🌹🌷🪷🍁🛕🍁🪷🌷🌹
*🌷భృగువారం🌷*
*🌷13 నవంబరు 2026🌷*
*🌹జగద్గురు శ్రీ ఆదిశంకరాచార్య🌹*
*🌷రచించిన శివానంద లహరి - 5🌷*
**శ్లోక సంఖ్య – 5**
*స్మృతౌ శాస్త్రే వైద్యే శకునకవితాగానఫణితౌ*
*పురాణే మంత్రే వా స్తుతినటనహాస్యేష్వచతురః |*
*కథం రాజ్ఞాం ప్రీతిర్భవతి మయి కోహం పశుపతే*
*పశుం మాం సర్వజ్ఞ ప్రథిత కృపయా పాలయ విభో ||*
**తెలుగు అర్థం**
స్మృతులయందు గానీ, శాస్త్రములయందు గానీ, వైద్యమునందు గానీ, శకునములు చెప్పుటయందు గానీ, కవిత్వము చెప్పి మెప్పించుటయందు గానీ, సంగీతము పాడి రంజింపజేయుటయందు గానీ, పురాణములు చెప్పుటయందు గానీ, మంత్రశాస్త్రమందు గానీ, స్తోత్రములు చేయుటయందు గానీ, నాట్యము చేయుటయందు గానీ, హాస్యములు చెప్పి నవ్వించుటయందు గానీ నేర్పులేనివాడను. ఇట్టి నాయందు రాజులకు ప్రేమ ఎట్లు కలుగును? ఒకవేళ వారు ఆదరించిననూ వారిచ్చు ఫలములు నాకు వద్దు. వేదప్రసిద్ధుడవూ, సర్వజ్ఞుడవూ అయిన ఓ మహేశ్వరా! నేనెవ్వడనో నాకే తెలియని పశువునైన నన్ను దయతో రక్షించుము.
**వివరణ..**
ఇది సాధారణ శ్లోకం కాదు, పాశుపత మంత్రం. జంతువును తాడుతో గుంజకు కడితే దాని చుట్టూ కొంత దూరం మాత్రమే తిరగగలదు, అలాగే బంధాలు, రాగద్వేషాలు అనే పాశాలతో కట్టబడిన జీవుడు కూడా ఇవే సర్వస్వం అని బతుకుతాడు. కానీ అసలు పరమార్థం వీటిని దాటితేనే ఉంటుంది. వీటిని దాటాలి అంటే కట్టు తొలగాలి, పశువుల కట్టు పశువుల కాపరి తీస్తాడు, జీవుడి కట్లు విప్పేవాడు పశుపతి అయిన పరమశివుడు. ఆయన అనుగ్రహం కలిగితే సకల బంధాల నుండి విముక్తి కలుగుతుంది. ఎప్పుడు విప్పుతాడు? స్వామీ నీవే నాకు సర్వం, అసలు నా అస్తిత్వమే లేదు అంతా నీవే అని సర్వస్వ శరణువేడితే... అది వేడుకోవడం మనకు రాదు అని జగద్గురువులు మన స్థాయికి దిగివచ్చి పరమదయతో ఇచ్చిన శ్లోకం ఇది. అందుకే ఇది పాశుపత మంత్రం అన్నాను.
శంకరులు ‘కోహం పశుపతే’ అన్నారు అంటే “అహంకారానికి మూలమైన అస్తిత్వమే నశించి, ‘నేనెవరు?’ అని అంతర్ముఖ విచారణ చేసినప్పుడు కనిపించే స్థితి.
నేను అజ్ఞానంతో కట్టుబడిన ఒక పశువు మాత్రమే; ఆ నన్ను బంధవిముక్తుడిని చేసే అధికారం పశుపతివైన నీకే ఉంది” అని చెప్పారు. అంటే ఇది ఒకపక్క మనవంటి సాధారణ మనుషులకు, మరొకవైపు జ్ఞానులకు కూడా ఉపయోగపడే విధంగా అందించారు.
