శృంగేరి శారదా పీఠం

 *ఆదిశంకరాచార్యులు శృంగేరి శారదా పీఠం ఎందుకు ఎంచుకున్నారు? దీని వెనక ఇంతటి చరిత్ర ఉందా!*

కర్ణాటకలో తుంగా నది ఒడ్డున వెలసిన శృంగేరి శారదా పీఠం అద్వైత వేదాంత సంప్రదాయంలో ప్రముఖ ఆధ్యాత్మిక కేంద్రం. ప్రసవిస్తున్న కప్పకు పాము నీడనిచ్చినట్లు చెప్పే ఈ క్షేత్రంలో ఎన్నో విశేషాలు ఉన్నాయి.

దేశవ్యాప్తంగా శరన్నవరాత్రి సంబరాలు అంబరాన్నంటుతున్నాయి. దేవీ నవరాత్రులలో అమ్మవారి దర్శనం అత్యంత శుభప్రదమని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో ఇటు తెలుగు రాష్ట్రాలలోనే కాకుండా అష్టాదశ శక్తిపీఠాలు, ప్రముఖ అమ్మవారి ఆలయాలు భక్తజనసంద్రాలుగా మారుతున్నాయి. నవరాత్రులలో సరస్వతి పూజ ప్రత్యేకంగా దక్షిణాదిన శ్రీ ఆదిశంకరాచార్యులు స్థాపించిన శృంగేరి శారదా పీఠంలో వెలసిన శ్రీ శారదాదేవి ఆలయ విశేషాలు తెలుసుకుందాం.

శృంగేరి శారదా పీఠం ఎక్కడుంది?

కర్ణాటక రాష్ట్రంలోని చిక్‌మగళూరు జిల్లాలో తుంగా నది ఒడ్డున సుప్రసిద్ధ శృంగేరి శారదా పీఠం వెలసి ఉంది. 8వ శతాబ్దంలో నడిచే దైవంగా ఖ్యాతి చెందిన జగద్గురువులు శ్రీ ఆదిశంకరాచార్యుల వారు ఈ పీఠాన్ని స్థాపించారు. ఈ ఆలయాన్ని 8వ శతాబ్దంలో ఆదిశంకరాచార్యులు స్థాపించారు. అద్వైత వేదాంత ప్రచారం కోసం ఆయన ఏర్పాటు చేసిన మొట్టమొదటి ఆమ్నాయ పీఠం అంటే దక్షిణ పీఠం ఇదే! ఈ సందర్భంగా శృంగేరి పీఠం చరిత్ర, స్థల మహత్యం గురించి తెలుసుకుందాం.

శృంగేరి పీఠం చరిత్ర

శృంగేరిలో ఆది శంకరాచార్యులు స్థాపించిన శృంగేరి పీఠం భక్తులకు అత్యంత పవిత్ర యాత్రా స్థలం. ఎంతో విశిష్టత ఉన్న ఈ క్షేత్రానికి అతి ప్రాచీనమైన చరిత్ర ఉంది. పూర్వం శృంగేరికి దగ్గరగా ఉన్న శృంగ పర్వతం మీద ఋష్యశృంగ మహర్షి ఆశ్రమం ఉండేది. ఆయన పేరు మీదనే ఈ ప్రదేశానికి శృంగేరి అనే పేరు వచ్చిందంటారు. ఈ ప్రదేశాన్ని రోమపాదుడు అనే రాజు పరిపాలిస్తుండేవాడు. ఒకసారి ఆయన రాజ్యంలో తీవ్రమైన కరువు కాటకాలు ఏర్పడినప్పుడు ఋష్యశృంగ మహర్షి పవిత్ర చరణ స్పర్శతో ఈ ప్రాంతంలో సమృద్ధిగా వర్షాలు కురిసి కరువు పరిస్థితులు తొలగాయి. అప్పటి నుంచి ఈ ప్రాంతంలో కరవు అనే మాట వినిపించలేదు.

