30, ఏప్రిల్ 2026, గురువారం

Mantra - 25

  Mantra - 25 ARUNAM 3 anuvaakam


వసంత ఋవుతు వర్ణన తర్వాత వచ్చే **గ్రీష్మ ఋతువు** (ఎండకాలం) యొక్క తీవ్రతను, దాని వెనుక ఉన్న రుద్రుని శక్తిని ఈ మంత్రం వివరిస్తుంది.


శుక్లవాసా రుద్రగణః| 

గ్రీష్మేణా వర్తతే సహ| 

నిజహన్ పృథీవీగ్ం సర్వామ్|

జ్యోతిషా ప్రతిఖ్యేన సః|| 


శుక్లవాసా రుద్రగణః: శుక్లవాసా అంటే తెల్లని వస్త్రములను ధరించినవాడు. రుద్రగణః అంటే రుద్రులతో (ఏకాదశ రుద్రులు) కూడినవాడు. గ్రీష్మ ఋతువులో ఎండ తీవ్రత వల్ల ఆకాశం లేదా వెలుగు తెల్లగా, ప్రచండంగా ఉంటుంది. ఆ వెలుగునే ఇక్కడ తెల్లని వస్త్రంగా వర్ణించారు.


గ్రీష్మేణా వర్తతే సహ: ఈ రుద్ర శక్తి గ్రీష్మ ఋతువుతో కలిసి సంచరిస్తుంది. వేద పరిభాషలో గ్రీష్మ ఋతువుకు అధిపతులు రుద్రులు.


నిజహన్ పృథీవీగ్ం సర్వామ్: నిజహన్ అంటే తపింపజేయడం లేదా దహించడం. ఆ తీవ్రమైన ఎండతో భూమినంతటినీ (సర్వామ్ పృథీవీమ్) వేడిక్కిస్తుంది. గ్రీష్మంలో ఎండలు మండిపోవడాన్ని ఇది సూచిస్తుంది.


జ్యోతిషా ప్రతిఖ్యేన సః: ప్రతిఖ్యేన జ్యోతిషా అంటే ప్రతి వస్తువును వెలిగించే లేదా కాల్చివేసే తేజస్సుతో అని అర్థం. సూర్యుడు తన ప్రచండమైన కాంతితో లోకాన్ని దహిస్తూ, ప్రతి అణువును వేడి చేస్తున్నాడని భావం.


అరుణప్రశ్న ప్రకారం, ఒక్కో ఋతువు ఒక్కో దేవతా శక్తికి ప్రతీక:

రుద్రుల ఆగమనం: వసంత కాలం 'వసువుల' (శాంత స్వభావం) తో కూడినదైతే, గ్రీష్మ కాలం 'రుద్రుల' (తీవ్ర స్వభావం) తో కూడినది. రుద్రుడు అంటే లయకారుడు. గ్రీష్మంలోని వేడి ప్రకృతిలోని జడత్వాన్ని, పాత తనాన్ని కాల్చివేసి వర్ష ఋతువుకు సిద్ధం చేస్తుంది.


శుక్ల వస్త్రం - ఎండ తీవ్రత: మండువేసవిలో సూర్యకాంతి ఎర్రగా కంటే ఎక్కువగా 'ధవళ వర్ణం'లో (తెల్లగా) కనిపిస్తుంది. అందుకే గ్రీష్మ ఋతువును తెల్లని వస్త్రాలు ధరించిన రుద్రునిగా వర్ణించారు.


ఎండలు ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల భూమిలోని మలినాలు నశిస్తాయని, ఇది ఒక రకమైన శుద్ధి ప్రక్రియ అని వేద దృష్టి.


ప్రచండమైన వెలుగును వస్త్రంగా ధరించి, రుద్రులతో కలిసి వచ్చే గ్రీష్మ ఋతువు, తన తీక్షణమైన తేజస్సుతో భూమినంతటినీ తపింపజేస్తుందని ఈ మంత్రం చెబుతోంది.

మనం క్రమంగా వసంతం (వసువులు) నుండి గ్రీష్మం (రుద్రులు) వరకు వచ్చాము. దీని తర్వాత వచ్చే వర్ష ఋతువు (ఆదిత్యులు) గురించి కూడా తెలుసుకోవాలి.


