ఆదిశంకరులు

 ఆదిశంకరులు కేవలం సిద్ధాంతం చెప్పి వెళ్లిపోలేదు. ధర్మ రక్షణ కోసం దేశానికి నాలుగు దిక్కులందు 4 మఠాలను (పీఠాలను) స్థాపించి, ఒక పటిష్టమైన వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేశారు. దీనికి "మఠామ్నాయ మహానుశాసనము" అనే గ్రంథమే సాక్ష్యం. దానికి సంబంధించిన పూర్తి శ్లోకాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి:

1. తూర్పు దిక్కు (పూరీ - గోవర్ధన పీఠం):

శ్లోకం:

"పూర్వస్యాం దిశి వైశాఖే కాళికా పీఠముచ్యతే |

జగన్నాథః ప్రభుర్దేవో భోగవారో వనస్థలీ ||

ఋగ్వేద శాఖా కథితా హి తత్ర ధర్మస్య వృద్ధిః |

మహావాక్యం చ "ప్రజ్ఞానం బ్రహ్మ" అస్మిన్ పీఠే ప్రతిష్ఠితమ్ ||"

వివరణ: ఆది శంకరులు తూర్పున గోవర్ధన పీఠాన్ని స్థాపించి, దానికి పద్మపాదాచార్యుల వారిని పీఠాధిపతిగా నియమించారు.

వేదం: ఋగ్వేదం | మహావాక్యం: *"ప్రజ్ఞానం బ్రహ్మా"*

2. దక్షిణ దిక్కు (శృంగేరి - శారదా పీఠం):

శ్లోకం:

"దక్షిణే శృంగేరీ పీఠం శక్తిః శ్రీ శారదా భవేత్ |

వరాహో దేవతా తత్ర రామక్షేత్రముదాహృతమ్ ||

యజుర్వేదస్య పఠనం తత్ర ధర్మానుశాసనమ్ |

"అహం బ్రహ్మాఽస్మి" వాక్యం చ తత్రైవ పరికీర్తితమ్ ||"

వివరణ: దక్షిణాన శృంగేరి శారదా పీఠాన్ని స్థాపించి, పీఠాధిపతిగా సాక్షాత్తు సురేశ్వరాచార్యుల వారిని నియమించారు.

వేదం: యజుర్వేదం | మహావాక్యం: *"అహం బ్రహ్మాఽస్మి"*

3. పశ్చిమ దిక్కు (ద్వారక - శారదా మఠం):

శ్లోకం:

"పశ్చిమాయాం శారదామఠః కీటవారః సముదాహృతః |

తీర్థం చ గోమతీ ప్రోక్తం ద్వారకాక్షేత్రముచ్యతే ||

సామవేదో బ్రహ్మరూపః తత్ర ధర్మముదాహృతమ్ |

"తత్త్వమసి" మహావాక్యం తత్రైవ పరికీర్తితమ్ ||"

వివరణ: పడమర ద్వారకా పీఠాన్ని స్థాపించి, పీఠాధిపతిగా హస్తామలకాచార్యుల వారిని నియమించారు.

వేదం: సామవేదం | మహావాక్యం: *"తత్త్వమసి"*

4. ఉత్తర దిక్కు (బదరి - జ్యోతిర్మఠం):

శ్లోకం:

"ఉత్తరే జ్యోతిర్మఠం చ బదరికాశ్రమ ముచ్యతే |

నారాయణః ప్రభుర్దేవో పూర్ణగిరిశ్చ శక్తికా ||

అథర్వణ వేద వాక్యాని తత్ర స్వీకురుతే సదా |

"అయమాత్మా బ్రహ్మా" వాక్యం జ్యోతిర్మఠే ప్రతిష్ఠితమ్ ||"

వివరణ: ఉత్తరాన జ్యోతిర్మఠాన్ని స్థాపించి, తోటకాచార్యుల వారికి బాధ్యత ఇచ్చారు.

వేదం: అథర్వణ వేదం | మహావాక్యం: *"అయమాత్మా బ్రహ్మా"*