ప్రసవించే కప్పకు, పాము పడగవిప్పి నీడనిచ్చిన ప్రదేశం

అదే సమయంలో ధర్మ ప్రచారం కోసం ఆదిశంకరాచార్యులు దేశాటన చేస్తూ తన శిష్యులతో కలసి ఇక్కడ అడుగుపెట్టారు. ఆ సమయంలో ప్రసవిస్తున్న ఓ కప్పకు పాము తన పడగతో నీడ కల్పిస్తుంది. బద్ధ శత్రువులైన పాము, కప్ప మధ్య స్నేహం చిగురించిందంటే ఇదంతా ఆ ప్రదేశం గొప్పతమనే అని శంకరులు భావించారు. అందుకే తాను స్థాపించదలచిన నాలుగు మఠాల్లో మొదటి మఠాన్ని ఇక్కడే ఏర్పాటు చేశారు. అదే శృంగేరి శారదా పీఠం. ఈ మఠాన్ని స్థాపించిన తర్వాత 12 ఏళ్ల పాటు ఆదిశంకరాచార్యులు ఇక్కడే ఉన్నారు. ఆ తర్వాత పూరి , బదరీ, ద్వారకలో మరో మూడు మఠాలు స్థాపించారు. ఈనాటికి హిందూ సనాతన ధర్మాలను పరిరక్షిస్తూ ఈ పీఠాలు ధర్మ ప్రచారాన్ని కొనసాగిస్తుండడం విశేషం.

ఎన్నో అద్భుతాల నిలయం

శృంగేరి ఆలయ పరిసరాలు 20 వ శతాబ్దం వరకు చెక్కతో నిర్మించి ఉండేవి. కాలక్రమేణా పాత దేవాలయం స్థానంలో కొత్త దేవాలయాన్ని ద్రవిడ నిర్మాణ శైలిలో నిర్మించారు. ఈ దేవాలయంలో విద్యాశంకర స్వామి లింగాకారంలో దర్శనమిస్తారు. స్వామివారికి ఇరువైపులా వినాయకుడు, అమ్మవారు కొలువై ఉంటారు.

పరమేశ్వరుడు ప్రసాదించిన స్పటిక లింగం

శృంగేరిలో శ్రీ శారదా పీఠాన్ని నెలకొల్పిన సమయంలో సాక్షాత్తూ ఆ పరమేశ్వరుడే శంకరాచార్యులవారికి స్పటిక లింగం ప్రసాదించారు. ఆ మహిమాన్విత లింగాన్ని నిత్యారాధన కోసం అక్కడే ఏర్పాటు చేశారు. వందల ఏళ్లుగా ఈ అపూర్వ శివలింగానికి నిత్యం రెండుసార్లు ప్రత్యేక అభిషేక ఆరాధనలు జరుగుతున్నాయి.

శారదాదేవి ఆలయం

శృంగేరి శారదా పీఠంలో ప్రధాన దైవంగా జ్ఞానానికి అధిదేవత అయిన శ్రీ శారదాంబ కొలువై ఉన్నారు. ఇక్కడ జ్ఞానానికి అధిదేవత అయిన శ్రీ శారదాంబ కొలువై ఉన్నారు. ఆదిశంకరాచార్యులు తొలుత చందనపు చెక్కతో చేసిన శారదాంబ విగ్రహాన్ని ప్రతిష్టించారు. ఆ తర్వాత కాలంలో శ్రీ విద్యారణ్యుల వారి ఆధ్వర్యంలో బంగారు విగ్రహం ప్రతిష్టించబడింది.

