నిర్మాల్యం ఏం చేయాలి?*

 *శాస్త్ర వచనం* 

*నిర్మాల్యం ఏం చేయాలి?*

*దేవతా పూజలలో ఉపయోగించిన పువ్వులను నిర్మల్యాన్ని ఏ రకంగా విసర్జించాలి తెలుసుకుందాము*

*శ్రీమద్దేవీభాగవత పురాణే*

నిర్మల్యం శిరసా వంద్యం నదీతోయే విసర్జయేత్ ।

అథవా భూమిగర్తే చ స్థాపయేత్ ప్రయతో నరః ॥

 దేవ నిర్మల్యాన్ని మొదట భక్తితో కళ్లకు అద్దుకుని (శిరస్సుపై వంచుకుని), ఆ తర్వాత పవిత్రమైన నదీ జలాల్లో విసర్జించాలి. ఒకవేళ నది లేదా ప్రవహించే జలాశయం అందుబాటులో లేకపోతే, భూమిలో ఒక చిన్న గుంత తీసి అందులో భద్రంగా నిక్షిప్తం (పాతిపెట్టడం) చేయాలి.

*పద్మ పురాణే*

దేవస్య నిర్మల్యం సర్వం వృక్షమూలేషు నిక్షిపేత్ ।

పవిత్రే చ జలే వాపి న కదాచిత్ చతుష్పథే ॥

 దేవుని నిర్మల్య మొత్తాన్ని పవిత్రమైన వృక్షాల (రావి, మర్రి, ఉసిరి లేదా పూల మొక్కల) మొదట్లో వేయాలి లేదా పవిత్ర జలంలో కలపాలి. కానీ, ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ చతుష్పథే (నాలుగు రోడ్ల కూడలిలో/రహదారులపై) లేదా జనులు నడిచే దారిలో వేయకూడదు.

*స్కాంద పురాణే*

నిర్మల్యమన్యథా కుర్యాత్ గంగాయాం వా హ్రదేషు చ ।

శుచౌ దేశే చ నిఖనేత్ న పాదైః స్పృశ్యతే యథా ॥

పూజా ద్రవ్యాలను గంగానది వంటి పుణ్యనదులలో గానీ, చెరువులలో గానీ విడవాలి. లేదా ఎవరి పాదాలూ తగలని ఒక స్వచ్ఛమైన, పవిత్రమైన ప్రదేశంలో భూమిలో పాతిపెట్టాలి.

*స్మృతి ముక్తాఫల వైద్యనాథ దీక్షితీయ ధర్మశాస్త్రే*

దేవతార్చన నిర్మల్యం న త్యజేదశుచౌ స్థలే ।

నదీతీరే వృక్షమూలే కూపే వా తద్విసర్జయేత్ ॥

దేవతార్చన చేసిన నిర్మల్యాన్ని అపవిత్రమైన స్థలాలలో (ఉదాహరణకు మురికి కాలువలు, చెత్తకుండీలు) పడేయకూడదు. నదీతీరంలో గానీ, పెద్ద వృక్షాల మొదళ్లలో గానీ, లేదా బావులలో గానీ (ఉపయోగించని పాడుబడ్డ బావులు/నీటి వనరులు) విసర్జించాలి.

*అగ్ని సంస్కారము స్కాంద పురాణే*

అలాభే సర్వతీర్థానాం శుచౌ దేశే చ నిఖనేత్ ।

అగ్నౌ వా ప్రక్షిపేత్ ప్రాజ్ఞః తద్భస్మ శిరసా వహేత్ ॥

ఏ తీర్థాలు (నదులు) అందుబాటులో లేనప్పుడు, పవిత్రమైన స్థలంలో భూమిలో పాతిపెట్టాలి. అది కూడా వీలు కానప్పుడు, బుద్ధిమంతుడైనవాడు ఆ నిర్మల్యాన్ని అగ్నిలో వేసి దహనం చేయాలి. ఆ తర్వాత మిగిలిన ఆ పవిత్ర భస్మాన్ని (బూడిదను) శిరస్సున ధరించాలి లేదా మొక్కలకు వేయాలి.

