అరణ్యవాసం

 *మహాభారతం: అరణ్యవాసం* 

పాశుపతాస్త్రం పొందడం వంటి అనేక సంఘటనలతో పాటు,పాండవులు అరణ్యవాసంలో ఎన్నో కష్టాలను ఎదుర్కొన్నారు.కౌరవులతో జరిగిన జూదంలో ఓడిపోవడంతో పాండవులు పన్నెండు సంవత్సరాలు అరణ్యంలో నివసించాల్సి వచ్చింది.ధర్మరాజు,భీముడు, అర్జునుడు,నకులుడు,సహదేవుడు,ద్రౌపది కలిసి అడవుల్లో జీవించారు.ఈ సమయంలో వారు అనేక ఋషులను కలుసుకుని వారి నుంచి జ్ఞానం,ధర్మబోధలు పొందారు.

అరణ్యవాసంలో పాండవులు ఎన్నో ఆటంకాలను ధైర్యంగా ఎదుర్కొన్నారు.అర్జునుడు దేవతలను ప్రసన్నం చేసుకుని దివ్యాస్త్రాలను సంపాదించాడు.భీముడు,ఇతర పాండవులు తమ శక్తిసామర్థ్యాలను పెంచుకున్నారు.కష్టకాలంలో కూడా ధర్మాన్ని విడిచిపెట్టకుండా,ఐకమత్యంతో జీవించడం ద్వారా వారు భవిష్యత్తులో కురుక్షేత్ర యుద్ధానికి సిద్ధమయ్యారు.

 *అజ్ఞాతవాసం* 

పన్నెండు సంవత్సరాల అరణ్యవాసం పూర్తయిన తరువాత పాండవులు ఒక సంవత్సరం అజ్ఞాతవాసం చేయాల్సి వచ్చింది.వారు ఎవరికీ తమ నిజమైన గుర్తింపు తెలియకుండా విరాట రాజు కొలువులో వివిధ వేషాలలో  *ధర్మరాజు కంకుడుగా,భీముడు వలలుడుగా,అర్జునుడు బృహన్నలగా,నకులుడు గ్రంథికుడుగా,సహదేవుడు తంత్రీపాలుడుగా,ద్రౌపది సైరంధ్రిగా ఉన్నారు.* 

 *అజ్ఞాతవాసంలో* పాండవులు తమ గుర్తింపు బయటపడకుండా చాలా జాగ్రత్తగా జీవించారు.విరాటరాజు కుమారుడు ఉత్తరుడికి అర్జునుడు యుద్ధ విద్య నేర్పి,కౌరవ సైన్యాన్ని ఎదుర్కొనేందుకు సహాయం చేశాడు.అజ్ఞాతవాసం విజయవంతంగా పూర్తవడంతో పాండవులు తమ రాజ్యాన్ని తిరిగి పొందేందుకు సిద్ధమయ్యారు.