స్నేహానికి కూడా మాంద్యం

 #######################

*స్నేహానికి కూడా మాంద్యం వచ్చేసింది!*

 ######################

వేల మంది పరిచయస్తులు…``` 

కానీ ఒక్క ఫోన్ చేయడానికి ఒక్క స్నేహితుడు కూడా లేని పరిస్థితి! 

ఒకప్పుడు మనిషికి డబ్బు లేకపోతే పేదవాడు అనేవారు. ఇప్పుడు?

డబ్బు ఉంది. ఉద్యోగం ఉంది. మంచి ఇల్లు ఉంది. ఖరీదైన కారు ఉంది. చేతిలో స్మార్ట్‌ఫోన్ ఉంది. సోషల్ మీడియాలో వేల మంది ఫాలోవర్లు ఉన్నారు. కానీ… రాత్రి పదకొండు గంటలకు మనసు బాగోలేకపోతే ఫోన్ చేసి “రా… కాసేపు మాట్లాడాలి” అని చెప్పగలిగే స్నేహితుడు లేడు.

ఇదే ఇప్పుడు ప్రపంచం ఎదుర్కొంటున్న కొత్త సంక్షోభం. 

Friendship Recession. అంటే ఆర్థిక మాంద్యం కాదు… స్నేహాల మాంద్యం.

అమెరికాలో 1990లో కేవలం 3 శాతం మంది మాత్రమే తమకు ఒక్క సన్నిహిత స్నేహితుడు కూడా లేడని చెప్పారు. 2021 నాటికి ఆ సంఖ్య 12 శాతానికి చేరింది. ఇదే సమయంలో 10 మందికి పైగా సన్నిహిత స్నేహితులున్నవారి శాతం 33 నుంచి 13కి పడిపోయింది.

తాజా 2024 గణాంకాలను చూస్తే పరిస్థితి ఇంకా ఆందోళనకరంగా కనిపిస్తోంది. సన్నిహిత స్నేహితులు లేరని చెప్పేవారి శాతం 17కి చేరినట్టు తాజా అధ్యయనాలు చెబుతున్నాయి.

అంటే…

సోషల్ నెట్‌వర్క్ పెరుగుతోంది.

సోషల్ కనెక్షన్ తగ్గుతోంది.

ఇదే అసలు విషాదం.

ఫేస్‌బుక్‌లో 5 వేల మంది… కానీ మనసులో ఒక్కరూ లేరా?

ఇరవై, ముప్పై ఏళ్ల క్రితం స్నేహం చేయడానికి ప్రత్యేకంగా ప్రయత్నించాల్సిన అవసరం ఉండేది కాదు.

టీ కొట్టులో కూర్చుంటే పక్కన కూర్చున్న వ్యక్తితో మాట కలిసేది.

బస్సులో ప్రయాణిస్తే పక్క సీట్లో ఉన్నవారితో పరిచయం అయ్యేది.

కాలేజీలో, ఆఫీసులో, క్లబ్‌లో, ఆట మైదానంలో… ఎక్కడైనా మనుషులు ఒకరితో ఒకరు మాట్లాడుకునేవారు.

అలా పరిచయం స్నేహంగా మారేది.

స్నేహం అనుబంధంగా మారేది.

ఇప్పుడు?

కాఫీ షాపులో పక్క టేబుల్‌లో ముగ్గురు కూర్చున్నారు.

ముగ్గురి చేతుల్లో మూడు ఫోన్లు.

ఒకరు ఇన్‌స్టాగ్రామ్‌లో.

మరొకరు యూట్యూబ్‌లో.

ఇంకొకరు వాట్సాప్‌లో.

ముగ్గురు మనుషులు ఒకే టేబుల్ దగ్గర ఉన్నారు.

కానీ ముగ్గురు మూడు ప్రపంచాల్లో ఉన్నారు.

ఇది కేవలం అమెరికా కథ కాదు.

మన నగరాల్లో కూడా ఇదే మార్పు కనిపిస్తోంది.