*స్వగృహే ఆవాపనమ్ స్మృతిముక్తాఫల ధర్మశాస్త్రే*

నదీ వృక్షాద్యలాభే తు స్వగృహే వస్త్రపూతకే ।

మృత్పాశే వా ఘటే క్షిప్త్వా భూమౌ తత్ పరిపాచయేత్ ॥

నది, వృక్షాలు లభించనప్పుడు, తన ఇంట్లోనే ఒక మట్టి పాత్రలో గానీ (మృత్పాశే), కుండలో గానీ మట్టిని వేసి, అందులో నిర్మల్యాన్ని వేసి పరిపాచనం (కుళ్లిపోయేలా/ఎరువుగా మారేలా) చేయాలి.

*వాయు విసర్జన – పరాశర స్మృత్యాం*

శుష్కం నిర్మల్యమాదాయ చూర్ణయిత్వా తు వాయునా ।

వికీర్యేత్ పావనే దేశే న దోషో మనురబ్రవీత్ ॥

నిర్మల్యాన్ని బాగా ఎండబెట్టి (శుష్కం), ఆ తర్వాత దాన్ని చేతులతో నలిపి పొడి (చూర్ణం) చేయాలి. ఆ పొడిని గాలి ద్వారా ఎవరూ తొక్కని పవిత్రమైన ప్రకృతి ప్రదేశంలో లేదా చిన్న మొక్కలపైన చల్లవచ్చు. దీనివల్ల ఎలాంటి దోషం ఉండదని మనువు చెప్పారు.

*గుడిలో భక్తులకు ప్రసాదంగా పువ్వులు పూలమాల లభిస్తే ఎక్కడ వదిలివేయాలి?

నిర్మాల్యం పూజితం దేవైః శిరసా ధార్యతే నరైః |

తత్త్వమ్భసి నదీతోయే క్షిపేద్వా వృక్షమూలకే ||

దేవతల చేత పూజించబడిన నిర్మాల్యాన్ని మనుషులు భక్తితో శిరస్సున ధరించాలి. ఆ తర్వాత దానిని పవిత్రమైన నదీ జలాలలో (ప్రవహించే నీటిలో) కానీ లేదా ఎవరి పాదాలు తగలని పెద్ద వృక్షాల మొదట్లో (చెట్ల వేర్ల వద్ద) కానీ సమర్పించాలి.

*నిర్మాల్యం లంఘయేన్నైవ న పద్భ్యాం సంస్పృశేత్ క్వచిత్*

దేవ నిర్మాల్యాన్ని ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ దాటకూడదు (దాటడం అంటే అవమానించడం) మరియు కాలితో తొక్కకూడదు.

కాబట్టి, మురికి కాలువలలో, చెత్త కుండీలలో లేదా నలుగురు నడిచే దారులలో దేవతా ప్రసాదమైన పూలను అస్సలు పడేయకూడదు. ఇది దోషంగా పరిగణించబడుతుంది.

*ఆధునిక అనుకూలత*

*ఇంట్లోనే ఒక చిన్న పాత్ర లేదా కుండీ పెట్టుకుని, ఎండిపోయిన పూజా పూలను అందులో వేసి కర్పూరంతో లేదా నెయ్యితో కాల్చివేయవచ్చు. ఆ బూడిదను నుదుట బొట్టుగా పెట్టుకోవచ్చు లేదా ఇంట్లోని చిన్న మొక్కల కుండీలలో వేయవచ్చు.

*ఫ్లాట్లలో లేదా అపార్ట్‌మెంట్లలో ఉండేవారు ఒక మట్టి కుండీని కేవలం నిర్మల్య విసర్జన కోసమే కేటాయించవచ్చు. అందులో కొద్దిగా మట్టి, పూజా పువ్వులు వేస్తూ ఉంటే, కొద్ది రోజులకు అది పవిత్రమైన "నిర్మల్య ఖాదము" (Holy Compost) గా మారుతుంది. దీన్ని ఇంట్లోని మొక్కలకే వాడుకోవచ్చు.

 

*పూజా పుష్పాలను పడేయకుండా ఒక కవర్ లోనో, గిన్నెలోనో వేసి ఎండబెట్టాలి. అవి బాగా ఎండిన తర్వాత పొడి చేసి, ఇంట్లో ఉండే చిన్న మొక్కల కుండీలలో చల్లితే అవి మట్టిలో కలిసిపోతాయి.