22, జూన్ 2025, ఆదివారం

శృంగార భాగవతము*

 *శృంగార భాగవతము*


          "లలితస్కంధము కృష్ణమూలము" అనే భాగవత పద్యాన్ని పోతనగారు శ్లేషలో రచించారు. ఆ విషయము చర్చించే

ముందు ఈ పద్యము లాంటి పూర్వరచనలను కొన్నిటిని పరిశీ లింతము...

శ్లో"

ధృతిప్రవాళః, ప్రసహాగ్ర్య పుష్ప,  

స్తపోబల,శ్శౌర్య నిబద్ధమూలః రణేమహాన్ రాక్షసరాజ వృక్ష,

స్సమ్మర్థితో రాఘవమారుతేన|| -వాల్మీకి రామాయణము.

ఇది యుద్ధకాండలో రావణుడనే రాక్షసవృక్షాన్ని రాఘవుడనే

మారుతము సమ్మర్దించడం గురించి చెప్పబడిన శ్లోకము.

         ఈ సందర్భాన హుళక్కిభాస్కరకవి ఇలా చెప్పాడు..


సారాస్కంధము, శౌర్యమూలము, విరాజద్బాహుశాఖంబు, దు

ర్వారోదార ధృతి ప్రవాళ,మతిదీవ్యత్కోప పుష్పంబు, బా

పారంభైక ఫలంబునై పరగు దైత్యాధీశ వృక్షంబు,దా

నీ రూపంబున రామహస్తి విఱిచెన్ హేలాసముల్లాసియై. -భాస్కరరామాయణము.


      వీటి సంగతి అలా స్మరణలోఉంచుకుందాము. నన్నయ భట్టు భారతాన్ని పారిజాత తరువుతో పోలుస్తూ ఇలా చెప్పాడు-

అమితాఖ్యానకశాఖలం బొలిచి వేదార్థామలచ్ఛాయ మై

సుమహావర్గచతుష్కపుష్పవితతిన్ శోభిల్లి కృష్ణార్జునో

త్తమ నానాగుణకీర్తనార్థ ఫలమై ద్వైపాయనోద్యాన జా

త మహాభారత పారిజాత మమరున్ ధాత్రీసురప్రార్థ్యమై.

                                           -భారత,ఆదిపర్వ,౧.౬౬

పైన చెప్పినవి వృక్షాలతో పోల్చి చెప్పిన వర్ణనలే.

బమ్మెరవారుకూడా భాగవతాన్ని కల్పవృక్షంతో పోలుస్తూ ఈ

పద్యము చెప్పారు- లలితస్కంధము కృష్ణమూలము శుకా లాపాభిరామంబు మం జులతాశోభితమున్ సువర్ణ సుమన స్సుజ్ఞేయమున్ సుందరో

జ్జ్వల వృత్తంబు మహాఫలంబు విమల వ్యాసాలవాలంబు నై వెలయున్భాగవతాఖ్య కల్పతరువుర్విన్ సద్ద్విజ శ్రేయమై -భాగవతం ౧.౨౦

        పై పద్యానికి పూర్వవ్యాఖ్యాతలు శ్లేషార్థాలు చెప్పారు.

కల్పవృక్షాన్ని భాగవతంతో పోల్చి చెప్పిన పద్యం ఇది. దీనికి

లలితాత్రిపురసుందరీ పరంగాకూడా అర్థం ఉందని విన్నాను.

ఈ పద్యానికి శృంగారపరమైన అర్థం చెప్పినవారూ ఉన్నారు.

  కల్పవృక్షం కామితఫలాన్నిస్తుంది. భాగవతకల్ప వృక్షము కోరిన ఫలరసాలను అందిస్తుంది.

  భావుకుడు శృంగార రస ఫలాన్ని భావిస్తే దాన్నే ప్రసాదిస్తుంది బమ్మెరవారి భాగవతాఖ్య కల్పతరువు.

            శృంగారపరంగా పై పద్యాన్ని ఇలా సమన్వయించవచ్చు. (ఈ సమన్వయానికి డా.యం.భానుప్రకారావు గారి సిద్ధాంత గ్రంథము ఆధారము)..

భాగవతాఖ్య కల్పతరువు= భాగవతమనే కల్పవృక్షము,

లలితస్కంధము= కామోత్కంఠితలైన గోపికాది స్త్రీజన కళా స్థానాలుగ పరిగణించబడే అంస భాగాలుకలదీ,