ఈ శ్లోకంలో పేర్కొన్న విద్యలు స్మృతి, శాస్త్రం, వైద్యం, శకునం, కవిత్వం, గానం, పురాణం, మంత్రం, నటన, హాస్యం లోకంలో పేరు, ప్రతిష్ఠలు, ధనం సంపాదించడానికి లేదా రాజులను (ప్రభువులను) ప్రసన్నం చేసుకోవడానికి ఉపయోగపడేవి. వీటి సహాయంతో మానవమాత్రులైన రాజులను మెప్పించి పొందే సంపదలు అశాశ్వతాలు, క్షుద్రమైనవి.
“అయినా స్వామీ ఈ విద్యలేవీ నాకు రావు అన్నారు. వారికా ఏమి తెలియనిది? 8 ఏళ్లకే సకల శాస్త్రాలు అవపోసన పట్టిన మహాజ్ఞాని వారు. కానీ వినయం! స్వామి హనుమ కూడా 100 యోజనాల మహా సముద్రాన్ని అలవోకగా దాటి సీతమ్మ దగ్గర వానరులలో నాకంటే అధిక బలం ఉన్నవారు, నాతో సమానులు ఉన్నారు కానీ నాకంటే తక్కువ బలం ఉన్నవారు ఎవరూ లేరు, నేనే అందరిలోనూ తక్కువ శక్తి కలవాణ్ణి అని వినయంగా చెప్పుకున్నారు. వినయం ఉంటేనే ఈశ్వర అనుగ్రహం లభిస్తుంది. శాశ్వతత్వం కలుగుతుంది. అందుకే ఆదిశంకరులు, స్వామి హనుమ శాశ్వతులు.
మనకోసం చెప్తున్నారు ఇలా చెప్పుకో నాయనా బాగుపడతావు అని... స్వామీ నాకు ఆ విద్యలు ఏవీ రావు కనుక ఏ రాజూ నన్ను ఆదరించడు. ఒకవేళ నువ్వు అనుగ్రహించి ఆ విద్యలు వచ్చినా ఆ లౌకిక ప్రభువుల దయాదాక్షిణ్యాల కోసం ప్రాకులాడే ఆలోచన నాకు లేదు. ఎందుకంటే వారు ఇచ్చే దానితో వచ్చేది సంసార బంధాన్ని పెంచే అల్పసుఖాలు మాత్రమే.”
కొద్దిసేపు సుఖం ఇచ్చి బంధనం వేసే భౌతిక లాభాల కోసం నరులను కీర్తించే ‘నరస్తుతి’ కంటే, నీ పాదాలకు శరణాగతితో చేసే ‘ఈశ్వరస్తుతి’ చేయడం కోటిరెట్లు శ్రేయస్కరం. అది నా కట్టు విప్పుతుంది అన్నారు.
స్వామీ! నీకు అన్నీ తెలుసు, నాకు ఏమీ తెలియదు. నా అజ్ఞానాన్ని దాచుకోవడానికి నీ ఎదుట ఎలాంటి కపటమూ పనికిరాదు. లోకాలను ఏమి రాకపోయినా నాబోటి వాడిలా అన్నీ వచ్చినట్టు ఏదో మాయ చేయవచ్చు కానీ, నీ ముందు ఇవేం పనిచేయవు కనుక నేను అజ్ఞానినే, లోకంలో ఎవరూ నన్ను చేరదీయరు నీవే దిక్కు అంటున్నారు.
అప్పుడు ఈశ్వరుడు అన్నాడు, దేనికి పనికిరాని నిన్ను నేను మాత్రం ఎందుకు చేరదీయాలి అంటావేమో అని...
అవును స్వామీ లోకంలో అజ్ఞానిని ఎవరూ చేరదీయరు, కానీ నీవు సర్వజ్ఞుడవు మాత్రమే కాదు, ‘ప్రథిత కృప’ కలవాడివి అన్నారు—అంటే ‘లోకప్రసిద్ధమైన సహజ దయ’ కలవాడివి. కాబట్టి నేను కూడా వీడిని పట్టించుకోకపోతే వీడు ఏమైపోతాడో వెర్రివాడు అని దయతో అనుగ్రహించు అన్నారు.
