని వినయంగా చెప్పాడు. నేటి కాలంలో చిన్న విజయానికే ప్రచారం కోరుకునే మనుషులకు ఇది గొప్ప పాఠం. నిజమైన గొప్పతనం పనిలో ఉంటుంది, పొగడ్తల్లో కాదు.*

*5. మీలోని అపార శక్తిని గుర్తించండి.*

*హనుమంతుడు తనలోని అసాధారణ శక్తులను కొంతకాలం మరచిపోయాడు. కానీ జాంబవంతుడు ఆయనకు ఆ శక్తిని గుర్తు చేయగానే, అసాధ్యంగా కనిపించిన సముద్రాన్నే దాటేశాడు. మన జీవితంలో కూడా ఇలాగే ఎన్నో సామర్థ్యాలు మనలో దాగి ఉంటాయి. వాటిని వెలికితీయడానికి కావలసింది ఆత్మవిశ్వాసం, సరైన ప్రేరణ, మనపై మనకు ఉన్న నమ్మకం మాత్రమే. మనలో నిద్రపోతున్న శక్తిని మేల్కొలిపితే అసాధ్యం అనేది ఏదీ ఉండదు.*

*హనుమంతుడు కేవలం పురాణాల్లోని ఒక మహావీరుడు మాత్రమే కాదు; జీవితాన్ని ఎలా జీవించాలో నేర్పించే గొప్ప గురువు. అంకితభావం, సమర్థమైన సంభాషణ, ధైర్యం, వినయం, ఆత్మవిశ్వాసం — ఈ ఐదు గుణాలను మన జీవితంలో అలవరచుకుంటే విజయం, సంతోషం, ఆత్మసంతృప్తి మన వెంట నడుస్తాయి.*

*హనుమంతుడి ఈ ఐదు పాఠాలు జీవితంలో ఆచరిస్తే, నిజంగానే మీ జీవితమే మారిపోతుంది.*

కృష్ణుడికి, గోపికల మధ్య

 "కృష్ణుడికి, గోపికల మధ్య నిజానికి ఉన్నది భగవంతుడు భక్తుడు మధ్య గల ఉన్నది. పరమాత్మకు జీవాత్మకు మధ్య గల ఆత్మ సంబంధం. భగవంతుని కొలవడంలో వావివరుసలు, స్త్రీ పురుష బేధాలు అడ్డురావు కదా. అందరు కొలవవచ్చును, అందరు ప్రేమించవచ్చును, అందరు ఆరాధించవచ్ఛును కదా! దీనికి ప్రపంచంతో గాని, భౌతిక బంధాలతో గాని సంబంధం లేదు.

సహజంగా స్త్రీలు పురుషుల కన్నా దేవి దేవతల ఆరాధనలలో పూజలలో మనసావాచా కర్మణా నియమ నిష్టలతో ఎక్కువగా పాల్గొంటారు. శ్రీకృష్ణుడు గోపికలకు గల ఈ గాఢ భక్తిని, ప్రేమని గుర్తించి, ప్రతి ఒక్క గోపికకు ఒక్కొక్క కృష్ణుడిగా మారి దర్శన మిచ్చి ఆలింగనం చేసుకుని అక్కున చేర్చుకునే వాడు" అని నారద మహర్షి చెప్పింది విని దేవతాగణాలు సంతృప్తి చెందారు. 

కానీ భూలోకంలో కృష్ణుడి రాసలీలలు గురించి గోపికల కుటుంబ సభ్యులకు అభ్యంతరం లేకపోయినా ఇతర సామాన్య జనాలు చెడుగా అనుకోసాగారు. చెడుగా అనుకుంటున్న ఆ మాటలు కృష్ణుడి సోదరుడు బలరాముడి చెవికి చేరాయి.

"కృష్ణుడు వావివరుసలు, పెద్ద చిన్న తారతమ్యం లేకుండా గోపికలందరితో రాసలీలలు ఆడుతున్నాడని. వాటి వలన కుటుంబాలు నాశనం అవుతున్నాయి. సంప్రదాయాలు, సభ్యత చెడిపోతున్నాయి" అంటూ జనులు పలికే గుసగుసలు విన్నాడు. వెంటనే యమునా తీరంలో రాత్రి వేళ మురళిగానం చేస్తూ గోపికలను పిలుస్తున్న కృష్ణుడు దగ్గరకు వెళ్లాడు. గోపికలందరు తమ తమ ఇళ్ళను వదిలి రాసాగారు.