ఆలయ వైభవం

ఆదిశంకరులు కాశ్మీర్ వెలసిన శక్తి పీఠం నుంచి సాక్షాత్తు శారదా దేవిని ఇక్కడ ఆవాహన చేసి ప్రతిష్టించారని ప్రతీతి. విజయనగర సామ్రాజ్య రాజుల కాలంలో ఈ ఆలయ వైభవం నలుదిక్కులా వ్యాపించింది. శ్రీ విద్యారణ్యుల కాలంలో ఈ పీఠం మరింత విస్తరించింది. తదనంతర కాలంలో మైసూర్ రాజులు ఈ ఆలయ అభివృద్ధికి ఎంతగానో కృషి చేసారు.

పీఠాధిపతి

శృంగేరి పీఠాధిగా తొలుత శ్రీ ఆదిశంకరులు వ్యవహరించారు. అనంతరం శ్రీ సురేశ్వరాచార్యులు మొదటి పీఠాధిపతిగా బాధ్యతలు వహించారు. అటు తర్వాత అనేకమంది యతీశ్వరులు పీఠాధిపతులుగా బాధ్యత వహించారు. ప్రస్తుతం జగద్గురు శ్రీ శ్రీ శ్రీ భారతీ తీర్థ మహాస్వామివారు 36 వ పీఠాధిపత్యాన్ని వహిస్తుండగా, ఉత్తరాధికారి 37వ పీఠాధిపతులుగా జగద్గురు శ్రీ శ్రీ శ్రీ విధుశేఖర భారతి మహాస్వామివారు వ్యవహరిస్తున్నారు.

నవరాత్రి ఉత్సవాలు

శరన్నవరాత్రులలో శృంగేరి శారదా దేవి ఆలయంలో ప్రతిరోజూ ఉదయం, మధ్యాహ్నం శారదాంబ అమ్మవారికి విశేష పూజలు, అర్చనలు జరిపి ఒక్కో రోజు ఒక్కో విశిష్ట రూపంలో అలంకరిస్తారు. ఈ సందర్భంగా అమ్మవారు బ్రాహ్మి అవతారంలో హంస వాహనంపై, మహేశ్వరి అవతారంలో వృషభ వాహనంపై, కౌమారి అవతారంలో మయూర వాహనంపై, వైష్ణవి అవతారంలో గరుడ వాహనంపై, వారాహి అవతారంలో సింహ వాహనంపై, ఇంద్రాణి అవతారంలో గజ వాహనంపై, అనంతరం చాముండి అవతారంలో పులి వాహనంపై, చెరుకు గడలు, విల్లు దహరించిన రాజరాజేశ్వరి వంటి దివ్య రూపాలలో భక్తులను అనుగ్రహిస్తారు.

శృంగేరి నవరాత్రి దర్బార్ (రాజ దర్బార్)

శృంగేరి నవరాత్రులలో అత్యంత ఆకర్షణీయమైన ఘట్టం "నవరాత్రి దర్బార్". ఇది శ్రీ విద్యారణ్య స్వామి కాలం నుంచి వస్తున్న పురాతన సంప్రదాయం. ఆ సమయంలో శృంగేరి పీఠాధిపతులు జగద్గురువులు శ్రీ భారతీ తీర్థ మహాస్వామివారు కిరీటం, రాజ వస్త్రాలు ధరించి రాజ వేషధారణలో దర్బార్‌ను నిర్వహిస్తారు.

సరస్వతి పూజ

ఆశ్వయుజ శుక్ల మూలా నక్షత్రం రోజున శారదా పీఠంలో శ్రీ సరస్వతీ పూజ నిర్వహిస్తారు. విద్యల తల్లి అయిన శారదమ్మ సన్నిధిలో పుస్తక పూజలు, చిన్న పిల్లలకు అక్షరాభ్యాసం జరిపించడానికి దేశం నలుమూలల నుంచి భక్తులు పెద్ద ఎత్తున తరలివస్తారు.

మనం కూడా ఈ శరన్నవరాత్రులలో శృంగేరి శారదా దేవి ఆలయాన్ని సందర్శించి అమ్మవారి అనుగ్రహాన్ని పొందుదాం.

ఓం శ్రీ మాత్రేనమః