అంబా శాంభవి

 అంబా శాంభవి చంద్ర మౌళి రాబలాపర్ణ ఉమా పార్వతీ,

కాళీ హైమావతీ శివా త్రినయనీ కాత్యాయినీ భైరవీ,

సావిత్రీ నవ యవ్వనీ శుభకరీ సామ్రాజ్య లక్ష్మీ ప్రదా,

చిద్రూపా పరదేవతా భగవతీ శ్రీ రాజ రాజేశ్వరీ .

దసరా ఆరవ పర్వదిన శుభాకాంక్షలు .

*శ్రీ రాజ రాజేశ్వర్యై నమః*

ధార్మికగీత - 47*

 🌲🌲🌲🌲🌲🌲🌲🌲🌲🌲🌲🌲

                     *ధార్మికగీత - 47*

                              *****

    *శ్లో:- న చోర హార్యం, న చ రాజ హార్యం ౹*

           *న భ్రాతృ భాజ్యం, న చ భార కారీ ౹*

           *వ్యయే కృతే వర్ధత ఏవ నిత్యం ౹*

            *విద్యా ధనం సర్వ ధన ప్రధానం ౹౹*

                             *****

*భా:- విద్య అందరికి ఆభరణము. విద్య కురూపుని కూడ సురూపునిగా చేయగల సమర్ధత కలది. జీవితాంతం మనకు చెక్కుచెదరని ధనం విద్యాధనం ఒక్కటే. అట్టి విద్యాధనం దొంగలు దోచుకొనేది కాదు. ప్రభుత్వం పన్ను రూపేణ కట్టించుకొనేది కాదు. స్థిరచరా స్తుల వలె అన్నదమ్ములచే పంచుకొనబడేది కాదు. సుదూరప్రాంతాలకు ప్రయాణం చేసేటప్పుడు  లగేజీ వలె బరువుగా తోచేది కాదు.  ఖర్చు చేసే కొద్దీ అంతకు అంతగా పెరిగే  అమూల్యధనం విద్యాధనం. ఎంతమందికి  పంచితే  అంతగా వృద్దిఅవుతుంది. పరిణితి చెందుతుంది. "ఇల్లాలి చదువు ఇంటికి వెలుగు" అని నానుడి. మిగతా ధనంలా యే మాత్రం  తరిగేది కాదు. పిల్లలకు మనం ఆస్తిపాస్తులను కాదు ఇవ్వవలసింది. చదువు చెప్పించాలి. అదే వారికి సదా నిధి.  సన్నిధి.  పెన్నిధి. ఈ విద్య అనే మూలధనంతో  మిగిలిన సకల ధనాలను  తెలివితేటలతో సమకూర్చుకోవచ్చును.అందుకే  విద్యాధనం సర్వ ధనప్రధానముగా  రాణిస్తోంది."విద్వాన్ సర్వత్ర పూజ్యతే" ; "విద్యకు సాటి ధనంబు లేదిలన్"  అని నాటికి, నేటికి నిరూపింపబడుచున్నది.*

                              *****

                  *

🌲🌲🌲🌲🌲🌲🌲🌲🌲🌲🌲🌲

అరణ్యపర్వము – 3

 అరణ్యపర్వము – 3

సాళ్వుని వధ

కామ్యక వనంలో ఉన్న పాండవుల వద్దకు ఒకనాడు శ్రీకృష్ణుడ్ వచ్చాడు. అర్జునుడు శ్రీకృష్ణుని చూసి ” కృష్ణా! నీవు పురాణ పురుషుడవు. నీవు గంధమాదన పర్వతం మీద పదివేల సంవత్సరాలు తపస్సు చేసావు. పుష్కరంలో పదుకొండు వేల సంవత్సరాలు తపస్సు చేశావు. సరస్వతీ తీరంలో పన్నెండు సంవత్సరాలు వ్రతం చేసావు. దితి కుమారులను దనువు కుమారులను సంహరించి ఇంద్ర పదవి సుస్థిరం చేసావు. నీవు అదితి కుమారుడివి. ఇంద్రుని తమ్ముడవు ఉపేంద్రుడివి. మొదట వామనుడిగా తరువాత త్రివిక్రమునిగా లోకాలను ఆక్రమించావు.లోక కంటకులైన శిశుపాల కంసులను వధించావు. నీవు అవతార మూర్తివి. అనృతం ,మదము, కోపం, మత్సరం నీ దగ్గరకు రావు ” అని స్తుతించాడు. అప్పడు శ్రీకృష్ణుడు అర్జునినితో ” అర్జునా! నీవు నరుడవు. నేను నారాయణుడను. మనం ఒకరికి ఒకరం మిత్రులం ” అన్నాడు.