కృష్ణమూలము= ఆ గోపికలకు శ్రీకృష్ణుడు ఆలంబనంగాకలదీ,

శుకాలాపాభిరామంబు= ఉద్దీపన విభావాలయిన శుకపికాల కలస్వనాలతో అందగించినదీ,

మంజులతా శోభితమున్= నాయికా సదృశమైన పూలతీవలతో సుమనోజ్ఞంగా విరాజిల్లుతున్నదీ,

సువర్ణ సుమనః= మంచి రంగు కలిగినవీ, మన్మథబాణాల వంటివీ అయిన పూలు కలిగినదీ,

సుజ్ఞేయమున్= పై ఆలంబన ఉద్దీపనాలతో ఆస్వాదించతగినదీ,

సుందరోజ్జ్వలవృత్తంబు= ఆదరణీయమైన,

శృంగారరస నిర్భరమైన కథ కలిగినదీ,

మహిఫలంబు= అఖండ రసానందమే ఫలముగా కలిగినదీ,

విమలవ్యాసాలవాలంబునై= స్వచ్ఛమైన శృంగార రస భేదాలకు నిలయమైనదై,  

సద్ద్విజశ్రేయమై= సహృదయులకు మేలు కలిగించేదిగా,

ఉర్విన్=జగత్తులో/భూమిపై

వెలయున్= విరాజిల్లుతుంది.


బమ్మెరవారు భాగవతాన్ని పరిచయం చేసిన పద్యములోనే హృద్యంగా మార్మికంగా శృంగార రసాన్ని సూచించారు.


            బమ్మెరపోతనవారికి చందన మందార వందనాలు

సుభాషితం

 *"నేటి సుభాషితం"*

(శ్రీ వాల్మీకి రామాయణం నుంచి, రోజుకొకటి.)

.

యవీయానాత్మనః పుత్రః

శిష్యశ్చాపి గుణోదితః 

పుత్రవత్తే త్రయశ్చిన్త్యా 

ధర్మశ్చేదత్రకారణమ్

(వా.రా. 4.18.14)


*అర్థం:*

తమ్ముడు, కుమారుడు, సద్గుణవంతుడైన శిష్యుడు - వీరు ముగ్గురు కూడా పుత్రులే అని భావించాలి. ఇది ధర్మం.


'శ్రీ గాయత్రీ అష్టకం' స్తోత్రం తో శుభోదయం.

*శ్రీ రామ రక్ష సర్వ జగద్రక్ష* 

ధర్మో రక్షతి రక్షితః

జ్ఞానప్రసూనాలు

 *🌄 జ్ఞానప్రసూనాలు🔥*


*17/06/2025*




1.పొందినవాడికి చెప్పే అవసరం లేదు. పొందనివాడికి విన్నా ప్రయోజనం లేదు.


2.శరణాగతి బుద్ధిని కూడా భగవంతుడు ప్రసాదించవల్సిందే. వేణే మార్గం లేదు.


3.తాను ఈశ్వరుడు అయ్యి కూడా

ఈశ్వరుణ్ణి కానేమో అనుకుని ఈశ్వరుడు కావడానికి తాను చేసే ప్రయత్నమే ఆధ్యాత్మిక సాధన అయ్యింది.


4.భక్తికి, భయానికి తేడా ఏమంటే-'నీ ఇష్టం' అని సంతకం పెట్టేసి స్థిమితంగా ఉండడమే శరణాగతి (భక్తి) సంతకం పెట్టకపోతే అది భయం.


5.మనం తినే ఆహార పదార్థాలలో మేలైన ఆహార పదార్ధంగా దేవుణ్ణి భోంచేయాలని చూస్తున్నాం. ఆ ప్రయత్నంలోనే 'నవ విధ భక్తులు' ఏర్పడ్డారు. అట్లా కాకుండా తానే ఓ ఆహార పదార్ధంగా భగవంతుని ముందు నిలబడేవాడే నిజమైన భక్తుడు.


6.ప్రియురాలిగా ఉన్నప్పుడే కవిత్వాలుగాని పెళ్లామయ్యాక ఇక కవిత్వాలు ఉండవండి. దేవుణ్ణి పొందే వఱకే కీర్తనలు, స్తోత్రాలుగాని దేవుణ్ణి పొందేక ఇక మాటలు ఉండవండి.


7.ప్రసాదం అంటే -మొత్తం తానుంచుకుని కొద్దిగా దేవునికి ఇవ్వడం కాదు. మొత్తం దేవునికి ఇచ్చివేసి అందులో కొద్దిగా తాను తీసుకోవడం.


8.నేను ప్రపంచంలోకి వచ్చాను, ఉంటాను, తిరిగి ఈ ప్రపంచం నుండి నిష్క్రమిస్తాను" అని ఉన్న అనుభవవంలో నుంచి "నాలో ఈ ప్రపంచం పుట్టింది, ఉంటుంది,

తిరిగి నాలో కలిసిపోతుంది" అన్న అనుభవంలోకి మారటమే ఆధ్యాత్మిక ముఖ్య ప్రయోజనం.


