చేతిలో చరవాణి

---

### *‘చేతిలో చరవాణి.. చెదిరిపోతున్న బంధాలు’*  

*మొబైల్ మాయలో మనిషి మాయమవుతున్నాడు: పలకరింపు కరువైన బతుకులు*

"ప్రపంచాన్ని దగ్గర చేసిన మొబైల్, పక్కనున్న మనిషిని దూరం చేస్తోంది" అనే మాట నేటి నిష్టూర సత్యం. ఉదయం కళ్లు తెరిచింది మొదలు రాత్రి కళ్లు మూసే వరకు మొబైల్ మోజులో పడి మానవ సంబంధాలు మంటగలిసిపోతున్నాయి. కన్నతల్లిదండ్రులతో, కడుపున పుట్టిన బిడ్డలతో, కష్టసుఖాల్లో తోడుండే మిత్రులతో మాట్లాడడానికి కూడా తీరిక లేనంత బిజీగా బతుకుతున్నారు మనుషులు.

#### *1. ‘గుడ్ మార్నింగ్’ స్టేటస్‌కే తప్ప.. ‘అమ్మా’ అనే తీరికేది?*  

*కన్నవారి కడుపు నింపే మాటే కరువైంది*  

"వంద మందికి ‘గుడ్ మార్నింగ్’ పంపే ఓపిక ఉంది, కానీ పక్క గదిలో ఉన్న అమ్మకు ‘అమ్మా, టిఫిన్ తిన్నావా?’ అని అడిగే తీరిక లేదు." ఒకప్పుడు అమ్మ చేతి గోరుముద్ద తింటూ కబుర్లు చెప్పుకునేవారు. ఇప్పుడు అదే అమ్మ పెట్టిన అన్నం తింటూ, ఫోన్‌లో రీల్స్ చూస్తున్నారు. "ఫోన్ చార్జింగ్ అయిపోతుందని భయం, కానీ బంధాలు డిశ్చార్జ్ అవుతున్నాయని బాధ లేదు" అని పెద్దలు కన్నీళ్లు పెట్టుకుంటున్నారు.

*గమనిక*: "స్క్రీన్‌కి దగ్గరయ్యావ్, కన్నవారికి దూరమయ్యావ్. ఇదేనా నీకు టెక్నాలజీ ఇచ్చిన వరం?"

#### *2. ‘కుటుంబం’ అనే పుస్తకం.. ‘వాట్సాప్’ గ్రూప్‌గా మారింది*  

*ఒకే ఇంట్లో నలుగురు.. నాలుగు ప్రపంచాలు*  

ఒకే భోజనం బల్ల దగ్గర నలుగురు కూర్చున్నా, నాలుగు మొబైళ్లు నాలుగు దిక్కులు చూస్తున్నాయి. నాన్న న్యూస్ చూస్తున్నాడు, అమ్మ సీరియల్ క్లిప్పింగ్, కొడుకు గేమ్, కూతురు చాటింగ్. "ఏం కూర చేశావ్?" అని అడగడం మానేశారు, "డేటా అయిపోయింది" అని బాధపడుతున్నారు. పండుగపూట సెల్ఫీ దిగి స్టేటస్ పెట్టడం వరకే బంధం. "ఇంటిల్లిపాది ఇంట్లోనే ఉన్నారు, కానీ మనసు మాత్రం మొబైల్‌లోనే ఉంది."

*వ్యాఖ్య*: "ఇంట్లో వైఫై ఉంది, కానీ మనసుల మధ్య కనెక్షన్ కట్ అయ్యింది. సిగ్నల్ ఫుల్, కానీ సెంటిమెంట్ నిల్!"

#### *3. ‘ఆప్తులు’ కాస్తా ‘కాంటాక్ట్ లిస్ట్’ అయ్యారు*  

*పరామర్శించే మనిషి లేడు.. ‘RIP’ స్టిక్కర్ పంపే మనిషి ఉన్నాడు*  

ఒకప్పుడు కష్టం అంటే కళ్లముందు మిత్రులు, బంధువులు. ఇప్పుడు కష్టం చెప్పుకుందామంటే అందరూ ‘ఆన్‌లైన్’లోనే, కానీ ‘అందుబాటు’లో లేరు. పుట్టినరోజుకు ‘హార్ట్’ స్టిక్కర్, చావుకు ‘RIP’ స్టిక్కర్. అంతకు మించి మానవత్వం లేదు. "వీధి చివర ఉన్న స్నేహితుడి ఇంటికి వెళ్లే తీరిక లేదు, కానీ అమెరికాలో ఉన్నవాడితో అర్ధరాత్రి దాకా వీడియో కాల్." 