శరణు అన్నవారికి అజ్ఞానమే ఈశ్వర అనుగ్రహాన్ని పొందే అర్హతగా మారుతోంది.
భగవంతున్ని ఎలా ప్రార్థించాలి, పెద్దల దగ్గర ఎలా ప్రవర్తించాలి అనేది ఇక్కడ శంకరులు చూపిస్తున్నారు. ఎప్పుడైనా, ఎంత జ్ఞానం ఉన్నా, గొప్ప పండితుడివి అయినా సరే నాకు ఏమీ తెలియదు, అందరికన్నా తక్కువ జ్ఞానం నాకే ఉంది అని వినయంగా చెప్పుకునేవాడే ఈశ్వర అనుగ్రహానికి పాత్రుడు అవుతాడు. నాలుగు విషయాలు తెలుసుకోగానే నేనే గొప్ప, నన్ను మించినవాడు ఎవరూ లేరు అని విర్రవీగితే ఈశ్వరుడు అనుగ్రహించడు అంటున్నారు శంకరులు.
అంటే ఇది వారికా అవసరం? మనకు! మనలాంటి వారు చెప్పుకుని అయినా ఆయన అనుగ్రహం పొందుతారు అని అనుగ్రహించారు.
*🕉️శివాయ నమః.....🙏*
*మళ్ళీ రేపు కలుసుకుందాం మరొక శ్లోకంతో🙏*
*🌷🌹సేకరణ🌹🌷*
🙏*న్యాయపతి*🙏
*నరసింహారావు*
🌹🌷🪷🍁🛕🍁🪷🌷🌹
*🌷బృహస్పతివారం🌷*
*🌷12 నవంబరు 2026🌷*
*🌹జగద్గురు శ్రీ ఆదిశంకరాచార్య🌹*
*🌷రచించిన శివానంద లహరి - 4🌷*
**శ్లోక సంఖ్య – 4**
*సహస్రం వర్తంతే జగతి విబుధాః క్షుద్రఫలదా*
*నమన్యే స్వప్నేవా తదనుసరణం తత్కృతఫలమ్ |*
*హరిబ్రహ్మాదీనామపి నికటభాజామసులభం*
*చిరం యాచే శంభో శివ తవ పదాంభోజభజనమ్ 4*
*తెలుగు అర్థం.....*
ఏదో కొంచెము ఫలమిచ్చెడు దేవతలెందరో కలరు. కలలోనైనను ఆ దేవతలను భజించుటగానీ ,ఆ దేవతలు కలుగచేయు ఫలమునుగానీ ఆశించను . మంగళస్వరూపుడవగు ఓ శంకరా! ఎల్లప్పుడూ నీ సన్నిధిని చేరియున్న విష్ణువుకిగానీ , బ్రహ్మకుగానీ లభించని నీ పాదసేవయే నాకు అనుగ్రహింపమని మిమ్ము పదేపదే వేడుకొనుచున్నాను ...
వివరణ
ఈ లోకం లో వేలకొలది ఉపాసనా మార్గాలు, తాంత్రిక పరిహారాలు,శక్తులు, మంత్రాలు,అనేక దేవతలు వేలల్లో, కోట్లలో ఉన్నారు,వారు ఎంత గొప్పవారు అంటే సాధకుడు దేన్నీ కోరి ఉపాసన చేస్తానో దాన్ని సులభంగానే ఇచ్చేస్తారు అయినా సరే ఓ శంభో..నేను కలలో కూడా వారిని అనుసరించను,వారి ఉపాసన చేయను, అసలు వాటి వల్ల లభించే తాత్కాలిక భోగాలను కలలో కూడా పొందాలి అని అనుకోను అంటున్నారు శంకరులు...