అప్పుడు ద్రౌపది కృష్ణుని చూసి ” దేవా! నీవు యజ్ఞ పురుషుడివి. సర్వవ్యాపివి. సజ్జనులకు నీవే దిక్కు. నీకు తెలియనిది లేదు. నాకు జరిగిన పరాభవం చెప్తాను. నేను చక్రవర్తి పాండురాజు కోడలిని. పాండవుల భార్యను. మహావీరుడైన దుష్టద్యుమ్నుని సోదరిని. అట్టి నన్ను దుశ్శాశనుడు వెండ్రుకలు పట్టి ఈడ్పించాడు. నా వలువలు విప్పాడు. దారుణంగా నిండు సభలో అవమానించాడు. భీమార్జునులు నా మొర ఆలకించ లేదు. వీరి పరక్రమమెందుకు? కర్ణుడు నన్ను చూసి నవ్వాడు. ఎందరూ ఉండి ఎవరూ లేనిదానిని అయ్యాను. ఆ నవ్వు నా మనస్సును కాలుస్తుంది. ఆ కౌరవులు భీమునకు విషం పెట్టారు, పాములతో కరిపించారు. లక్క ఇంట్లో పెట్టి కాల్చాలనుకున్నారు. ఇప్పుడు జూదమాడి మా రాజ్యం లాక్కున్నారు. పాండవులు తమ శౌర్యం మరచి ఉన్నారు. కాని నేను మరువలేకున్నాను ” అన్నది. కృష్ణుడు ” అమ్మా! అర్జునిని శరాఘాతాలకు కౌరవులు చచ్చుట తధ్యం ఊరడిల్లుము ” అన్నాడు . శ్రీకృష్ణుడు ” ధర్మరాజా ! జరిగినదంతా యుయుధానుడు చెప్పగా విని దుఃఖించాను. ఆసమయంలో నేను మీదగ్గర లేను. ఉంటే ఇంత అనర్ధం జరిగేది కాదు. నేను ఆ సమయంలో సాల్వుడితో యుద్ధం చేస్తున్నాను ” అన్నాడు. దర్మరాజు శ్రీకృష్ణునితో ” కృష్ణా ! ఆ వృత్తాంతం వివరించు ” అన్నాడు.

శ్రీకృష్ణుడు ఇలా చెప్పసాగాడు ” రాజసూయయాగం సమయంలో శిశుపాలుడు నా చేతిలో మరణించిన విషయం తెలుసు కదా. శిశుపాలుని తమ్ముడు సాళ్వుడు. అన్నను చంపిన దానికి పగ తీర్చుకోవడానికి ద్వారక మీదకు యుద్ధానికి వచ్చాడు. అప్పుడు నేను మీ వద్ద ఉన్నాను. ద్వారకాపురిని ముట్టడించి నగరం వెలుపలి వనాలను నాశనం చేసాడు. ఆ సమయంలో ద్వారకలో ఉన్న సాంబుడు, ప్రద్యుమ్నుడు సాళ్వునితో ఘోరంగా యుద్ధం చేసారు. ప్రద్యుమ్నుడు సాళ్వునిపై బ్రహ్మాస్త్రాన్ని ప్రయోగించాడు. సాళ్వుడు మూర్ఛపోయాడు. ప్రద్యుమ్నుడు సాళ్వుని చంపబోగా నారదుడు అడ్డుపడి ” కుమారా ! ఇతనిని నువ్వు చంపరాదు. ఇతడు నారాయణుని చేతిలో హతుడు కావలసి ఉంది ” అన్నాడు. కనుక ప్రద్యుమ్నుడు ఊరుకున్నాడు. సాళ్వుడు తిరిగి వెళ్ళాడు.

నేను ద్వారకకు వెళ్ళగానే సాళ్వుడు ధ్వంశం చేసిన వనాలను చూసాక నాకు కోపం వచ్చింది సాళ్వుని మీదకు యుద్ధానికి వెళ్ళాను. సాళ్వునికి నాకు ఘోర యుద్ధం జరిగినది. సాళ్వుడు నాతో గెలవలేక మాయా యుద్ధం మొదలు పెట్టాడు. నేను వాడి మాయలు వమ్ము చేసాను. ఇంతలో ద్వారక నుండి వసుదేవుడు సాళ్వుని చేతిలో చిక్కాడని నేను వెళ్ళి రక్షించాలని వార్త వచ్చింది.” ద్వారకలో బలరాముడు ఉండగా వసుదేవుడు సాళ్వునికి ఎలా చిక్కాడు? ” అనుకున్నాను. ఇంతలో సౌంభకమను సాళ్వుని రథం నుండి వసుదేవుడు దిగటం చూసి నా చేతిలో ధనస్సు జారి కింద పడింది. నాకు కొంత సేపు స్పృహ తప్పింది. తెలివి వచ్చి చూసేసరికి సౌంభకంలో వసుదేవుడు లేక పోవడం చూసి అది రాక్షస మాయ అని గ్రహించాను. మరల నాకు సాళ్వునికి మధ్య ఘోరయుద్ధం జరిగింది. చివరికి సాళ్వునిపై చక్రాయుధాన్ని ప్రయోగించి అతడిని వధించాను ” అని శ్రీకృష్ణుడు చెప్పాడు.

తరువాత శ్రీకృష్ణుడు తన చెల్లెలు సుభద్రను తీసుకుని ద్వారకకు వెళ్ళాడు. దుష్టద్యుమ్నుడు ఉపపాండవులను తీసుకుని పాంచాలదేశం వెళ్ళాడు. బ్రాహ్మణులు తమ ముఖ్య సేవకుడైన ఇంద్రసేనుని, ధౌమ్యుడు మొదలైన బ్రాహ్మణులని తీసుకుని ద్వైతవనానికి వెళ్ళారు. ధర్మరాజు ” ఈ అడవిలో కౄరమృగాలు ఉన్నాయి.రాక్షసులు ఉన్నారు. మనం జాగ్రత్తగా ఉండాలి ” అని మిగిలిన వారితో అన్నాడు. వారు అక్కడ కుటీరాలు నిర్మించుకుని సంతోషంగా కాలం గడుపుతున్నారు. ఒకరోజు మార్కడేయ మహర్షి వచ్చాడు. ధర్మరాజు ఆ మహర్షిని తగురీతి సత్కరించాడు. ” ధర్మరాజా ! నాడు తండ్రి ఆజ్ఞమేరకు అడవులకు వెళ్ళిన రాముడిని , సీతను, లక్ష్మణుని చూసాను తరువాత మిమ్మల్ని చూస్తున్నాను. పూర్వపు రాజులైన సగరుడు, నలుడు, భరతుడు, యయాతి, వైన్యుడు, నభాగుడు మొదలైన వారు సత్య ధర్మాలు పాటించు ఉత్తమ లోకాలు పొందారు. మీకు శుభం కలుగుతుంది ” అని చెప్పి ఆశీర్వదించి వెళ్ళాడు.

