మూకపంచశతి — పాదారవిందశతకము*

  💐💐💐💐💐💐

*మూకపంచశతి — పాదారవిందశతకము*

*శ్లోకము : 002*

*గలగ్రాహీ పౌరందరపురవనీ పల్లవరుచాం*

💐💐💐💐💐💐

శ్రీ మూకశంకర భగవత్పాదులు పాదారవిందశతకములో రెండవ శ్లోకంలో అమ్మవారి చరణారవిందాల నుండి వెలువడే అరుణకాంతి యొక్క అసాధారణమైన వైభవాన్ని వర్ణిస్తున్నారు. మొదటి శ్లోకంలో దేవి పాదముల మహిమ అనిర్వచనీయమని చెప్పిన కవి, ఇప్పుడు ఆ మహిమలోని ఒక అంశమైన చరణకిరణాల అరుణిమను వర్ణించడానికి ప్రయత్నిస్తున్నాడు.

ఈ శ్లోకంలో కవి ఒక అద్భుతమైన కవిసమయాన్ని ఉపయోగించాడు. సాధారణంగా ఉదయసమయంలో కనిపించే అరుణోదయ కాంతి ప్రపంచానికి తొలి వెలుగు అని మనం భావిస్తాము. సూర్యుని అరుణకిరణాలు భూమిని మేల్కొలిపి, చీకట్లను తొలగిస్తాయి. కానీ మూకకవి దృష్టిలో ఆ అరుణోదయానికి కూడా ఒక మూలం ఉంది. ఆ మూలమే కామాక్షీదేవి పాదారవిందాల నుండి ప్రసరించే అరుణకాంతి.

  *"ధృతప్రాథమ్యానాం అరుణమహసాం ఆదిమగురుః"* 

అనే పదబంధం ఈ శ్లోకానికి హృదయం వంటిది. ప్రపంచం సూర్యోదయ కాంతినే మొదటిదిగా భావిస్తుంది. కాని కవి చెబుతున్నది ఏమిటంటే — అది కేవలం కనిపించే ప్రాథమ్యం మాత్రమే. అసలు ప్రాథమ్యం, అసలు ఆదిత్వం, అసలు మూలం అమ్మవారి పాదకిరణాలదే. అందుకే ఆయన సూర్యకాంతిని శిష్యునిగా, దేవి పాదకాంతిని గురువుగా చిత్రించాడు.

శ్రీ పోలా నరసింహ మూర్తి గారి వ్యాఖ్యాన దృష్టిలో ఈ శ్లోకము కేవలం రంగుల వర్ణన కాదు. ఇది పరాశక్తి సర్వకాంతులకు మూలమని తెలియజేసే తాత్త్విక ప్రకటన. మనం ప్రపంచంలో చూసే ప్రతి కాంతి, ప్రతి సౌందర్యం, ప్రతి ఆకర్షణ — అన్నీ ఆ పరాశక్తి మహిమలోని చిన్న ప్రతిబింబాలే. మూలప్రకాశం దేవియే.

ఉపనిషత్తులలో చెప్పబడిన ఒక మహావాక్యసమానమైన భావం ఇక్కడ గుర్తుకు వస్తుంది:

*"న తత్ర సూర్యో భాతి న చంద్రతారకం*

*నేమా విద్యుతో భాంతి కుతోऽయమగ్నిః ।*

*తమేవ భాంతమనుభాతి సర్వం*

*తస్య భాసా సర్వమిదం విభాతి ॥"*

అక్కడ సూర్యుడు ప్రకాశించలేడు, చంద్రుడు ప్రకాశించలేడు; ఆ పరమజ్యోతి ప్రకాశించడం వల్లనే అన్నీ ప్రకాశిస్తున్నాయి.

ఈ ఉపనిషత్తు వాక్యానికి దేవీ ఉపాసనా దృష్టితో వ్యాఖ్యానం చేస్తే, ఆ పరమజ్యోతి కామాక్షీ చరణారవిందాల నుండి వెలువడే తేజస్సేనని ఈ శ్లోకం సూచిస్తున్నట్లు అనిపిస్తుంది.

ఈ శ్లోకంలో స్వర్గంలోని నందనవనము ప్రస్తావన కూడా ఎంతో అర్థవంతమైనది. నందనవనంలో ఉన్న కల్పవృక్షముల చిగుళ్ళు అసాధారణ సౌందర్యంతో ఉంటాయని పురాణాలు చెబుతాయి. వాటి ఎర్రటి కాంతి దేవలోకానికే అలంకారంగా భావించబడుతుంది. అయితే ఆ చిగుళ్ళ కాంతి కూడా అమ్మవారి పాదకిరణాల ముందు నిలవలేకపోతుందని కవి చెప్పాడు.

