*జూన్ 26 - పుట్టినరోజు*
*వందేమాతరం రచయిత : బంకించంద్ర ఛటర్జీ*
భారత స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో ఉత్తరం నుండి దక్షిణం మరియు తూర్పు నుండి పడమర వరకు ప్రజలను కదిలించిన వందేమాతరం అనే గొప్ప మంత్రాన్ని రచించిన బంకిమ్ చంద్ర ఛటర్జీ జూన్ 26, 1838న పశ్చిమ బెంగాల్లోని హుగ్లీ జిల్లా కంటల్పరా గ్రామంలో జన్మించారు. హుగ్లీలో ప్రాథమిక విద్యను పూర్తి చేసిన తర్వాత, కోల్కతా విశ్వవిద్యాలయంలోని ప్రెసిడెన్సీ కళాశాలలో ఉన్నత విద్యను అభ్యసించారు. విద్యార్థి దశ నుంచే చదువుతో పాటు సాహిత్యంపై ఆసక్తి ఉండేది.
చదువు పూర్తయ్యాక అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సర్వీసెస్ పరీక్ష రాసి అందులో ఉత్తీర్ణత సాధించి డిప్యూటీ కలెక్టర్ అయ్యాడు. ఈ సేవలో చేరిన మొదటి భారతీయుడు. ఉద్యోగంలో ఉండగానే రచనలు రాయడం మొదలుపెట్టాడు. ఇంతకు ముందు ఇంగ్లీషులో రాసేవాడు. అతని ఆంగ్ల నవల 'రాజ్మోహన్స్ వైఫ్' కూడా బాగా ప్రాచుర్యం పొందింది; తరువాత అతను తన మాతృభాష బెంగాలీలో రాయడం ప్రారంభించాడు.
అతని మొదటి బెంగాలీ నవల 'దుర్గేష్ నందిని' 1864లో ప్రచురించబడింది. ఇది ఎంతగా పాపులర్ అయిందంటే బెంగాల్ ప్రజలు తమ పిల్లలకు దాని పాత్రల పేర్లను పెట్టడం ప్రారంభించారు. దీని తర్వాత 1866లో ‘కపాల్ కుండలా’, 1869లో ‘మృణాళిని’ అనే నవలలు వెలువడ్డాయి. 1872లో అతను 'బంగా దర్శన్' అనే పేపర్ను కూడా నడిపేడు ; కానీ 1882లో వెలువడిన ‘ఆనంద్ మఠ్’ అనే నవల ఆయనకు చిరస్థాయిగా నిలిచిపోయింది.
ఆనంద్ మఠంలో, దేశాన్ని మాతృభూమిగా భావించి, దానిని ఆరాధించే యువకుల కథ, దాని కోసం తమ శరీరాన్ని, మనస్సును మరియు సంపదను అంకితం చేసి, తమను తాము 'సంతాన్' అని పిలిచేవారు. ఈ నవలలో వందేమాతరం గీతాన్ని కూడా చేర్చారు. ఇలా పాడుతూనే ఆ యువకులు మాతృభూమి కోసం ప్రాణత్యాగం చేసేవారు. ఈ నవల మార్కెట్లోకి వచ్చాక జనాల్లో ఆదరణ బాగా పెరిగింది. ఇది అవసరమైతే దేశం కోసం చనిపోతున్న భావనతో ప్రజల మనస్సులలో నింపింది. అందరి పెదవులపై వందేమాతరం వినిపించింది.
1906లో బ్రిటిష్ వారు బెంగాల్ను హిందూ, ముస్లింల ప్రాతిపదికన రెండు భాగాలుగా విభజించేందుకు కుట్ర పన్నారు. దీని వలన ప్రజల్లో ఆగ్రహం వెల్లువెత్తింది. ఆగష్టు 7, 1906 న, కోల్కతాలోని టౌన్ హాల్లో భారీ సమావేశం జరిగింది, ఈ పాట మొదటిసారి పాడబడింది. ఒక నెల తర్వాత, సెప్టెంబర్ 7న, వారణాసిలో జరిగిన కాంగ్రెస్ సమావేశంలో కూడా పాడారు. దీంతో దాని ప్రతిధ్వనులు దేశమంతటా వ్యాపించాయి. ఆ తర్వాత స్వాతంత్య్రం కోసం జరిగే ప్రతి సభలోనూ, సెమినార్లోనూ, ఉద్యమంలోనూ వందేమాతరం లేవనెత్తడం మొదలైంది.
ఇది చూసిన బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం ఆందోళన చెందింది. బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం వందేమాతరం పాడడాన్ని నిషేధించారు. దానిని పాడిన వారు బహిరంగంగా కొరడాలతో కొట్టబడ్డారు; కానీ ఆంక్షలు భావోద్వేగాల ప్రవాహాన్ని ఎప్పుడైనా ఆపగలవా? ఇప్పుడు దాని ప్రతిధ్వనులు భారతదేశ సరిహద్దును దాటి విదేశాలకు చేరుకున్నాయి. విప్లవకారులకు ఈ నవల భగవద్గీత గా మారింది మరియు వందేమాతరం ఒక గొప్ప మంత్రంగా మారింది. ఉరి శిక్ష కైనా సిద్ద పడి ఈ పాట పాడేవారు. ఈ విధంగా, ఈ పాట భారతదేశ స్వాతంత్ర్య పోరాటానికి సాటిలేని కృషి చేసింది.
బంకిం యొక్క దాదాపు అన్ని నవలలలో, దేశం మరియు మతం యొక్క రక్షణకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వబడింది. వివిధ విషయాలపై వ్యాసాలు, వ్యంగ్య రచనలు కూడా చేశారు. ఇది బెంగాలీ సాహిత్య శైలిలో సమూల మార్పును తీసుకొచ్చింది. అతను ఏప్రిల్ 8, 1894 న మరణించాడు. స్వాతంత్య్రానంతరం వందేమాతరాన్ని జాతీయగీతంతో సమానంగా పరిగణించి జాతీయగీతానికి గౌరవం ఇచ్చారు.