రామాయణమ్ 162

 రామాయణమ్ 162

...

తనను తప్పించుకొని ఎగిరిపోబోతున్న రావణుని చూసిన జటాయువు శరీరములోకి ఒక్కసారిగా ఓపికను, శక్తిని కూడగట్టుకొని రయ్యిన లేచి ఎగిరి వెళ్ళి రావణుని మార్గానికి అడ్డుగా నిలబడ్డాడు..

.

ఓరి రావణా  సీతాపహరణము వజ్రాయుధప్రహారము వంటిది   నాశనమై పోతావు జాగ్రత్త ,

ఓయీ సీతాపహరణము  తెలిసితెలిసి విషము కలిపిన పానీయము తాగటము వంటిది.

సీతాపహరణము వల్ల మాంసపుముక్కను కట్టిన గేలమును మింగిన చేపలాగ అయిపోతావు నీవు

.

రావణా ! నీవు చేసిన అవమానము రామలక్ష్మణులు సహిస్తారనుకొంటున్నావా?

.

దొంగలు వెళ్ళే దారిలో వెళ్ళావు ! 

వీరులు వెళ్ళవలసిన దారా ఇది?

.

హెచ్చరిస్తూ  ఈ విధంగా ఎన్ని చెప్పినప్పటికీ రావణుడు వినలేదు ,

అతని పాపపు పని సహించలేక అత్యంత వేగంగా వెళ్ళి రావణుని వీపుమీద వాలాడు జటాయువు.

.

వాలటము వాలటమే వజ్రసమానము మరియు వాడి యైన తన గోళ్ళతో వీపు అంతా రక్కిపెట్టి పొడుస్తూ ,చీరుస్తూ వాడి జుట్టు పీకుతూ పీడించసాగాడు. మహాభయంకరమైన యుద్ధం జరింది ఇరువురి మధ్య!

.

సీతను ఎడమచంకలో జారిపోకుండా ఇరికించుకొని కుడి అరచేతితో చరిచాడు రావణుడు అందుకు కోపించిన గృధ్రరాజు తన వాడిగోళ్ళతో వాడి పది భుజాలను గీరసాగాడు రావణుడి వంటినుండి రక్తం ధారలు కట్టింది.

.

ఇకలాభంలేదు అనుకొని తన ఒర నుండి ఒడుపుగా ఖడ్గముతీసి జటాయువు రెక్కలు రెండూ,పాదములురెండూ, పార్శ్వములను  నరికివేశాడు రావణుడు.

.

రెక్కలు కొట్టబడిన వాడై నిస్సహాయంగా నేలమీద రక్తమోడుతూ పడిపోయాడు జటాయువు. 

.

సీత రావణుని తప్పించుకొని పరుగుపరుగున నేలమీదపడిపోయిన జటాయువును కౌగలించుకొని ఏడ్వసాగింది!.

.

రామాయణమ్ 163

.

...

జటాయువు మరణము రగిల్చిన వేదన మనసును దహించి వేస్తుండగా చెట్టూ పుట్డా పట్టుకొని తిరుగుతూ రామా లక్ష్మణా రండి ఇప్పుడు మీరు నన్ను రక్షించండి అంటూ రావణునకు అందకుండా పరుగెడుతున్న సీతవెనుక తానుకూడా నిలునిలు అంటూ పరుగెత్తుతూ ఆవిడను దొరకబుచ్చుకుని చేతితో జుట్టుపట్టుకుని అమాంతము లేపి గాలిలోకి ఎగిరినాడు రావణుడు.

.

ఒక్కసారిగా మృగములు పక్షులు రామలక్ష్మణులు ఉన్నవైపుకు పరుగెడుతుండటం చూసి తన అపహరణ వార్త ఎరిగించటానికే అనుకొని ఓ పశుపక్ష్యాదులారా రామునికి ఎరుకపరచండి అంటూ అరుస్తూ ఆకాశమార్గాన తీసుకొని పోబడుతున్న సీతను దివ్యదృష్టితో గమనించిన బ్రహ్మదేవుడు రావణునుని మరణసమయము ఆసన్నమయినదని సంతసించాడు.

.

ఋషి,ముని ,దేవగణాలకు సంతోషము ,దుఃఖము ఒకదానితో ఒకటి కలిసి పోయి హృదయమందు వర్ణనాతీతమైన భావతరంగాలు ఉవ్వెత్తున లేచినవి.

సీతా రాముల వియోగము,సీత కష్డము వారికి దుఃఖకారణము ,రావణసంహారమునకు పడిన బీజము వారికి సుఖకరము మరియు సంతోషదాయకము.

.

ఆకాశంలో సీతాదేవి కట్టుకున్న పచ్చని పట్టువస్త్రము గాలికిరెపరెపలాడుతూ  మేఘమండలములోని మెరుపులా భాసిల్లింది.

రేపు రా !"

 "రేపు రా !"

.................

   ధర్మరాజు ఇంద్రప్రస్తాన్ని పరి పాలిస్తున్న రోజులవి. ఒకరోజు ఒక బ్రాహ్మణుడుసహాయార్థం వచ్చాడు. 

ధర్మరాజు మరునాడురావాల్సిందిగా

అతడికిచెప్పిపంపించేసాడు.అతడు

విచారంగా వెనుతిరిగి వెళుతూ ఉండగా ద్వారం వద్ద భీముడు ఆ బ్రాహ్మణుని ఆపాడు.

    ఇక్కడకు వచ్చిన వారెవరూ ఖాళీ చేతులతో తిరిగి వెళ్లడం భీముడెప్పుడూ చూడలేదు.

   " బ్రాహ్మణోత్తమా!  తమరు వచ్చిన పని పూర్తయినదా?" 