పరిచయాలు పెరిగాయి.

కాంటాక్ట్స్ పెరిగాయి.

ఫాలోవర్లు పెరిగారు.

వాట్సాప్ గ్రూపులు పెరిగాయి.

కానీ…

“నిజంగా నా మనిషి ఎవరు?” అనే ప్రశ్నకు సమాధానం చెప్పగలిగేవారి సంఖ్య తగ్గుతోంది.```

*friendship recession*```

ఒంటరిగా తినడం కూడా ఒక సంకేతమే!

అమెరికాలో ఒంటరిగా భోజనం చేసే వారి సంఖ్య చాలా కాలంగా పెరుగుతోంది.

2023లో దాదాపు ప్రతి నలుగురు అమెరికన్ పెద్దల్లో ఒకరు—26 శాతం—తాము ముందు రోజు రోజంతా భోజనాలన్నీ ఒంటరిగానే చేశామని చెప్పారు. 2003తో పోలిస్తే ఇది 50 శాతానికి పైగా పెరుగుదల.

ఇది “ఒంటరిగా తినడం తప్పు” అనే విషయం కాదు.

ఒక్కోసారి ఒంటరిగా కాఫీ తాగడం, భోజనం చేయడం, సినిమా చూడడం చాలా ఆరోగ్యకరమైన వ్యక్తిగత సమయం కావచ్చు.

కానీ ఒక సమాజంలో కలిసి తినే సంస్కృతి తగ్గిపోవడం మాత్రం ఒక పెద్ద సామాజిక మార్పుకు సంకేతం.

ఎందుకంటే భోజనం అనేది కేవలం ఆకలి తీర్చుకోవడం కాదు.

అది సంభాషణ.

అది అనుబంధం.

అది మనుషుల మధ్య దూరాన్ని తగ్గించే ఒక చిన్న సామాజిక ఆచారం.

అందుకే ప్రపంచ సంతోష నివేదికలు కూడా ఇతరులతో కలిసి భోజనం చేసే అలవాటుకు మెరుగైన శ్రేయస్సుతో సంబంధం ఉందని చూపిస్తున్నాయి.

మనకు స్నేహితులు లేరా? లేక సమయం లేదా?

ఇది అసలు ప్రశ్న.

నిజానికి చాలామందికి స్నేహితులు కావాలనే ఉంటుంది.

కానీ సమయం ఉండదు.

ఉదయం ఆఫీసు.

సాయంత్రం ట్రాఫిక్.డ

ఇంటికి వచ్చేసరికి అలసట.

మిగిలిన సమయం ఫోన్.

వీకెండ్ వస్తే వ్యక్తిగత పనులు.

అలా నెలలు గడుస్తాయి.

తర్వాత…

“అరే! వాడితో మాట్లాడి చాలా కాలమైపోయింది కదా!”

అని గుర్తొస్తుంది.

కాల్ చేయాలనిపిస్తుంది.

కానీ…

“ఇప్పుడు చేస్తే ఏం అనుకుంటాడు?”

అని ఆలోచిస్తాం., లేదా వాడు చేయచ్చు కదా అని ఇగో 

అదే స్నేహానికి మొదటి శత్రువు.

సమయం లేకపోవడం కాదు.

స్నేహానికి సమయం కేటాయించకపోవడం.

సోషల్ మీడియా మనల్ని కలిపిందా? విడదీసిందా?

సోషల్ మీడియా వచ్చినప్పుడు ప్రపంచం దగ్గరైపోతుందని అనుకున్నాం.

నిజమే.

దూరంగా ఉన్న మనిషిని ఒక్క క్షణంలో పలకరించగలిగాం.

కానీ ఒక విచిత్రమైన పరిణామం జరిగింది.

మనకు ఇప్పుడు ఎక్కువ మంది పరిచయం.

తక్కువ మంది స్నేహితులు.

వందల మంది పోస్టులు చూస్తున్నారు.