*సూటి మాట*: "వేయి మంది ఫాలోవర్లు ఉన్నారు, కానీ జ్వరం వస్తే నుదుట తడిగుడ్డ వేసే ఒక్కడు లేడు. ఇదేనా నీకు సోషల్ మీడియా ఇచ్చిన ‘సోషల్’ జీవితం?"

#### *4. ‘పిల్లలతో ఆట’ మానేసి.. ‘ఫోన్‌తో ఆట’ ఆడుతున్నారు*  

*‘నాన్నా’ అని పిలిస్తే ‘బిజీ’ అనే సమాధానం*  

"నాన్నా, కథ చెప్పు" అంటే "ఫోన్‌లో చూసుకో" అంటున్నారు. "అమ్మా, ఆడుకో" అంటే "యూట్యూబ్‌లో కార్టూన్ చూడు" అని మొబైల్ చేతిలో పెడుతున్నారు. పిల్లలకు మొదటి నేస్తం అమ్మానాన్న కావాలి, కానీ ఇప్పుడు మొబైల్ అయ్యింది. "ముద్దు చేయాల్సిన చేతులు, మొబైల్ స్క్రోల్ చేస్తున్నాయి. కథ చెప్పాల్సిన నోరు, రీల్స్‌కు కామెంట్లు పెడుతోంది."

*హెచ్చరిక*: "పిల్లలకు టైమ్ ఇవ్వకపోతే, రేపు నీకు టైమ్ ఇచ్చేవాళ్లు ఉండరు. నేడు నువ్వు మొబైల్‌లో మునిగితే, రేపు వాళ్లు నిన్ను వృద్ధాశ్రమంలో ముంచుతారు!"

#### *5. ‘స్క్రీన్ ఏజ్’లో ‘స్నేహం’ సైలెంట్ అయ్యింది*  

*‘లైక్’ కొట్టడం కాదు.. ‘లైఫ్’లో ఉండడం నేర్చుకో*  

రోజుకు 8 గంటలు మొబైల్, 8 నిమిషాలు మనిషితో మాటలు. "స్నేహితుడి ఫోటోకి లైక్ కొట్టాం, కానీ వాడి కళ్లలో కన్నీరు కనిపించడం లేదు." "స్టేటస్ చూసి సుఖంగా ఉన్నాడనుకుంటున్నాం, కానీ స్ట్రెస్‌లో చస్తున్నాడని తెలియడం లేదు." మొబైల్ మనల్ని కలిపిందని మురిసిపోతున్నాం, కానీ అది మన మధ్య గోడలు కడుతోంది.

*సూటి ప్రశ్న*: "డేటా అయిపోతే రీఛార్జ్ చేసుకుంటావ్, బంధం తెగిపోతే ఏం చేస్తావ్? సిమ్ కార్డు మార్చినంత ఈజీ కాదు, మనిషిని మార్చడం!"

#### *6. ‘తస్మాత్ జాగ్రత్త’.. మొబైల్ చేతిలో బానిస కావొద్దు*  

*చరవాణి నీ చెప్పుచేతల్లో ఉండాలి, నువ్వు దాని చెప్పుచేతల్లో కాదు*  

మొబైల్ ఒక పనిముట్టు, అంతేకానీ ప్రాణం కాదు, ప్రపంచం కాదు. "రోజులో ఒక్క గంట ‘మొబైల్ ఫాస్టింగ్’ చేయండి. ఆ గంట అమ్మతో కాఫీ తాగండి, నాన్నతో కబుర్లు చెప్పండి, పిల్లలతో ఆడుకోండి, భార్యతో నవ్వండి, స్నేహితుడిని పలకరించండి." ఆ గంటలో దొరికే ఆనందం, లక్ష రీల్స్ చూసినా రాదు.

*ముగింపు మాట*: "చరవాణి చక్కనిదే, కానీ అదే సర్వస్వం అనుకుంటే చిక్కే. బంధాలు చెడిపోయాక బాధపడితే లాభం లేదు. మనిషికి మనిషే మందు, మొబైల్ కాదు. ఇప్పటికైనా మేలుకో, లేకపోతే మనుషుల మధ్య మమత అనే పదమే మాయమైపోతుంది