 " అయ్యా! లేదు.రేపురావాల్సిందిగా

 ఆజ్ఞ అయినది."

   భీమసేనుడు ఆశ్చర్య పోయాడు.

"తన అన్నయ్య ఒక మంచి పనిని మరురోజుకి వాయిదా వేసినాడు?"

కొన్నిక్షణాలుఆలోచించాడు.చకచకా

ప్రధాన ద్వారము వద్ద వ్రేలాడ

దీయబడ్డ గంట దగ్గరకు చేరుకుని పదేపదే మ్రోగించసాగాడు.భీముడు

అత్యంత బలశాలికదా గంటశబ్దము

మరీ భయంకరంగా వుండడంతో

అందరూఒక్కసారిగాఉలిక్కిపడ్డారు.

    ధర్మరాజు సభాస్థలి నుండి హడావిడిగా వచ్చాడు. అర్జునుడు తన ఆయుధాలు వదిలిపరుగెత్తుకు 

వెళ్లాడు. నకుల,సహదేవులు తాము చదువుతున్న గ్రంధాలు వదిలి ప్రధాన ద్వారం దగ్గరకు బయలు

దేరారు. ద్రౌపది వంట గది వదిలి ఆత్రుతగా భీమసేనుడున్న చోటుకు చేరుకున్నది. ధర్మరాజు గట్టిగా అన్నాడు.

   " ఇక ఆపు భీమసేనా! అందరం ఇక్కడే వున్నాం. సంగతేంటో చెప్పు"

   భీముడు అన్నకు నమస్కరించి అక్కడ మూగిన జనాలకేసి తిరిగి అన్నాడు.

   " మా అన్నయ్య సాధించిన గొప్ప విజయం గురించి మీకు చెప్ప

దలిచాను. అతడీవేళ మృత్యువును 

గెలిచాడు. మృత్యుంజయుడైనాడు"

   ధర్మరాజు ప్రశ్నార్థకంగా చూసాడు.

   " ఏమంటున్నావు భీమసేనా? నేనీ వేళ బయటకు వెళ్లనేలేదు.ఏశత్రువు

తోనూ తలపడనూలేదు. నేను విజయం సాధించడమేమిటి ? నీకు కల గాని రాలేదు కదా! 

   భీమసేనుడు గట్టిగా నవ్వాడు.

   "లేదన్నా! మీ గొప్పదనం మీకు తెలియదు. మానవునికి అలవికాని

మృత్యువును మీరు జయించారు.

ఆ బ్రాహ్మణోత్తముడు యాచనకు రాగా అతణ్ని మర్నాడుకదా రమ్మని

ఆదేశించారు? అనగా అర్థం- రేపటి

వరకుమీరు,బ్రాహ్మణోత్తములు బ్రతికి వుంటారని నిర్థారణకు వచ్చినట్లే కదా! అందుకే అన్నా! మీరు మృత్యువును జయించారని ప్రకటించాను."

   ధర్మరాజుకు విషయం అర్థమైనది.

తాను చేసిన తప్పు తెలిసినది. సిగ్గు పడుతూ ఇలా అన్నాడు.

   " నాయనా, భీమసేనా! ఇపుడు వాస్తవం నాకు ద్యోతకమైంది. మంచి పనులు వాయిదా వేయడమంత చెడ్డ పని వేరొకటి వుండదు."

    ఆ వెంటనే ధర్మరాజు బ్రాహ్మణోత్తమునికి వలసిన 

సహాయము చేసి సంతృప్తి పరిచి పంపించాడు.

అంపశయ్య

 *అంపశయ్య*

భీష్ముడి అంపశయ్య కథ సుప్రసిద్ధం. దుర్మార్గుడైన దుర్యోధనుడి ప్రాపకంలో ఉన్న పాపానికి, అతడి ఆగడాలు అడ్డుకోలేని అసమర్థుడయ్యాడాయన. నిండుసభలో కుల వధువు ద్రౌపదిని దుర్యోధన, దుశ్శాసనులు ఘోరంగా అవమానిస్తుంటే శక్తి ఉండీ, లోలోపల బాధపడుతూ మౌన సాక్షిలా ఉండిపోయాడు. ఆ అపరాధమే ఆయనను అంపశయ్యపైకి చేర్చిందన్నది రుక్మిణికి కృష్ణుడు చెప్పినమాట. కర్మలు మంచివైనా, చెడువైనా వాటి ఫలాలు అనుభవించక తప్పదని శాస్త్రవచనం.

లోకంలో సత్కర్మల కన్నా దుష్కర్మలు చేసేవారే అధికంగా కనిపిస్తుంటారు. తెలిసి చేసే తప్పుల్ని ప్రజ్ఞాపరాధాలు అంటారు. మహాజ్ఞాని అయినా రావణుడు తెలిసి చేసిన తప్పునకు సర్వనాశనమయ్యాడు.

రావణుణ్ని తెలిసిన మూర్ఖుడని, దుర్యోధనుణ్ని తెలియని మూర్ఖుడని చెబుతుంటారు. ఎందరు పెద్దలు ఎన్నివిధాల చెప్పినా తన నిర్ణయానికే కట్టుబడి కష్టాలు నెత్తికెత్తుకున్న మూర్ఖత్వం దుర్యోధనుడిది. పెద్దలు, విజ్ఞులు, అనుభవజ్ఞులు చెప్పిన సలహాలు పాటించాలి. ఒకరు నాకు చెప్పేదేమిటి, నేను వినేదేమిటి అనుకుంటే- అవస్థలు తప్పవు. అన్నీ స్వయంగా అనుభవించి తెలుసుకోవాలనుకుంటే మన జన్మ సరిపోదు. మంచి సలహాలను పాటిస్తే జీవన విజయాలు సాధ్యపడతాయి. నిత్యజీవితంలో మనం విభిన్న మనస్తత్వాలు గల వ్యక్తులతో వ్యవహరించాల్సి ఉంటుంది. అందరూ మనం ఆశించినట్లు ఉండరు. మనం కూడా ఇతరులు ఆశించినట్లు ఉండం. దీనివల్ల కొందరు మనకు నచ్చుతారు, కొందరు నచ్చరు. నచ్చినవారు ఆత్మీయులవుతారు. అందరూ విశ్వసనీయ మిత్రులు కారు. ఎప్పుడైనా వారిలో ద్రోహబుద్ధి పడగ విప్పవచ్చు. స్వార్థం బుసలు కొట్టనూవచ్చు.

నెపోలియన్‌ ప్రార్థన గుర్తుందా? ‘దేవుడా! నా మిత్రుల నుంచి నన్ను రక్షించు. నా శత్రువులనుంచి నన్ను నేను రక్షించుకుంటాను’ అంటాడు. జూలియస్‌ సీజర్‌కి ఆప్తమిత్రుడనుకున్న బ్రూటస్‌ హంతకులతో పాటు కత్తితో పొడిచినప్పుడు ‘నువ్వు కూడానా’ అంటూ కన్నీళ్లు పెట్టుకుంటాడు.

మహాభారతంలో ద్రుపదుడు... తన సహవిద్యార్థి ద్రోణుడు వచ్చి ఒక్క ఆవును అడిగితే, రాజుగా ఉండీ ఇవ్వకపోగా- మాటలతో అవమానించాడు. అదే అతడికి మృత్యుపాశమైంది. విదురుడన్నట్లు- మహాత్ములు మహాసర్పాల వంటివారు. వారిని అవమానిస్తే ఘోర పరిణామాలు ఉంటాయి.

మాటలను మధురంగా ఉపయోగించాలి. ఎంత కోపంలో ఉన్నా నిగ్రహం చూపాలి. శ్రీకృష్ణుడు ఇందుకు చక్కని ఉదాహరణ. మాటలు ప్రియంగా, హితంగా సత్యంగా ఉండాలని అర్జునుడికి బోధించాడు. ఆయన స్వయంగా ఆచరించి చూపాడు.

బాణాలే కాదు... పదునైన మాటలు అంతకన్నా ఎక్కువగా బాధిస్తాయి. బాణాలు శరీరానికి చేసే గాయాలు చికిత్సతో మానిపోతాయి. మనసు కుతగిలిన దెబ్బలు జీవితకాలం సలపరిస్తూనే ఉంటాయి.

వాగ్బాణాల బాధ అంపశయ్య బాధతో సమానంగా ఉంటుంది. కొందరిది ఇతరులను మాటలతో గాయాలు చేసే స్వభావం. హేళనగా, చులకనగా, అతి తెలివిగా, ఎదుటివారిలో తమ దృష్టికి తోచిన లోపాలను ఎత్తి చూపుతారు. వాస్తవానికి వారిలోనే ఎన్నో లోపాలు ఉంటాయి. ఇలాంటి వారిగురించే ‘గురివింద గింజ’ సామెత వచ్చింది.

కాల పరీక్షలకు ఎవరూ అతీతులు కారు. ఈ రోజు పూలశయ్యమీద ఉన్నవారు తరవాతి కాలంలో అంపశయ్య అనుభవాన్ని పొందరని చెప్పలేం. అందుకే అందరితో ఆత్మీయంగా, ఆప్యాయంగా ఉండాలి. మంచి వ్యక్తిత్వానికి అదే పునాది!

(ఈనాడు అంతర్యామి)

✍🏻కాటూరు రవీంద్ర త్రివిక్రమ్‌

చోద్యం బయ్యెడి

 *51. "చోద్యం బయ్యెడి నింతకాల మరిగెన్ శోధించి యేమేమి సం వేద్యాంశంబులు చెప్పిరో? గురువు లే వెంటం బఠింపించిరో విద్యాసార మెఱుంగఁ గోరెద భవ ద్విజ్ఞాత శాస్త్రంబులోఁ బద్యం బొక్కటి చెప్పి సార్థముగఁ దాత్పర్యంబు భాషింపుమా.*

*భావము:-* “నాయనా! ఎంతకాలం అయిందో నువ్వు చదువులకు వెళ్ళి? వచ్చావు కదా. చాలా చిత్రంగా ఉంది. మీ గురువులు ఏమేం క్రొత్త క్రొత్త విషయాలు చెప్పారు? నిన్ను ఎలా చదివించారు? నువ్వు చదువుకున్న చదువుల సారం తెలుసుకోవాలని ఉంది. నువ్వు నేర్చుకున్న వాటిలో నీకు ఇష్టమైన ఏ శాస్త్రంలోది అయినా సరే ఒక పద్యం చెప్పి, దానికి అర్థం తాత్పర్యం వివరించు వింటాను.

*52. నిన్నున్ మెచ్చరు నీతిపాఠ మహిమన్ నీతోటి దైత్యార్భకుల్ కన్నా రన్నియుఁ జెప్ప నేర్తురు గదా గ్రంథార్థముల్ దక్షులై యన్నా! యెన్నఁడు నీవు నీతివిదుఁ డౌ దంచున్ మహావాంఛతో నున్నాడన్ ననుఁ గన్నతండ్రి భవదీయోత్కర్షముం జూపవే."*

*భావము:-* కుమారా! నా కన్న తండ్రీ! నీ తోడి దైత్య విద్యార్థులు నీతిశాస్త్రం నీకంటే బాగా చదువుతున్నారట కదా! అందుచేత నిన్ను లెక్కచేయటం లేదట కదా! మరి నువ్వెప్పుడు గొప్ప నీతికోవిదుడవు అవుతావు? నేను ఎంతో కోరికతో ఎదురుచూస్తున్నాను. ఏదీ చదువులో నీ ప్రతిభాపాటవాలు నా కొకసారి చూపించు.”