వేల మంది మన పోస్టులు చూస్తున్నారు.

కానీ మన బాధను చూసేవారు ఎంతమంది?

మన విజయాన్ని నిజంగా సంతోషించేవారు ఎంతమంది?

మన ఓటమిలో మన పక్కన నిలబడేవారు ఎంతమంది?

ఇదే అసలు స్నేహానికి పరీక్ష.

లైక్ కొట్టేవాడు స్నేహితుడు కాదు.

కామెంట్ చేసేవాడు స్నేహితుడు కాదు.

ప్రతిరోజూ మెసేజ్ చేసేవాడు కూడా తప్పనిసరిగా స్నేహితుడు కాదు.

మనకు ఏమీ ఇవ్వలేని సమయంలో కూడా మనతో ఉండేవాడే స్నేహితుడు.

ఒంటరితనం కేవలం భావోద్వేగ సమస్య కాదు.

ఇక్కడే ఈ విషయం మరింత సీరియస్ అవుతుంది.

అమెరికా సర్జన్ జనరల్ 2023లో సామాజిక అనుబంధం లేకపోవడం ఆరోగ్యానికి తీవ్రమైన ప్రమాదమని హెచ్చరించారు. వారి నివేదిక ప్రకారం ఒంటరితనం, సామాజిక దూరం గుండె సంబంధిత వ్యాధులు, స్ట్రోక్, డిమెన్షియా, ఆందోళన, డిప్రెషన్‌తో సంబంధం కలిగి ఉన్నాయి. సామాజిక అనుబంధం లేకపోవడం వల్ల అకాల మరణ ప్రమాదం కూడా పెరుగుతుంది.

“రోజుకు 15 సిగరెట్లు తాగినంత ప్రమాదం” అనే ప్రసిద్ధ పోలిక కూడా ఇదే నివేదిక నుంచి వచ్చింది.

అయితే దీన్ని “ఒంటరితనం = రోజూ 15 సిగరెట్లు” అనే వైద్య సమీకరణంగా తీసుకోవడం సరికాదు. ఇది అకాల మరణ ప్రమాదాన్ని పోల్చి చెప్పే ఒక ఆరోగ్య హెచ్చరిక.

అంటే…

స్నేహం ఒక విలాసం కాదు.

మనిషి ఆరోగ్యానికి అవసరమైన సామాజిక పోషకం.

80 ఏళ్ల పరిశోధన చెప్పిన విషయం ఇదే!

డబ్బు సంపాదించాలి.

కెరీర్‌లో ఎదగాలి.

పేరు తెచ్చుకోవాలి.

స్థానం సంపాదించాలి.

ఇవన్నీ జీవితంలో అవసరమే.

కానీ దాదాపు ఎనిమిది దశాబ్దాలుగా సాగుతున్న Harvard Study of Adult Development మనిషి దీర్ఘకాలిక సంతోషం, ఆరోగ్యంతో మంచి సంబంధాల ప్రాముఖ్యతను పదేపదే చూపించింది.

అంటే చివరికి మనిషి జీవితాన్ని నిలబెట్టేది బ్యాంక్ బ్యాలెన్స్ మాత్రమే కాదు.

ఎవరితో జీవించాం?

ఎవరిని ప్రేమించాం?

ఎవరికి మనసు విప్పి మాట్లాడాం?

మన కష్టకాలంలో ఎవరు మన పక్కన నిలబడ్డారు?

అవే ముఖ్యమైన ప్రశ్నలు.

ఒకప్పుడు స్నేహం కోసం గంటలు కేటాయించేవాళ్లం…

మన తరం గుర్తు చేసుకుంటే అర్థమవుతుంది.

సాయంత్రం ఇంటి ముందు నాలుగు కుర్చీలు.

ఒకడు టీ తీసుకొస్తాడు.

మరొకడు బిస్కెట్లు తెస్తాడు.

మరొకడు ఏదో రాజకీయ వాదన మొదలుపెడతాడు.

రాత్రి ఎప్పుడైందో తెలియదు.

