*🌹భృగువారం 2 అక్టోబరు 2026🌹*
**🙏🌹*హనుమాన్ బాహుక్*🙏🌹
*🌷ఇరవైఒకటవ రోజు🌷*
బాలక బిలోకి, బలి, బారేతేఁ ఆపనో కియో,
దీనబంధు దయా కీన్హీఁ నిరుపాధి న్యారియే ॥
రావరో భరోసో తులసీకే, రావరో ఈ బల,
ఆస రావరీయై, దాస రావరో విచారియే ॥
బడో బికరాల కలి, కాకో న బిహాల కియో,
మాథే పగు బలీకో, నిహారి సో నివారియే;
కేసరీకిసోర, రనరోర, బరజోర బీర,
బాఁహుపీర రాహుమాతు జ్యౌం పఛారి మారియే ॥
**వివరణ**:
ఓ దీనబంధూ! నేను బలియైపోవుచున్నాను. బాహువుల బాధ ప్రాణాంతకముగా నున్న దనుట. బాలుని చూచి నీవు బాల్యమునుండియు దగ్గరకు తీసితివి, మాయారహితమగు అద్భుతమైన దయ చూపితివి. సత్యముగా నాలోచింపుము. ఈ తులసీదాసు నీ దాసుడు. వీనికి నిన్ను చూచుకొన్నదే ధైర్యము. నీవే బలము, నీయందే ఆశ. అత్యంత భయానకమైన కలికాలం ఎవరిని వ్యాకులపరచదు? ఆ బలవంతుని కాలు నా నెత్తిపై నుండుటను గమనించి దానిని తొలగించుము. ఓ కేసరీ కిశోరమా! ఓ శ్రేష్ఠవీరుడా! నీవు రణరంగమున కోలాహలము సృష్టించువాడవు. రాహువుయొక్క మాత సింహికనువలె పోరున పడగొట్టి కలిని సంహరింపుము. బాహు బాధను తొలగింపుము.
**ప్రతి పాదానికి అర్థం**
**1. బాలక బిలోకి, బలి, బారేతేఁ ఆపనో కియో, దీనబంధు దయా కీన్హీఁ నిరుపాధి న్యారియే ॥**
* **అర్థం:** ఓ దీనబంధువా! (అనాథలను ఆదుకునేవాడా), నీకు బలిహారినైపోతాను (నన్ను నేను అర్పించుకుంటాను). నేను చిన్న పిల్లవాడిగా ఉన్నప్పుడే (బాల్యము నుండే) నన్ను నీవాడిగా స్వీకరించి, నాపై ఎలాంటి నిబంధనలు లేని, నిష్కపటమైన, అసమానమైన దయను కురిపించావు.
**2. రావరో భరోసో తులసీకే, రావరో ఈ బల, ఆస రావరీయై, దాస రావరో విచారియే ॥**
* **అర్థం:** ఈ తులసీదాసుకి నీపైనే పూర్తి భరోసా (నమ్మకం) ఉంది, నీవే నా బలం, నా ఆశలన్నీ నీపైనే ఉన్నాయి. నేను కేవలం నీ దాసుడిని మాత్రమే అని నీ మనసులో ఒక్కసారి ఆలోచించి, నన్ను అనుగ్రహించు.
**3. బడో బికరాల కలి, కాకో న బిహాల కియో, మాథే పగు బలీకో, నిహారి సో నివారియే ॥**
* **అర్థం:** ఈ కలికాలం చాలా భయంకరమైనది (వికృతమైనది). ఇది ఎవరిని అల్లాడించలేదు? (అందరినీ పీడిస్తోంది). కాబట్టి, బలం ఉన్న ఓ హనుమంతా! ఈ కలికాలం నా నెత్తిన పెట్టిన ఈ కష్టాల (వ్యాధి) పాదాన్ని ఒక్కసారి చూసి, దాన్ని తొలగించు (నివారించు).