*53. అనినం గన్నతండ్రికిఁ బ్రియనందనుం డయిన ప్రహ్లాదుం డిట్లనియె.*

*భావము:-* అలా అన్న తండ్రి హిరణ్యకశిపుడితో ప్రియ పుత్రుడైన ప్రహ్లాదుడు ఇలా అన్నాడు.

కాత్యాయనీ దుర్గా

 కాత్యాయనీ దుర్గా



🌸 నవదుర్గల్లో ఆరో అవతారం కాత్యాయనీ దుర్గాదేవి. నవరాత్రుల్లో ఆరవ రోజైన ఆశ్వీయుజ శుద్ధ షష్ఠి నాడు ఈ అమ్మవారిని పూజిస్తారు భక్తులు. సింహ వాహనంపై అధిరోహించి కరవాలం చేతబట్టి రాక్షసత్వాన్ని నశింపజేసే జగద్రక్షణిగా నేడు కాత్యాయనీ దేవి శోభిల్లుతుంది. బీజాక్షరాల మధ్య మహామంత్ర స్వరూపిణియై విరాజిల్లుతూ కాత్యాయని దుర్గాదేవి అంశగా పూజలందుకుంటుంది.

🌸 పురాణం కధనం ప్రకారం : పూర్వం ‘కత’ అనే మహర్షి దేవి ఉపాసన వల్ల ఒక కుమారుడు కలిగాడు. అతనికి ‘కాత్య’ అనే పేరుపెట్టి అల్లారుముద్దుగా పెంచుకోసాగారు. చిన్నతనం నుండి తండ్రి వద్ద భక్తిని అలవర్చుకున్న ఆయనకే ‘కాత్యాయునుడు’ అని పేరు వచ్చింది. ఇతను గొప్ప తపశ్శక్తి సంపన్నుడు. ఇతను దేవి భక్తుడు కావడం చేత దేవినే పుత్రికగా పొందదలచి గొప్ప తపస్సు చేస్తాడు. దేవి ప్రసన్నురాలై మహర్షికి పుత్రికగా జన్మిస్తుంది. కాత్యాయనిని పుత్రికగా జన్మించుట చేత ఆ తల్లి కాత్యాయనిగా పేరు గాంచింది.

🌸 మహిషాసురుడిని అంతమొందించడానికి ముక్కోటి దేవతలు మరియు త్రిమూర్తుల తేజస్సుల అంశతో కాత్యాయనీ దేవికి శక్తిని ప్రసాదించి లోకకల్యాణం గావించారు. అనేకమంది రాక్షసులను అంతమొందించిన కాత్యాయనీదేవి భక్తుల పాలిట కల్పవల్లి. ఆ తల్లిని ఆరాధించడం వల్ల చతుర్విధ పురుషార్ధాలు సిద్ధిస్తాయి. రోగములు, భయాలు, శోకములు నశిస్తాయి. ఆయురారోగ్యైశ్వర్యాలు కలుగుతాయి.

🌸 మార్కండేయ పురాణం, దేవి భాగవతాలలో కూడా ఈ అమ్మవారి గురించి ప్రస్తావన చూడవచ్చు. బౌద్ధ, జైన గ్రంధాలలో కూడా ఈ అమ్మవారి గురించి ఉండటం విశేషం. ముఖ్యంగా కాళికా పురాణంలో కాత్యాయనీదేవి గురించి ప్రస్తావస్తూ ఓడిశా ప్రదేశం జగన్నాధునికీ, కాత్యాయనీ దేవికి పీట వంటిది అని వివరించారు.

🌸 హిందూ శాస్త్రాలు, యోగ, తంత్ర విద్యల ప్రకారం కాత్యాయనీ దేవి అజ్ఞా చక్రానికి అధిష్ఠాన దేవత. ఈ అమ్మవారిని ధ్యానించడం వల్ల ఏకాగ్రత బాగా ఉంటుందని విశ్వాసం.

నవ దుర్గలు

 **దశిక రాము**

 **దేవీ నవరాత్రులు - నవ దుర్గలు** 

 - 6. 

**కాత్యాయని దేవి**

 మహాలక్ష్మి దేవి 🌹

  ప్రార్ధనా శ్లోకము :

**చందరహాసోజ్వలకరం శార్దూలవరవాహనాకాత్యాయనీ శుభం దద్ద్యాద్దేవీ దానవ ఘాతినీ** 

🌷. అలంకారము :

మహాలక్ష్మి దేవి - తెలుపు రంగు

🌷. నివేదనం : రవ్వకేసరి 

🌷. మహిమ - చరిత్ర :

దుర్గామాత ఆరవ స్వరూపం కాత్యాయని. పూర్వం ‘కత’ అనే పేరుగల ఒక గొప్ప మహర్షి ఉండేవాడు. అతని కుమారుడు ‘కాత్య’ మహర్షి. ఈ కాత్యగోత్రజుడే విశ్వవిఖ్యాతుడైన ‘కాత్యాయన’ మహర్షి. ఇతడు ‘పరాంబా’ దేవిని ఉపాసిస్తూ, ఎన్నో సంవత్సరాలు కఠినమైన తపస్సును ఆచరించాడు. భగవతీదేవి లేదా దుర్గాదేవి పుత్రికగా తన ఇంట జన్మించాలని అతని కోరిక. భగవతీ మాత ఆయన ప్రార్థనను అంగీకరిస్తుంది. కొంతకాలం తరువాత ‘మహిషాసురుడు’ అనే రాక్షసుని అత్యాచారాలతో భూలోకం పెచ్చరిల్లిపోతుంది. ఈ మహిషాసురుని సంహరించడానికై బ్రహ్మవిష్ణు మహేశ్వరులు తమ తమ తేజస్సుల అంశలతో ఒక దేవిని సృష్టిస్తారు. మొట్ట మొదట కాత్యాయన మహర్షి ఈమెను పూజిస్తారు. అందువలన ఈమె ‘కాత్యాయని’ అని ప్రసిద్ధికెక్కింది.