బలరాముడు వారిని చూపుతూ "కృష్ణా! ఏమిటీ రాసలీలలు. నీ వయస్సు ఏమిటి? గోపికల వయస్సు ఏమిటి? నీ ప్రవర్తన వలన నందకులానికి చెడ్డపేరు వస్తోంది. పరమాత్మ స్వరూపుడైన నీవు ఈవిధంగా సామాన్య మానవుని లాగా భౌతిక భోగాలకు బానిస కావచ్చున్నా" అని మందలించాడు.

అంతా విన్న కృష్ణుడు మందహాసం చేస్తూ "అన్నా! బలరామా! ఆదిశేషుడి అంశ అయినా నీవు కూడా భౌతిక సుఖాల దృష్టితో ఆలోచిస్తున్నావంటే ఆశ్చర్యంగా ఉంది. ఆ వచ్చే గోపికలు ఎవరో తెలుసా? ఒకసారి త్రేతాయుగంలో లక్ష్మణుడుగా నా వెంట వనవాసానికి వచ్చినపుడు జరిగిన సంఘటనలు గుర్తు చేసుకో! వనవాస సమయంలో మనం అనేక ముని ఆశ్రమాలు దర్శించాము.

ప్రతి ముని, తపస్వి నన్ను చూసి, నా రూపం చూసి ముగ్దులై నా శరీర స్పర్శ పొందాలని అనుకున్నారు. ఒక్కసారి నన్ను ఆలింగనం చేసుకోవాలని కోరుకున్నారు. నేను వనవాస దీక్షలో ఉండటం వలన వారి కోరికను తిరస్కరించాను. మునులు "భగవంతుడు భక్తుడి బంధం పవిత్రమైనది. భక్తుల కోరిక విష్ణువు అవతారమైన నేను తప్పక తీర్చాలి" అంటూ ప్రార్ధించారు. నేను వారితో "రామావతారంలో మీ కోరిక తీర్చలేను. ద్వాపరంలో శ్రీకృష్ణుడిగా జన్మిస్తాను. అప్పుడు మీరందరు గోపికలగా జన్మిస్తారు. బాలుడైన నన్ను మీరు తనివితీరా కౌగిలించుకోవచ్చును. నాతో సమయం గడపవచ్చును" అని మాట ఇచ్చాను.

మునులందరు ఇందుకోసం గోపికలుగా జన్మించారు. నేను నాటి వాగ్ధానం నెరవేరుస్తున్నాను. తల్లిని, తండ్రిని, భర్తను, సోదరుడిని, సోదరిని, కుమారుడిని, కుమార్తెని గురువుని, దైవాన్ని కౌగిలించుకోవడం తప్పు కాదు కదా! మరి ఇప్పుడు గోపికలకు అన్ని నేనే. ఇదే రాసలీలల పరమార్ధం.

గోపికలందరితో ఏకాంతంగా గడుపుతున్నాను అని అంటున్నావు. అసలు అందరిలో నేనే ఉన్నప్పుడు, నాతో నేను ఉండటంలో తప్పులేదు కదా. ఒకసారి ఆ వచ్చే గోపికల వంక దివ్య దృష్టితో చూడూ! అర్ధం, పరమార్ధం నీకే తెలుస్తుంది" అనడంతో బలరాముడు గోపికల వంక చూశాడు.

బలరాముడికి ప్రతి గోపికలో ఒక కృష్ణుడు కనపడ్డాడు. అదే సమయంలో కృష్ణుడు నుంచి అనేక కృష్ణ రూపాలు వెలువడి ప్రతి ఒక్క గోపిక దగ్గరకు ఒక్కో కృష్ణుడిగా వెళ్లి కలిసాడు. అందరు జంటలై నృత్యగానాలు చేయసాగారు. అంతా కృష్ణమయం. రాసలీలల పరమార్ధం బలరాముడికి అప్పుడు అర్ధమయ్యింది. భగవంతుడిలోను, భక్తుడిలోను ఉండే పరమాత్మ, జీవాత్మ ఒకరే కదా.