**4. కేసరీకిసోర, రనరోర, బరజోర బీర, బాఁహుపీఠ రాహుమాతు జ్యౌం పఛారి మారియే ॥**
* **అర్థం:** కేసరి నందనా! యుద్ధరంగంలో శత్రువుల గుండెల్లో వణుకు పుట్టించే బలశాలీ, పరాక్రమవంతుడైన ఓ వీరుడా! రాహువు తల్లి అయిన 'సింహిక'ను నువ్వు సముద్రం దాటేటప్పుడు ఎలాగైతే కిందపడేసి నలిపి చంపేశావో... అలాగే నా బాహువులను (చేతులను) పీడిస్తున్న ఈ భయంకరమైన నొప్పిని కూడా నేలకేసి కొట్టి సంహరించు.
**వ్యాఖ్యానం (తాత్పర్యం)**
ఈ 21వ శ్లోకంలో తులసీదాస్ గారు హనుమంతునితో తనకున్న ఆత్మీయ బంధాన్ని గుర్తుచేస్తూ, కలికాలం వల్ల తనకు కలిగిన శారీరక బాధను నివారించమని అత్యంత ఆర్తితో ప్రార్థిస్తున్నారు
మొదట తులసీదాస్ గారు హనుమంతుడికి, తనకు ఉన్న పాత సంబంధాన్ని గుర్తు చేస్తున్నారు. "నేను అనాథగా, చిన్న పిల్లవాడిగా ఉన్నప్పుడే నువ్వు నన్ను నీ వాడిగా చేరదీశావు.అని తులసి దాసు గారి కి మార్గదర్శనం,చేసింది, రామ దర్శనం ఇప్పించింది హనుమే..
అలాంటిది ఇప్పుడు ఈ కష్టకాలంలో నన్ను వదిలేయడం తగదు" అని ఒక హక్కుతో అడుగుతున్నారు. తనకు వేరే ఏ దేవుడిపైనా ఆశ లేదని, హనుమంతుడే తన బలమని ప్రకటిస్తున్నారు. తండ్రిని కుమారుడు అడిగినట్టు అడుగుతూ ఉన్నారు ఇక్కడ.
* **కలికాలపు ప్రభావం:** కలియుగం ఎంత క్రూరమైనదో ఇక్కడ వర్ణించారు. కలి పురుషుడు సృష్టించిన రోగాలు, కష్టాలు తనను పీడిస్తున్నాయని, ఆ కలి పురుషుడి తల వంచి, వాడి కాలును తనపై నుండి తొలగించగలిగే శక్తి ఒక్క హనుమంతుడికే ఉందని నమ్ముతున్నారు.
ఆ సమర్థత నీకు మాత్రమే ఉంది స్వామి అని చివరి పాదంలో రామాయణంలోని ఒక ఘట్టాన్ని గుర్తుచేశారు. హనుమంతుడు లంకకు సముద్రం మీదుగా వెళ్తున్నప్పుడు, నీడను పట్టి లాగే 'సింహిక' అనే రాక్షసి ఎదురవుతుంది. హనుమంతుడు ఆమె నోట్లోకి దూరి, ఆమె గుండెలను చీల్చి, కిందపడేసి చంపేస్తాడు.
దాన్ని గుర్తు చేస్తూ తులసీదాస్ గారు ఏమంటున్నారంటే—"స్వామీ! నా చేతి నొప్పి కూడా ఆ సింహిక లాగే నన్ను పట్టి లాగుతోంది, ముందుకు సాగనివ్వడం లేదు. ఆనాడు ఆ రాక్షసిని ఎలాగైతే అణచివేశావో, ఈనాడు నా చేతి నొప్పిని కూడా అలాగే పడదోసి, అంతం చేయి" అని వేడుకుంటున్నారు.
ఇది భక్తుడి ఆవేదన, నమ్మకం మరియు హనుమంతుని పరాక్రమం కలగలిసిన అద్భుతమైన స్తుతి.
🙏🌹*జై శ్రీరామ్ జై హనుమాన్*🙏🌹
*🌹సేకరణ🌹*
🙏*న్యాయపతి*🙏
*నరసింహారావు*