ఈమె ‘కాత్యాయన’ మహర్షి ఇంట పుత్రికగా అవతరించిందని మరి ఒక కథ. ఈమె అమాంత భాద్రపద బహుళ చతుర్దశినాడు జన్మించింది (ఉత్తర భారత పౌర్ణిమాంత పంచాంగ సంప్రదాయమును బట్టి ఇది ఆశ్వీయుజ శుద్ధ చతుర్దశి). ఈమె ఆశ్వీయుజ శుక్ల సప్తమి, అష్టమి, నవమి తిథులలో కాత్యాయన మహర్షి పూజలందుకొని విజయదశమినాడు మహిషాసురుని వధించింది.

ఈమె సాక్షాత్తూ గాయత్రీ అవతారమేనని చెప్పబడింది. కాత్యాయనీ ఉపాసన వల్ల సంతాపాలు, భయాలు, అనుమానాలు దూరమవుతాయి. వేదవిద్య అబ్బుతుంది .

🌻. సాధన :

కాత్యాయనీ దేవి అమోఘ ఫలదాయిని. కృష్ణుడిని పతిగా పొందటానికి గోకులంలో గోపికలందరూ యమునానదీ తీరాన ఈమెనే పూజించారని భాగవతం చెబుతుంది. ఈమె గోకులానికి అధిష్ఠాత్రిగా వెలిసినది. ఈమె స్వరూపము దివ్యమూ, భవ్యమూ. ఈమె శరీరకాంతి బంగారు వన్నెతో తళతళ మెరుస్తూ ఉంటుంది. ఈమె నాలుగు భుజాలతో విరాజిల్లుతూ ఉంటుంది. ఈమె కుడిచేతులలో ఒకటి అభయముద్రనూ, మరొకటి వరదముద్రనూ కలిగి ఉంటుంది. ఈమె ఒక ఎడమ చేతిలో ఖడ్గమూ, మరొక ఎడమ చేతిలో పద్మమూ శోభిల్లుతూ ఉంటాయి. సింహవాహన.

దుర్గా నవ రాత్రులలో ఆరవరోజున కాత్యాయనీ స్వరూపం పూజింపబడుతుంది. ఆ దినాన సాధకుడి మనస్సు ఆజ్ఞా చక్రంలో స్థిరమవుతుంది. యోగసాధనలో ఈ ఆజ్ఞా చక్రం యొక్క స్థానం ప్రముఖమైనది. ఈ చక్రంపై స్థిర మనస్సుగల సాధకుడు తన సర్వస్వమును కాత్యాయనీ దేవి చరణాలలో సమర్పిస్తాడు. పరిపూర్ణంగా ఆత్మసమర్పణము చేసిన భక్తుడికి సహజంగానే కాత్యాయనీ మాత దర్శనం లభిస్తుంది. 

ఈ దేవిని భక్తితో సేవించిన వారికి ధర్మ, అర్థ, కామమోక్షాలనే చతుర్విధ పురుషార్థముల ఫలములు లభిస్తాయి. అతడు ఈ లోకంలో అలౌకిక తేజస్సులను, ప్రభావములను పొందగలడు. రోగములు, శోకములు, సంతాపములు, భయము మొదలైనవి అతడినుండి సర్వదా దూరమవుతాయి. 

జన్మజన్మాంతరాల పాపాలు నశించటానికి ఈ దేవి ఉపాసనకంటె సులభమైనా, సరళమైన మార్గం మరొకటి లేదు. ఈమెను ఆరాధించేవారు నిరంతరం ఈమె సాన్నిధ్యం నుండీ, పిమ్మట పరమపదప్రాప్తికీ అర్హులవుతారు. కాబట్టి మనము అన్ని విధాలా ఈ తల్లిని శరణుజొచ్చి, ఈమె పూజలందూ, ఉపాసనయందూ తత్పరులము కావాలి.

🌹 🌹 🌹 

🙏🙏🙏

నవరాత్రులు

 **దశిక రాము**

**దేవీ నవరాత్రులు** 

6వరోజు

 అమ్మవారి అలంకారము.

**శ్రీ మహాలక్ష్మీ దేవి**

**లక్ష్మీం క్షీరసముద్ర రాజతనయాం శ్రీ రంగ ధామేశ్వరీం దాసీభూత సమస్త దేవవనితాం లోకైక దీపాంకురాం శ్రీ మన్మంద కటాక్షలబ్ద విభవద్ర్భాహ్మేంద్ర గంగాధరాం త్వాం త్రైలిక్య కుటుంబినీం సరసిజాం వందే ముకుంద ప్రియాం**

కమలాలను రెండు చేతులతో ధరించి, అభయ వరద హస్త ముద్రలను ప్రదర్శిస్తూ, గజరాజు సేవిస్తూ ఉండగా శ్రీ మహాలక్ష్మీ రూపంలో అమ్మ దర్శనమిస్తుంది. మహాలక్ష్మీ దేవి సర్వమంగళ కారిణి. ఐశ్వర్య ప్రదాయిని. అష్టలక్ష్ముల సమష్టి రూపమే మహాలక్ష్మి. ఈమె క్షీరాబ్ధి పుత్రిక. డోలాసురుడనే రాక్షసుడిని సంహరించిన దేవత మహాలక్ష్మి. శక్తి త్రయంలో ఈమె మధ్య శక్తి. ఈ దేవిని ఉపాసిస్తే ఫలితాలు శీఘ్రంగా కలుగుతాయని పురాణాలు చెబుతున్నాయి.