అద్వైత తత్వార్థం

అద్వైత వేదాంతం ప్రకారం, ఈ గ్రీష్మ వర్ణన జ్ఞానాగ్ని మరియు వైరాగ్యం అనే అంశాలను ప్రతిబింబిస్తుంది:

శుక్లవాసా - పరమ శుద్ధ చైతన్యం

'శుక్ల' అంటే తెల్లని లేదా స్వచ్ఛమైన అని అర్థం. మాయా కల్పితమైన రంగులు (రాగ ద్వేషాలు) లేని నిర్గుణ బ్రహ్మమునకు ఇది సంకేతం. రుద్రుడు అంటే భయపెట్టేవాడు మాత్రమే కాదు, రుతమ్ దుఃఖం ద్రావయతీతి రుద్రః - అంటే దుఃఖాన్ని హరించేవాడు అని అర్థం. అద్వైతంలో, అజ్ఞానమనే దుఃఖాన్ని అంతం చేసే పరమాత్మ స్వరూపమే ఈ రుద్రుడు.


నిజహన్ పృథీవీమ్ - సంసార దహనం

గ్రీష్మ తాపం భూమిపై ఉన్న నీటిని (తేమను) ఎలా పీల్చేస్తుందో, జ్ఞానాగ్ని కూడా సాధకుడిలో ఉన్న విషయ వాసనలను (Desires) అలా దహించి వేస్తుంది.

భూమి (పృథివి): ఇది మన దేహేంద్రియాలకు, ప్రాపంచిక ఆకర్షణలకు సంకేతం.

నిజహన్: జ్ఞానోదయం కలిగినప్పుడు, ప్రపంచం సత్యమనే భ్రమ (మాయ) నశించిపోతుంది. గ్రీష్మ సూర్యుడు భూమిని తపింపజేసినట్లు, ఆత్మజ్ఞానం సంసార భ్రమను శుష్కింపజేస్తుంది.


జ్యోతిషా ప్రతిఖ్యేన - స్వీయ ప్రకాశం (Self-Luminosity)

పరమాత్మను జ్యోతిషాం జ్యోతిః (జ్యోతులకే జ్యోతి) అని అంటారు. బయట కనిపించే సూర్యుడి కాంతి ఒక ప్రతీక మాత్రమే. నిజానికి ఆత్మ చైతన్యమనే వెలుగులోనే బుద్ధి, ఇంద్రియాలు ప్రకాశిస్తున్నాయి. గ్రీష్మ సూర్యుడిని ఎవరూ నేరుగా చూడలేనట్లు, అపరిమితమైన ఆ పరమాత్మ చైతన్యాన్ని మనస్సుతో గ్రహించలేము, కేవలం అనుభూతి చెందగలం.


రుద్రగణః - శక్తుల సమూహం

మాయా ప్రపంచంలో పరమాత్మ అనేక శక్తులుగా (గణములుగా) విడిపోయినట్లు కనిపిస్తాడు. కానీ అద్వైత దృష్టితో చూస్తే, ఆ గణాలన్నీ ఆ ఒక్క రుద్రుని (బ్రహ్మము) యొక్క విభూతులే. సృష్టి, స్థితి, లయ అనే మూడు కార్యాల్లో ఇక్కడ 'లయ' (సంహార) శక్తిని జ్ఞానానికి ప్రతీకగా చెప్పారు.


జ్ఞానమనే గ్రీష్మ సూర్యుడు ఉదయించినప్పుడు, అది తన ప్రచండమైన కాంతితో (జ్యోతిషా) అజ్ఞానమనే అంధకారాన్ని, దేహాభిమానమనే తేమను దహించివేస్తుంది. అప్పుడు మిగిలేది నిర్మలమైన, శుద్ధమైన శుక్ల (చైతన్యం) మాత్రమే.

వసంతంలో సృష్టి (చిగురించడం) ఉంటే, గ్రీష్మంలో 'తపస్సు' (పరిపక్వత కోసం దహించుకుపోవడం) ఉంది.

కామెంట్‌లు లేవు: