పరమాత్మ

  ఆత్మ అంటే ఎవరు ? నేను నేనేనా? చైతన్యము ఆత్మ ప్రాణము పరమాత్మ అన్ని ఒక్కటేనా?

ఈ ప్రశ్నలు అత్యంత లోతైనవి మరియు వేదాంతపరమైనవి (Philosophical & Spiritual). మానవ చరిత్రలో ఎంతో మంది ఋషులు, తత్వవేత్తలు వీటికి సమాధానాలు వెతికారు. ఒక్కో అంశాన్ని విడివిడిగా మరియు వాటి మధ్య ఉన్న సంబంధాన్ని సరళంగా తెలుసుకుందాం:

​1. ఆత్మ అంటే ఎవరు?

​వేదాంతం (ముఖ్యంగా అద్వైత వేదాంతం) ప్రకారం, ఆత్మ అనేది మన శరీరానికి, మనసుకు, బుద్ధికి అతీతంగా ఉండే ఒక శాశ్వతమైన, చైతన్యవంతమైన శక్తి.

​ఇది పుట్టదు, చావదు, ఎవరి చేత నశింపబడదు (భగవద్గీతలో "నైనం ఛిందంతి శస్త్రాణి...").

​మన శరీరంలో ఉంటూ మనల్ని నడిపిస్తున్న అంతర్లీన నిజస్వరూపమే ఆత్మ. శరీరం తాత్కాలికం, కానీ ఆత్మ శాశ్వతం.

​2. నేను నేనేనా?

​ఇది చాలా ముఖ్యమైన ప్రశ్న. మనం సాధారణంగా "నేను" అంటే ఈ శరీరం అనుకుంటాం, లేదా పేరు, రూపం, మన ఆలోచనలు, భావోద్వేగాలు అనుకుంటాం. కానీ ఆధ్యాత్మికంగా చూస్తే:

​మీరు అనుకునే "నేను" రెండు భాగాలుగా ఉంటుంది:

​అపరా ప్రకృతి (మారుతున్న రూపం): ఈ స్థూల శరీరం, మనసు, బుద్ధి, అహంకారం. ఇవి ఎప్పటికప్పుడు మారుతూ ఉంటాయి (వయసు మారుతుంది, ఆలోచనలు మారుతాయి).

​పరా ప్రకృతి (మార్పులేని సత్యం): మీలోని అసలైన "నేను" ఆత్మయే.

​కాబట్టి, పైకి కనిపించే పేరు-రూపాలు తాత్కాలికమే అయినా, వాస్తవానికి మీలోని అంతర్జ్యోతి ఆత్మ రూపాన్నే మీరు కలిగి ఉన్నారు. "అహం బ్రహ్మాస్మి" (నేను ఆ బ్రహ్మ స్వరూపాన్నే) అనే మహావాక్యం ఇదే చెబుతుంది.

​3. చైతన్యము, ఆత్మ, ప్రాణము, పరమాత్మ – అన్నీ ఒక్కటేనా?

​ఇవి వేర్వేరుగా అనిపించినా, వేదాంత దృక్పథంలో అన్నీ ఒకే శక్తి యొక్క వివిధ రూపాలు లేదా స్థాయిలు:

​చైతన్యము (Consciousness): ఇది విశ్వవ్యాప్తంగా, అలాగే ప్రతి జీవిలోనూ ఉన్న "తెలుసుకునే శక్తి" లేదా "జ్ఞాన స్వరూపం". మనం మేల్కొని ఉన్నామని, ఆలోచిస్తున్నామని మనకు తెలిసేలా చేసేది ఈ చైతన్యమే. ఆత్మ చైతన్య స్వరూపమైనది.

​ప్రాణము (Life Force / Energy): ఇది శరీరానికి ఊపిరినిచ్చేది, శ్వాసను నడిపించే శారీరక శక్తి (Energy). ప్రాణం అనేది శరీరాన్ని నడిపే ఒక యంత్రాంగం లాంటిది. ప్రాణం పోయినా ఆత్మ నశించదు, అది కేవలం శరీరాన్ని మారుస్తుంది.

​ఆత్మ (Soul / Individual Self): జీవిలోని అంతర్గత చైతన్యమే ఆత్మ. ఇది ఒక శరీరంలో ఉన్నప్పుడు దానిని 'జీవాత్మ' అంటారు.

​పరమాత్మ (Supreme Soul / God): విశ్వాన్ని నడిపించే సర్వోన్నత శక్తి లేదా సర్వవ్యాపకమైన చైతన్యమే పరమాత్మ.

​ఒక చిన్న ఉదాహరణ:

ఒక పెద్ద సముద్రాన్ని పరమాత్మ అనుకుంటే, అందులో ఒక కప్పులో ఉన్న నీటిని ఆత్మ అనవచ్చు. కప్పు పగిలిపోతే (శరీరం నశిస్తే) ఆ నీరు తిరిగి సముద్రంలో కలిపినట్లే, జీవాత్మ పరమాత్మలో ఐక్యం అవుతుంది. అలాగే ఆ నీటిలో ఉండే తడిదనాన్ని చైతన్యం అనీ, ఆ నీరు కదలడానికి ఉపయోగపడే శక్తిని ప్రాణం అనీ భావించవచ్చు.

​ముగింపు:

​ఈ పదాలన్నీ ఆ పరమ సత్యాన్ని వేర్వేరు కోణాల్లో నిర్వచించేవే. స్థూలంగా చెప్పాలంటే—మనలోని ప్రాణం శరీరాన్ని నడిపిస్తే, ఆ ప్రాణానికి మరియు శరీరానికి వెలుగునిచ్చే చైతన్యమే ఆత్మ; ఆ ఆత్మలన్నింటికీ మూలమైన మహాసముద్రమే పరమాత్మ.