ఎందుకంటే నాలుగు తలలు ఉన్న బ్రహ్మ కు, స్థితి కారుడు అనీ చెప్పబడే విష్ణువుకు కూడా అంత సులభంగా దక్కని నీ పాద సేవను శాశ్వతంగా అనుగ్రహించమని నేను కోరుతున్నాను కనుక.
అంటే ఈశ్వరా నేను నిన్ను కోరేది క్షణ కాలం సుఖంలో ఉంచే భోగాలు కాదు,అవి ఇచ్చేవారు అనేకమంది ఉన్నారు,
నాకు నీవు మాత్రమే ఇవ్వగల శాశ్వత ఆనందం,ఆ ఆనందం నీ పాదాల దగ్గర మాత్రమే లభిస్తుంది, అక్కడ చోటు ఇచ్చి నీ పాదసేవ చేసుకుని తరించే భాగ్యం ఇవ్వు అంటున్నాడు.
అది కూడా వారినే అడగక పోయావా శంకరా ఇస్తారేమో అంటావేమో నీ పాద సేవ నీకు ఆప్తులు అని చెప్పబడే బ్రహ్మ, విష్ణులకే నీ అనుగ్రహం తో లభిస్తుంది; వారు చేయాలి అనుకుంటే కాదు అది నీవు మాత్రమే ఇవ్వగలవు,ఇవ్వాలి,ఇచ్చి నన్ను అనుగ్రహించు తండ్రి అంటున్నారు.
అంటే ఎన్ని సుఖాలు రాని,ఎన్ని కష్టాలు రాని అవన్నీ ఉంచితే ఉంచావు, తీసేస్తే తీసావు నాకు అనవసరం కానీ నీ పాద సేవ ను మాత్రం దూరం చేయకు తండ్రి, నీ పాద దాసుడి గా ఉండే భాగ్యాన్ని నాకు అనుగ్రహించు అని మన తరుపున శంకరులు కోరుతున్నారు, మనం కోరాల్సినది కూడా అదే.
శంకరులు ఇక్కడ ఇతర దేవతలను నిందించడం లేదు; భక్తుడికి ఉండవలసిన ఏకముఖ ప్రపత్తిని (అనన్య భక్తిని) ప్రబోధిస్తున్నారు. ప్రాపంచిక కష్టాలు వచ్చినా, సుఖాలు కోల్పోయినా సరే చిత్తం చలించకుండా పరమశివుని మీదే నిలకడగా ఉండటమే సాధకుడి నిజమైన సంపద. లౌకిక అవసరాల కోసం దేవుళ్లను మార్చడం సాధకుని లక్షణం కాదు.
లింగోద్భవ ఘట్టం లో విష్ణువు, బ్రహ్మలు కేవలం బాహ్యమైన అన్వేషణతో శివుని ఆద్యంతాలను పట్టుకోలేకపోయారు.
ఎప్పుడు వారు అహంకారాన్ని వదిలి, శరణాగతితో స్తుతించారో అప్పుడే పరమేశ్వరుడు ప్రసన్నుడయ్యాడు.
కాబట్టి అధికారం, తపస్సు, పాండిత్యం ఉన్నంత మాత్రాన శివపాద భక్తి దక్కదు; పరిపూర్ణమైన అహంకార నాశనం, శరణాగతి ఉన్నవారికే అది సాధ్యమవుతుంది.
చిరం యాచే అన్నారు"నీ పాదసేవను భిక్షగా పెట్టు" అని అడుగుతున్నారు, మోక్షాన్ని అడగకుండా దాస్యాన్ని అడుగుతున్నారు.శివతత్వంలో లీనమైపోవడం కన్నా, నిరంతరం ఆయన పాదదాసుడిగా ఉంటూ భక్తిరసాన్ని ఆస్వాదించడమే పరమోత్కృష్టమైన సాధన అని శంకరుల అంతరంగం.
శంకరుల గొప్పతనం ఇదే అండి అన్ని నాకు ఇవ్వు ఇవ్వు అని స్తోత్రం చేస్తారు,అంటే ఎవరు చదివితే వారికి ఆ చదివే ప్రతి ఒక్కరికి అది లభిస్తుంది. మనం ఇంత గొప్పగా స్తోత్రం చేయలేం, అడగలేము అని అన్ని సిద్ధం చేసి ఇచ్చారు మహానుభావులు.
*🕉️శివాయ నమః.....🙏*
*మళ్ళీ రేపు కలుసుకుందాం మరొక శ్లోకంతో🙏*
*🌹🌷సేకరణ🌷🌹*卐ॐ ఓం శ్రీ 🌹గురుభ్యోనమః ॐ卐*
*🌹భృగువారం*🌹
*🪷13నవంబర్26🪷*
*దృగ్గణిత పంచాంగం*
*🕉️ఈనాటి పర్వం🕉️*
*🪱నాగులచవితి🪱*
*స్వస్తి శ్రీ పరాభవ*
*నామ సంవత్సరం*
*దక్షిణాయనం - శరదృతువు*
*కార్తీకమాసం - శుక్లపక్షం*
*తిథి : చవితి* రా 08.42 వరకు ఉపరి *పంచమి*
*వారం :శుక్రవారం*
(భృగువాసరే)
*నక్షత్రం : మూల* సా 05.17 వరకు ఉపరి *పూర్వాషాఢ*
*యోగం : ధృతి* రా (14) తె 05.23 వరకు ఉపరి *శూల*
*కరణం : వణజి* ఉ 07.24 *భద్ర* రా 08.42 ఉపరి *బవ*
*సాధారణ శుభ సమయాలు:*
*ఉ 06.00 - 08.00 & 09.30 - 10.30*
అమృత కాలం : *ఉ 10.05 - 11.53*
అభిజిత్ కాలం : *ఉ 11.29 - 12.14*
*వర్జ్యం : మ 03.29 - 05.17 & రా 04.08 - 05.56 తె*
*దుర్ముహూర్తం : ఉ 08.27 - 09.12 మ 12.14 - 01.00*
*రాహు కాలం : ఉ 10.26-11.52*
గుళికకాళం : *ఉ 07.35 - 09.01*
యమగండం : *మ 02.42-04.08*
సూర్యరాశి : *తుల*
చంద్రరాశి : *ధనస్సు*
సూర్యోదయం :*ఉ 06.19*
సూర్యాస్తమయం :*సా 05.41*
*ప్రయాణశూల : పడమర దిక్కుకు పనికిరాదు*
*వైదిక విషయాలు:*
ప్రాతః కాలం : *ఉ 06.10-08.27*
సంగవ కాలం : *08.27-10.43*
మధ్యాహ్న కాలం : *10.43-01.00*
అపరాహ్నకాలం : *మ 01.00-03.17*
*ఆబ్ధికం తిధి : కార్తీక శుద్ధచవితి*
సాయంకాలం : *సా 03.17-05.33*
ప్రదోషకాలం : *సా 05.33-08.05*
రాత్రి కాలం : *రా 08.05-11.27*
నిశీధి కాలం : *రా 11.27-12.17*
బ్రాహ్మీ ముహూర్తం : *తె 04.29 - 05.20*
¤■¤■¤■¤■¤■¤■¤■¤■¤■¤■
*🌷ప్రతినిత్యం🌷*
*_గోమాతను 🐄 పూజించండి_*
*_గోమాతను 🐄 సంరక్షించండి_*
*🌷ఓం శ్రీ🌷*
*🪷మహాలక్ష్మీ దేవ్యై నమః🪷*
🌹🪷🌹🛕🌹🌷🪷🌷🌹
*సర్వే జనాః సుఖినోభవంతు... లోకాఃసమస్తాః సుఖినో భవంతు!*
<><><><><><><><><><><><><>
🌷 *సేకరణ*🌷
🌹🌿🌹🌹🌿🌹
*న్యాయపతి వేంకట*
*లక్ష్మీ నరసింహా రావు*
🌷🍃🌹🌹🍃🌷
🌹🌷🌹🌷🌹🌷🌷🌹*
🙏*న్యాయపతి*🙏
*నరసింహారావు*