ఇది కేవలం అతిశయోక్తి కాదు. శ్రీవిద్య సంప్రదాయంలో దేవి చరణములు అనేవి కరుణకు, అనుగ్రహానికి, మోక్షానికి ద్వారములుగా భావించబడతాయి. అందువల్ల చరణకాంతి అంటే కేవలం భౌతిక కాంతి కాదు. అది జ్ఞానకాంతి, కరుణాకాంతి, చైతన్యకాంతి.

అందుకే లలితాసహస్రనామంలో అమ్మవారిని

*"భక్తహార్దతమోభేద భానుమద్భానుసంతతిః"*

అని స్తుతిస్తారు. భక్తుల హృదయాలలోని అజ్ఞానాంధకారాన్ని తొలగించే సూర్యకిరణ సమూహమే అమ్మవారి కృప అని ఈ నామం చెబుతోంది.

ఈ శ్లోకంలో *"బంధూకస్తబక సహయుధ్వా"* అనే పదప్రయోగం కూడా చాలా అందమైనది. బంధూకపుష్పం (మంకెనపువ్వు) అత్యంత ఎర్రని వర్ణానికి ప్రసిద్ధి. కవి భావనలో దేవి పాదారవిందాల కాంతి, బంధూకపుష్పాలతో పోటీ పడుతోంది. కాని ఆ పోటీలో విజయం దేవి పాదకాంతిదే.

ఇక్కడ ఒక అంతర్ముఖ భావనను కూడా గ్రహించవచ్చు.

మన జీవితంలో ఎన్నో ఆకర్షణలు ఉంటాయి. ధనం, పదవి, కీర్తి, విజ్ఞానం, సంబంధాలు — ఇవన్నీ మనసును ఆకర్షిస్తాయి. ఇవి అన్నీ బంధూకపుష్పాల వంటివే. అందమైనవే, ఆకర్షణీయమైనవే. కాని దేవి చరణస్మరణ ద్వారా లభించే అంతరానందం, ఆత్మప్రకాశం, భక్తిరసం వాటన్నింటికంటే ఉన్నతమైనవి. ఈ శ్లోకం భక్తుని దృష్టిని బాహ్యసౌందర్యం నుండి అంతరంగ దైవసౌందర్యం వైపు మళ్లిస్తుంది.

శ్రీవిద్య ఉపాసనలో అరుణవర్ణానికి ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. లలితాత్రిపురసుందరి స్వరూపమే అరుణము. అందుకే ధ్యానశ్లోకంలో

*"అరుణాం కరుణాతరంగితాక్షీమ్"*

అని వర్ణిస్తారు. ఇక్కడ అరుణము అంటే కేవలం ఎరుపు రంగు కాదు. అది ప్రేమ, కరుణ, జీవశక్తి, చైతన్యం, అనుగ్రహం, జ్ఞానోదయం — ఈ సమస్తాల సంకేతం.

అందువల్ల ఈ శ్లోకంలో వర్ణింపబడిన అరుణిమను బాహ్య రంగుగా మాత్రమే చూడకూడదు. అది దేవి కృపా ప్రవాహానికి ప్రతీక. ఆ కృపా కిరణాలు భక్తుని హృదయంలో ప్రసరించినప్పుడు అజ్ఞానం తొలగిపోతుంది, భక్తి వికసిస్తుంది, జ్ఞానం ఉదయిస్తుంది.

మొత్తానికి ఈ శ్లోకం దేవి పాదారవిందాల అరుణకాంతిని వర్ణిస్తున్నట్లు కనిపించినా, అంతరార్థంలో పరాశక్తి సర్వకాంతులకు మూలమని, సర్వసౌందర్యాలకు ఆదికారణమని, సర్వజ్ఞానాలకు మూలప్రకాశమని ప్రకటిస్తోంది. సూర్యుడు, సంధ్యారాగము, కల్పవృక్ష చిగుళ్ళు, బంధూకపుష్పములు — ఇవన్నీ ఆమె చరణారవిందాల కాంతి ముందు తమ తేజస్సును సమర్పిస్తున్నట్లుగా మూకకవి మనకు ఒక దివ్య దృశ్యాన్ని ఆవిష్కరించాడు.

💐💐💐💐💐💐

*కుమార శర్మ*

*న్యాయవాది & ఆధ్యాత్మికవేత్త*

*జగద్గురు జ్ఞానపీఠం*

*9063939567*

💐💐💐💐💐💐