ఇప్పుడు అదే నలుగురు స్నేహితులు ఒక వాట్సాప్ గ్రూపులో ఉన్నారు.

రోజుకు వంద మెసేజీలు వస్తాయి.

కానీ నాలుగు నెలలుగా ఎవరూ ఒకరిని ఒకరు కలవలేదు.

టెక్నాలజీ మన సంభాషణను పెంచింది.

కానీ మన అనుబంధాన్ని పెంచలేదు.

స్నేహానికి కూడా “మెయింటెనెన్స్” కావాలి

కారు సర్వీసింగ్ చేయాలి.

ఇంటికి పెయింటింగ్ చేయాలి.

బ్యాంక్ అకౌంట్ చూసుకోవాలి.

శరీరాన్ని వ్యాయామంతో చూసుకోవాలి.

మరి స్నేహాన్ని?

దానిని మాత్రం “అది అలాగే ఉంటుంది” అని వదిలేస్తాం.

అలా ఉండదు.

ఎప్పుడో కలిసిన స్నేహితుడికి ఒక ఫోన్ చేయాలి.

“ఎలా ఉన్నావు?” అని అడగాలి.

అవసరం లేకపోయినా కలవాలి.

పాత గొడవలు ఉంటే కొన్ని మర్చిపోవాలి.

మన స్నేహితుడు కష్టంలో ఉన్నప్పుడు అతని దగ్గరకు వెళ్లాలి.

ఎందుకంటే…

స్నేహం కూడా ఒక మొక్కలాంటిదే.

నీళ్లు పోయకపోతే ఎండిపోతుంది.

చివరికి మనిషి ఏం మిగుల్చుకుంటాడు?

ఇల్లు ఉండొచ్చు.

డబ్బు ఉండొచ్చు.

పదవి ఉండొచ్చు.

పేరు ఉండొచ్చు.

కానీ జీవితంలో ఒక దశకు వచ్చాక మనిషి వెనక్కి తిరిగి చూసుకుంటాడు.

అప్పుడు బ్యాంక్ బ్యాలెన్స్‌తో మాట్లాడలేడు.

పదవితో నవ్వలేడు.

ఫాలోవర్లతో కౌగిలించుకోలేడు.

అప్పుడు గుర్తొచ్చేది…

“ఆ రోజుల్లో మనం ఎంత నవ్వుకున్నాం!”

అని చెప్పగలిగే మనుషులే.

అందుకే ఈ “Friendship Recession” కథనం కేవలం అమెరికా గణాంకాల కథ కాదు.

మన ఇళ్లలోకి కూడా నెమ్మదిగా వస్తున్న ఒక సామాజిక మార్పు గురించి హెచ్చరిక!

మన దగ్గరున్న మంచి స్నేహితుడిని కోల్పోయిన తర్వాత కొత్త స్నేహితుడిని సంపాదించడం కష్టం.

అందుకే…

ఈరోజే ఒక స్నేహితుడికి ఫోన్ చేయండి.

ఎటువంటి పని లేకుండా.

ఎటువంటి అవసరం లేకుండా.

కేవలం…

“ఏరా… ఎలా ఉన్నావ్?”

అని అడగండి.

బహుశా ఆ ఒక్క ఫోన్ కాల్ మీ స్నేహితుడికే కాదు…

మీ జీవితానికీ అవసరమై ఉండొచ్చు.

పరిచయాలు జీవితాన్ని నింపవు.

నిజమైన స్నేహాలే నింపుతాయి.

స్నేహితులను సంపాదించండి.

ఉన్న స్నేహాలను కాపాడుకోండి.

ఎందుకంటే డబ్బు పోతే తిరిగి సంపాదించుకోవచ్చు.

పదవి పోతే మళ్లీ రావచ్చు.

కానీ…

మనసుకు దగ్గరైన ఒక నిజమైన స్నేహితుడు దూరమైతే ఆ ఖాళీని పూరించడం అంత సులభం కాదు.