"యాదేవీ సర్వభూతేషు లక్ష్మీ రూపేణ సంస్థితా" అంతే అన్ని జీవులలోనో ఉండే లక్ష్మీ స్వరూపం దుర్గాదేవి అని చండీసప్తశతి చెబుతోంది. కాబట్టి శరన్నవరాత్రులలో దుర్గాదేవిని పూజిస్తే సర్వమంగళ మాంగల్యాలు కలుగుతాయి. అమ్మవారికి వడపప్పు, చలివిడి నివేదన చేయాలి.

నైవేద్యం - వడపప్పు,క్షీరాన్నం.

శ్రీ లక్ష్మి అష్టోత్తర శతనామావళి

ఓం ప్రకృత్యై నమః

ఓం వికృత్యై నమః

ఓం విద్యాయై నమః

ఓం సర్వభూతహితప్రదాయై నమః

ఓం శ్రద్దాయై నమః

ఓం విభూత్యై నమః

ఓం సురభ్యై నమః

ఓం పరమాత్మికాయై / వాచే నమః

ఓం పద్మాలయాయై నమః

ఓం పద్మాయై /శుచ్యై నమః

ఓం స్వాహాయై నమః

ఓం స్వధాయై నమః

ఓం సుధాయై నమః

ఓం ధన్యాయై నమః

ఓం హిరణ్మయై / లక్ష్మ్యై నమః

ఓం నిత్యపుష్టాయై నమః

ఓం విభావర్యై నమః

ఓం ఆదిత్యై / దిత్యై నమః

ఓం దీప్తాయై / వసుధాయై నమః

ఓం వసుధారిణ్యై / కమలాయై నమః

ఓం కాంతాయై / కామాక్ష్యై నమః

ఓం క్రోధసముద్భవాయై నమః

ఓం అనుగ్రహప్రదాయై నమః

ఓం బుద్ద్యై / అనఘాయై నమః

ఓం హరివల్లభాయై నమః

ఓం అశోకాయై / అమృతాయై నమః

ఓం దీప్తాయై నమః

ఓం లోకశోకవినాశిన్యై నమః

ఓం ధర్మనిలయాయై నమః

ఓం కరుణాయై నమః

ఓం లోకమాత్రే నమః

ఓం పద్మప్రియాయై నమః

ఓం పద్మహస్తాయై నమః

ఓం పద్మాక్ష్యై నమః

ఓం పద్మసుందర్యై నమః

ఓం పద్మోద్భవాయై నమః

ఓం పద్మముఖ్యై నమః

ఓం పద్మనాభప్రియాయై నమః

ఓం రమాయై నమః

ఓం పద్మమలాదరాయై నమః

ఓం దేవ్యై నమః

ఓం పద్మిన్యై నమః

ఓం పద్మగందిన్యై నమః

ఓం పుణ్యగంధాయై నమః

ఓం సుప్రసన్నయై నమః

ఓం ప్రసాదాభిముఖ్యై నమః

ఓం ప్రభాయై నమః

ఓం చంద్రవదనాయై నమః

ఓం చంద్రాయై నమః

ఓం చంద్రసహోదర్యై నమః

ఓం చతుర్భుజాయై నమః

ఓం చంద్రరూపాయై నమః

ఓం ఇందిరాయై నమః

ఓం ఇందుశీతలాయై నమః

ఓం ఆహ్లాదజనన్యై నమః

ఓం పుష్ట్యై / శివాయై నమః

ఓం శివకర్యై / సత్యై నమః

ఓం విమలాయై నమః

ఓం విశ్వజనన్యై నమః

ఓం పుష్ట్యై నమః

ఓం దారిద్రనాశిన్యై నమః

ఓం ప్రీతిపుష్కరిణ్యై నమః

ఓం శాంతాయై నమః

ఓం శుక్లమాల్యాంబరాయై నమః

ఓం శ్రియై నమః

ఓం భాస్కర్యై నమః

ఓం బిల్వనిలయాయై నమః

ఓం వరారోహాయై నమః

ఓం యశస్విన్యై నమః

ఓం వసుంధరాయై నమః

ఓం ఉదారాగ్యై నమః

ఓం హేమమాలిన్యై నమః

ఓం హరిణ్యై నమః

ఓం ధనధాన్యకర్త్యై నమః

ఓం సిద్ద్యై నమః

ఓం స్రైణసౌమ్యాయై నమః

ఓం శుభప్రదాయై నమః

ఓం నృపవేశ్మగతానందాయై నమః

ఓం వరలక్ష్మ్యై నమః

ఓం వసుప్రదాయై నమః

ఓం శుభాయై నమః

ఓం హిరణ్యప్రాకారాయై నమః

ఓం సముద్రతనయాయై నమః

ఓం జయాయై / మంగళాయై నమః

ఓం దేవ్యై నమః

ఓం విష్ణువక్షస్థలస్థితాయై నమః

ఓం విష్ణుపత్న్యై నమః

ఓం ప్రసన్నాక్ష్యై నమః

ఓం నారాయణసమాశ్రితాయై నమః

ఓం దారిద్ర్యధ్వంసిన్యై / దేవ్యై నమః

ఓం సర్వోపద్రవవారిణ్యై నమః

ఓం నవదుర్గాయై నమః

ఓం మహాకాళ్యై నమః

ఓం బ్రహ్మవిష్ణుశివాత్మికాయై నమః

ఓం త్రికాలజ్ఞానసంపన్నాయై నమః

ఓం భువనేశ్వర్యై నమః

🌹శ్రీ మాత్రే నమః🌹

🙏🙏🙏