శ్రీ హనుమాన్ చాలీసా🍁*

 🍁🍁🍁🍁🍁🍁🍁🍁🍁

     *మంగళవారం 19 మే 2026*

 *🙏శ్రీ హనుమాన్ చాలీసా🍁*

*🍁 జ్ఞాన యజ్ఞం - 15వ రోజు🍁*

గత చౌపాయిలో శ్రీరామచంద్రుడు హనుమంతుని తన సోదరుడైన భరతునితో సమానంగా గౌరవించడం చూశాం. ఆ క్రమంలోనే రాముడు హనుమను అక్కున చేర్చుకుని, ఆయన కీర్తిని ఇంకా ఎలా కొనియాడారో ఈరోజు తెలుసుకుందాం. ఇక్కడి నుంచి వచ్చే మూడు నాలుగు చౌపాయి లు హనుమ స్వామిని ఎవరెవరు కీర్తించారు అనే విషయాన్ని చెపుతారు.

         **13వ చౌపాయి**

 **సహస బదన తుమ్హరో జస గావైం |**

 **అస కహి శ్రీపతి కంఠ లగావైం ||**

          **ప్రతిపదార్థం**

       * **సహస బదన** 

     వేయి నోళ్లతో (వేనోళ్లతో)

      * **తుమ్హరో జస** 

  నీ యొక్క కీర్తిని/యశస్సును

           * **గావైం** 

      గానం చేసి (కీర్తించాలి)

           **అస కహి* 

            అని చెబుతూ

            * **శ్రీపతి** 

లక్ష్మీనాథుడైన ఆ శ్రీరామచంద్రుడు

        * **కంఠ లగావైం:** 

హనుమంతుడిని గాఢంగా కౌగిలించుకున్నాడు.

               **వివరణ**

**1. వేనోళ్లతో కీర్తన (శ్రీరాముని ప్రశంస)**

శ్రీరామచంద్రుడు హనుమంతునితో ఇలా అంటున్నాడు.

ముందు చౌపాయి లో చెప్పిన హరషి ఉర లాయే కు కొనసాగింపు ఇది.

కంఠంతో ఆలింగనం చేసుకోవడం అనే ఘట్టంలో రాముడు వెయ్యి నోర్లతో నీ కీరిని గానం చేశాడు. శ్రీపతి అంటే లక్ష్మిపతి రాముడు నారాయణుడు ఆయన నిన్ను ఆలింగనం చేసుకున్నాడు. 'సహసబదన్' సహస్రముఖః సహస్రాక్షః సహస్రకరః ఈయనని కీర్తించడానికి ఒక్క నోరు చాలదేమో వెయ్యి నోళతో నిన్ను కీరించాడంటే అనంతంగా నిన్ను కీరించాడని అర్థం. వేనోళ్ళ పొగడాలి అంటే అర్థం. నిరంతరం పొగడడం బహు విధాలుగా పొగడడం

 "హనుమా! నీవు చేసిన సహాయానికి, నీ భక్తికి నేను ఇచ్చే ఏ ప్రశంస కూడా సరిపోదు. నీ కీర్తిని వర్ణించడానికి ఒక నోరు సరిపోదు అని రాముడు అన్నాడు. అంతే కాదు వేయి నోళ్లు ఉన్నవాడే నీ గుణగణాలను పూర్తిగా గానం చేయగలడు."అని కూడా చెప్పవచ్చు.

అంటే భగవంతుడు తన భక్తుని గొప్పతనాన్ని వేనోళ్లతో కొనియాడే అంతటి ఉన్నత స్థితికి హనుమంతుడు చేరుకున్నాడు.

శ్రీపతి అని చెప్పడంలో మరొక చమత్కారం ఉంది ఆయన కీరించడమే కాదు. ఆవిడ కూడా కీర్తించింది. రామాయణంలో శ్రీ అనే మాట ఎక్కడ వచ్చినా సీతమ్మ అనే అర్థం. 'రామ అంటే నా మంత్రం, శ్రీరామ అంటే సీతారామ మంత్రం' అన్నాడు రాముడు. అందుకే శ్రీరామ జపం చాలా శ్రేష్ఠం.

ఇక్కడ ఇంకొక అర్థాన్ని కూడా చెప్పవచ్చు- 'సహసబదన' అని విడిగా చెప్తే హనుమంతుని సంబోధిస్తూ వేయిముఖములవాడా! అనే అర్థం వస్తుంది. వేయి ముఖాలవాడైనా ఆంజనేయుడా..! నీ కీర్తిని శ్రీపతి కీర్తించి నిన్ను ఆలింగనం చేసుకున్నాడు అనే అర్ధాన్ని కూడా కొందరు వ్యాఖ్యాతలు చెప్పారు.

ఆంజనేయస్వామి బహుముఖాలుగా గోచరిస్తారు. ఆయనకు పంచవదనం. సప్తవదనం. ఏకాదశ వదనం ఉంది. బహు వదనాలు ఉన్నాయి. ఆయన విరాడ్రూపుడు. భీముడంతటి వాడే హనుమ విరాట్ రూపం చూడలేక పోయాడు. స్వామి రూపం ఊహకు అందదు.

సహస బదన్' అన్నప్పుడు బహు ముఖములుగా భాసించిన నీ స్వరూపాన్ని సీతమ్మ, రామచంద్రమూర్తి కీర్తించారు. ఎందుకంటే వారు ఆ స్వరూపాన్ని చూశారు కనుక అని భావించ వచ్చు.

**2. దైవిక ఆలింగనం**

'శ్రీపతి' (విష్ణుస్వరూపుడైన రాముడు) హనుమంతుడిని కౌగిలించుకోవడం అనేది భక్తుడికి లభించే అత్యున్నత పురస్కారం. సేవలో అహంకారం లేనప్పుడు, ఆ యజమానే సేవకుడిని వెతుక్కుంటూ వచ్చి అక్కున చేర్చుకుంటాడని ఈ ఘట్టం నిరూపిస్తుంది.

**తులసీదాసు గారి సందేశం**

మనం చేసే పనిలో నిజాయితీ, నిష్కామ బుద్ధి ఉంటే.. లోకం మనల్ని గుర్తించినా గుర్తించకపోయినా, సాక్షాత్తు ఆ పరమాత్మే మనల్ని వేనోళ్లతో కీర్తిస్తాడు. భగవంతుని ప్రేమను పొందడానికి కేవలం 'సేవ' మరియు 'శరణాగతి' ఉంటే సరిపోతుందని తులసీదాసు గారు ఈ చౌపాయి ద్వారా మనకు తెలియజేశారు.

*జై శ్రీరామ్!జై హనుమాన్!*

        🍁🌹🙏🌷🍁

          *🌷సేకరణ🌷*

      🌹🌷🍁🍁🌷🌹

        *న్యాయపతి వేంకట*

       *లక్ష్మీ నరసింహా రావు*

🙏🍁🙏🍁🙏🍁🙏🍁🙏