బృందావనంలో గోపికల తండ్రులకు, భర్తలు, సోదరులు, కుమారులు కృష్ణుడి దగ్గరికి గోపికలు రావడాన్ని ఎందుకు అభ్యంతరం పెట్టలేదో, ఎందుకు అడ్డు చెప్పలేదో ఇప్పుడు అర్ధమైంది. బలరాముడు కృష్ణుడికి నమస్కరించి "నారాయణా! నీ లీలలు తెలుసుకోవడం, అర్ధంచేసుకోవడం ఆదిశేషుడినైనా నా వలనే కాలేదు. ఇక సామాన్య మానవులకు ఎలా అర్థం అవుతుంది. నీ మురళి గానానికి సమస్త సృష్టి పరవశి స్తున్నప్పుడు, గోపికలు సంసార బంధనాల వదిలి రావడంలో తప్పులేదు" అన్నాడు.

శ్రీకృష్ణుడు మందహాసం చేస్తూ "అన్నా! నా అవతారంలో రాసలీల అనేది త్రేతాయుగం నాటి మునుల కిచ్చిన మాట నెరవేర్చడం కోసం మాత్రమే. త్వరలో అది పూర్తవుతుంది. మన అవతార లక్ష్యాలు, చేయవలసిన కార్యాలు చాలా ఉన్నాయి. రాబోయే శరత్కాల పూర్ణిమరాత్రి గోపికలతో జరిపే రాసలీల ఆఖరిది అవుతుంది. తరువాత మనం బృందావనం వదలి శాశ్వతంగా వెళ్లిపోతాము. సిద్దంగా ఉండు" అని మురళి గానం ఆరంభించాడు.

ఒకరిని "నాశనం" చేయాలనే

  💗✨ఒకరిని "నాశనం" చేయాలనే దుర్బుద్ధితో ఉన్నోడు చివరికి వాడే "నాశనం" అయిపోతాడు. అదే "కర్మ ఫలితం" అంటే. ఓ మిత్రమా విర్రవీగే వాడిని విర్రవీగనివ్వు. నిన్ను "హేళన" చేసేవాడిని చేయనివ్వు కానీ, నీధర్మం నువ్వు నిర్వర్తించు. సమయము రావాలే గాని, "కర్మ" ఎవ్వరినీ వదిలి పెట్టదు.

ఓ మిత్రమా మనం చేసిన పూజలకు "ప్రతి ఫలం" ఇచ్చిన ఆ దేవుడు చేసిన "పాపాలకు" కూడా "ప్రతిఫలము" ఇచ్చే తీరుతాడు. దైవానికి కాదు కర్మకు భయపడు. ఎందుకంటే దైవం నిన్ను క్షమించినా 'కర్మ' మాత్రం నిన్ను వదిలిపెట్టదు. ఎంతటి వారైనా సరే, వారు చేసిన "కర్మలకు ప్రతి ఫలము" అనుభవించాల్సిందే. అది తెలిసి చేసినా తెలియక చేసినా అనుకోకుండా చేసినా "కర్మఫలం" అనేది ఒకటి ఉంటుంది.

మనం ముందుకు నడుస్తుంటే మనల్ని "తొక్కాలని' చాలా మంది ముందుకు వస్తారు. ఎవరు ఎంత "తొక్కినా' మనం మన "గమ్యానికి" చేరే వరకు మన "ప్రయత్నాన్ని" మాత్రం ఎప్పటికీ ఆపకూడదు. ఎవరు ఏ కర్మ చేసుకుంటే వారు ఆ కర్మ ఫలాన్ని తప్పకుండ అనుభవిస్తారని మరిచిపోకండి.

ఆచారం

 మన పెద్దలు చెప్పిన ప్రతి ఆచారం వెనుక ఒక జీవన విధానం, ఆరోగ్య రహస్యం, క్రమశిక్షణ దాగి ఉన్నాయి. కాలక్రమంలో వాటి అసలు ఉద్దేశ్యం మరిచిపోయి, కొన్ని చోట్ల అవి కేవలం మూఢనమ్మకాలుగా లేదా సామాజిక భేదాలుగా మిగిలిపోయాయి.```

అలాంటి వాటిలో ముఖ్యమైనవి “శౌచం”, “మడి”, “ఎంగిలి” అనే భావాలు. వీటిని ప్రపంచంలోనే అత్యంత ప్రాచీన వైద్యశాస్త్రమైన మన ఆయుర్వేదం ఎలా నిర్వచించిందో చూద్దాం..```

*#1. శౌచం:*```

*కేవలం బాహ్య శుభ్రత కాదు, అంతఃశుద్ధి!

