మందు ఎప్పుడు వేసుకోవాలి.

 ఏ మందు ఎప్పుడు వేసుకోవాలి.

✍🏻డా. ప్రతిభా లక్ష్మి 

చాలా మంది, వైద్యుల సలహా పాటించకుండా (లేక సరిగ్గా అర్ధం కాక), tablets ని ఎప్పుడు పడితే అప్పుడు వేసుకుంటూ ఉంటారు. దానితో ఆ టాబ్లెట్ పూర్తి ప్రభావం ఉండకపోవడం, లేక కొన్ని దుష్ప్రభావాలు కలగడం జరగవచ్చు.

ఒక మాత్ర రోజుకు రెండు సార్లు వేసుకోవాలి అంటే, దాని ప్రభావం దాదాపు 12 గంటలు ఉంటుంది అని. అలాగే రోజు ఒకటి అంటే ఇరవై నాలుగు గంటలు, మూడు సార్లు అంటే ఎనిమిది గంటలు వరకు పని చేస్తుంది.  అందుకే సరయిన సమయానికి వేసుకోకపోతే ఆ మందుల పూర్తి ప్రభావం ఉండదు. 

- కడుపులో మంట, Acidity కోసం వేసుకునే మాత్రలు పొద్దున ఖాళీ కడుపుతో వేసుకోవాలి.

- Thyroid మాత్రలు, ఉదయాన్నే వేసుకొని, తరవాత గంట వరకు ఏమీ తినకూడదు.

- Antibiotics, hormone tablets వంటివి ప్రతి పూటా ఒకే సమయానికి వేసుకోవాలి.

- Cholesterol కోసం వేసుకునే మాత్రలు రాత్రి పడుకునే ముందు వేసుకోవడం మంచిది, ఎందుకంటే ఆ సమయంలో రక్తంలో cholesterol levels ఎక్కువ అవుతాయి.

- Azithromycin, cifran వంటి antibiotics తినడానికి గంట ముందు కానీ, తిన్నాక రెండు గంటలకు కానీ వేసుకోవాలి. అప్పుడే పూర్తిగా absorb అవుతాయి.

- నొప్పి మాత్రలు ఖచ్చితంగా తిన్న తరవాతే వేసుకోవాలి. లేనిచో కడుపులో మంట కలిగే అవకాశం ఉంటుంది. అలాగే రక్తం పలచన అయ్యే మాత్రలు కూడా.

- ఐరన్ tablets ఖాళీ కడుపుతో వేసుకొని, తరవాత గంట సేపు ఏమీ తినకుండా ఉంటే వాటి absorption బాగా ఉంటుంది. వాటితో పాటు vitamin c తీసుకుంటే ఇంకా మంచిది. Iron మాత్రలు వేసుకున్నాక కనీసం గంట వరకు టీ, కాఫీ తాగకూడదు. మరియు acidity మాత్ర వేసుకోకూడదు. కానీ ఐరన్ పెరిగే tablet తో ఎవరికైనా vomiting sensation కలుగుతుంటే అవి తిన్నాక ఒక 2 hours కి, అదీ తట్టుకోలేకపోతే తిన్న వెంటనే వేసుకోవాలి.

- Urine ఎక్కువ వచ్చేలా చేసే మాత్రలు (గుండె జబ్బు, ఒంట్లో నీరు, లేక BP కోసం ఇచ్చేవి) ఉదయం వేసుకుంటే మంచిది.

- Calcium carbonate tablets ఆహారంతో పాటు వేసుకుంటే, gastric acid వల్ల వాటి absorption బాగా ఉంటుంది. వీటితో ఐరన్ మాత్రలు కలిపి తీసుకోకూడదు. 

- ఎముకల బలానికి ఇచ్చే మందులు ఖాళీ కడుపుతో వేసుకుంటే బాగా పని చేస్తాయి.

- BP మాత్రలు ప్రతి రోజూ ఒకే సమయానికి వేసుకోవడం అనేది అత్యంత ముఖ్యం. కొన్ని రకాల BP మాత్రలు సాయంత్రం వేసుకుంటే వాటి ప్రభావం మెరుగ్గా ఉంటుంది. 

- మధుమేహానికి వాడే మాత్రలలో కొన్ని ఖాళీ కడుపుతో, కొన్ని ఆహారంతో పాటు, కొన్ని తిన్నాక వేసుకునేవి ఉంటాయి. అలా వేసుకున్నప్పుడే వాటి ప్రభావం పూర్తిగా ఉంటుంది. (అందుకే combination tablets పూర్తి ప్రభావితం కాదు.)

- జలుబు, లేక allergy కోసం వేసుకునే మాత్రలు, లేదా నరాల నొప్పికి ఇచ్చే మాత్రల వల్ల కొంత వరకు నిద్ర మత్తు కలిగే అవకాశం ఉన్నందున, రాత్రి వేసుకుంటే మంచిది.

- విరేచనం సరిగ్గా అవ్వడానికి వేసుకునే syrup లేక tablet రాత్రి వేసుకోవాలి.

ఇలా చెబుతూ పోతే, ప్రతి మాత్రకు వేసుకోవలసిన time, food తో సంబంధం, వేరే tablets తో relation, frequency of administration, ఇలా చాలా విషయాలు ఉంటాయి. 

కాబట్టి., మాత్రలు వేసుకుంటున్నా ప్రభావం సరిగ్గా లేదు అనుకోని dose పెంచడం, లేక మందు మార్చడం చేయడానికి ముందు, ఆ మాత్రలు సరిగ్గా వేసుకుంటున్నామా అని చూసుకోవడం చాలా అవసరం.!

✍🏻డా. ప్రతిభా లక్ష్మి