*ఆయుర్వేదంలో రోగనిరోధక శక్తిని పెంచడానికి ‘స్వస్థవృత్తం’ (ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలి) చెప్పారు. అందులో మొదటి మెట్టు ‘శౌచం’.

*బాహ్య శౌచం: స్నానం, దంతధావనం(పళ్ళు తోముకోవడం), శుభ్రమైన వస్త్రాలు ధరించడం. ఇది చర్మ వ్యాధులను, క్రిములను దరిచేరనివ్వదు.

*అంతర శౌచం: సత్సంకల్పాలు, మంచి ఆలోచనలు కలిగి ఉండడం. ఈరోజు మోడ్రన్ మెడిసిన్ చెప్పే Hygiene & Sanitation అనే భావనలను ఆయుర్వేదం వేల ఏళ్ల క్రితమే “మల త్యాగానంతరం హస్త ప్రక్షాళన” (చేతులు కడుక్కోవడం) రూపంలో జీవన విధానంలో భాగం చేసింది.```

*#2.మడి:*```

*ఐసోలేషన్ (Isolation) & కలుషిత నివారణ శాస్త్రం. 

ఆయుర్వేదంలో ఆహారాన్ని అమృతంతో సమానంగా చూస్తారు. వంట చేసేటప్పుడు మన మనస్సు, శరీరం ఎంత పవిత్రంగా ఉంటే, ఆ ఆహారం అంత ‘సాత్వికంగా’ మారి శరీరానికి బలాన్ని ఇస్తుంది.

*క్రిమి నివారణ:

బయట తిరిగి వచ్చినప్పుడు మన శరీరంపై, బట్టలపై ఎన్నో రకాల కంటికి కనిపించని సూక్ష్మజీవులు (క్రిములు) ఉంటాయి. అందుకే స్నానం చేసి, ఉతికిన బట్టలు కట్టుకుని వంటగది లోకి వెళ్ళడమే ‘మడి’. ఇది నిజానికి ఆధునిక వైద్యశాస్త్రం హాస్పిటల్స్ లేదా ల్యాబ్స్‌లో పాటించే "Sterilization & Clean Cooking Practices" వంటిదే.

1. ఎంగిలి:  

సంసర్గజ వ్యాధులు (Contagious Diseases) రాకుండా నివారణ:

ఆయుర్వేదంలో ఒకరి నుంచి ఒకరికి వ్యాపించే రోగాలను ‘ఔపసర్గిక రోగాలు’ లేదా ‘సంసర్గజ రోగాలు’ అంటారు. ఒకే పాత్రలో తినడం, ఎంగిలి పంచుకోవడం వల్ల లాలాజలం (Saliva) ద్వారా వ్యాధులు వ్యాపిస్తాయని ఆయుర్వేద సంహితలు స్పష్టంగా చెప్పాయి..లాలాజలంలో ఉండే బాక్టీరియా, వైరస్‌లు ఒకరి నుంచి ఒకరికి సులభంగా బదిలీ అవుతాయి.

కరోనా వచ్చిన తర్వాత ప్రపంచం మొత్తం పర్సనల్ హైజీన్, సెపరేట్ ప్లేట్లు, గ్లాసులు వాడటం అలవాటు చేసుకుంది. కానీ మన పూర్వీకులు ఎప్పుడో ‘ఎంగిలి’ అనే నియమం ద్వారా దీనిని అడ్డుకున్నారు.

ముగింపు:

మన పూర్వీకులు సూక్ష్మజీవులను మైక్రోస్కోప్‌లో చూడకపోవచ్చు. కానీ ప్రకృతి పరిశీలనతో, త్రికాల జ్ఞానంతో శారీరక, మానసిక ఆరోగ్యాన్ని కాపాడే అద్భుతమైన నియమాలను మనకు అందించారు.

"స్వస్థస్య స్వాస్థ్య రక్షణం, ఆతురస్య వికార ప్రశమనం చ"

ఆరోగ్యంగా ఉన్నవాడి ఆరోగ్యాన్ని కాపాడటం, రోగి యొక్క రోగాన్ని నయం చేయడం - ఇదే ఆయుర్వేద పరమ ప్రయోజనం.)

సంస్కృతి అంటే మూఢనమ్మకం కాదు, అది సైన్స్ కంటే ముందే నడిచిన జీవన మార్గం