9.తన శరీరంలో తన ప్రమేయం లేకుండా శ్వాసాది క్రియలు నిరంతరం జరుగుతూ ఉంటాయి. కేవలం తాను 'ఉంటాడు'. అలానే దేవునిలో కూడా ఆయన ప్రమేయం లేకుండా సృష్టి స్థితి లయాలనేవి నిరంతరం జరుగుతూ ఉంటాయి. కేవలం తాను 'ఉంటాడు'. జీవుడికైనా దేవుడికైనా 'ఉండటం' అనేదే స్వరూపం. దేవుడు కర్తగా అనిపించడమే గాని, కర్త కాడు. అయస్కాంతం యొక్క సన్నిథి మాత్రము చేతనే ఇనుప ముక్కల్లో కదలిక కలిగినట్లు దేవుని సమక్షంలో జగత్తు చైతన్యవంతమై ప్రవర్తిల్లుతోంది.


10.నిద్ర అనేది బ్లాక్ హోల్ లాంటింది. తనతో సహా సర్వ ప్రపంచం అందులోకి వెళ్లి లయమై పోతోంది. తిరిగి మేలుకొన్నాక కనబడే ప్రపంచం, నిద్రలోకి వెళ్లేముందు ఉన్న ప్రపంచం మాత్రం కాదు. నిద్రపోయి, లేచిన ప్రతిసారీ నీవు చూచేది మరో క్రొత్త ప్రపంచాన్నే.


11.వ్యక్తిని తూస్తే ఎంత తూకమో వ్యక్తి + జగత్తు కూడా అంతే తూకం. వ్యక్తి + జగత్తు + ఈశ్వరుడు కూడా అంతే తూకం. ఈమూడు లేకపోయినా కూడా ఉండేది అంతే తూకం. ఈతూకమే దైవం

సుభాషితం

 *"నేటి సుభాషితం"*

(శ్రీ వాల్మీకి రామాయణం నుంచి, రోజుకొకటి) 

జ్యేష్ఠో భ్రాతా పితా చైవ 

యశ్చ విద్యాం ప్రయచ్ఛతి

త్రయస్తే పితరో జ్ఞేయా 

ధర్మ్యే చ పథి వర్తినః


(వా.రా.4.18.13)

*అర్థం:*

అన్నగారు, జన్మనిచ్చిన తండ్రి, విద్యనిచ్చిన గురువు, ఈ ముగ్గురు తండ్రులే అని ధర్మ మార్గంలో నడిచే ప్రతి వ్యక్తి తెలుసుకోవాలి.


శ్రీ దక్షిణామూర్తి స్తోత్రం తో శుభోదయం 


*శ్రీ రామ రక్ష సర్వ జగద్రక్ష*

ధర్మో రక్షతి రక్షితః

లోభం వలన

 💎🌅 *_-|¦¦|శుభోదయమ్|¦¦|-_* 🌄🪔

🪔 *_𝕝𝕝ॐ𝕝𝕝 సుభాషితమ్ 𝕝𝕝卐𝕝𝕝_* 💎


    శ్లో𝕝𝕝 *లోభాత్క్రోధః ప్రభవతి*

              *లోభాత్కామః ప్రవర్తతేl*

              *లోభాన్మోహశ్చ మాయా చ*

              *మానః స్తంభః పరాసుతాll*


         *_మహాభారతం - శాంతి పర్వమ్_*


తా𝕝𝕝 *లోభం వలన కోపం కలుగుతుంది. లోభం వల్లనే కామం ఏర్పడుతుంది. ఈ లోభం వల్లనే మోహం, మాయ, అభిమానం, తీవ్రత, పరాధీనత మొదలైన దోషాలు సంభవిస్తాయి.*

                

 ✍️VKS ©️ MSV🙏

భద్రపరుచుకోండి

 *ఇవి కాపీ చేస్కుని భద్రపరుచుకోండి .. మీకు కావాల్సిన వాటిపైన క్లిక్ చేస్తే సమాచారం క్షణాల్లో ఓపెన్ అవుతుంది* 

☎️దేవాలయాలలో వసతి సౌకర్యం కోసం : https://goo.gl/gDaGJ4

🕉️ఎ పి లో జిల్లాల వారి దేవాలయాల వివరాలు : https://goo.gl/Qzhzis

🕉️రాష్ట్రాల వారీగా దేవాలయాల సమాచారం : https://goo.gl/VnNaj5

🕉️జ్యోతిర్లింగాల క్షేత్రాల వివరాలు : https://goo.gl/X9NBUe

🕉️శక్తిపీఠాలు సమాచారం : https://goo.gl/LtvStS

🕉️గ్రూప్ టెంపుల్స్ : https://goo.gl/N9xD8M

🕉️ఆరుపడైవీడు క్షేత్రాల కోసం : https://goo.gl/HqGR8P

🕉️పంచారామ క్షేత్రాల వివరాలు : https://goo.gl/ygX5hW

🕉️పంచభూత క్షేత్రాల వివరాలు : https://goo.gl/pqtgxj

🕉️తిరుమల గురించి : https://goo.gl/mb2DGD

🕉️శ్రీకాళహస్తి గురించి : https://goo.gl/UJbxmF

🕉️కాశి గురించి : https://goo.gl/DZzKa1

🕉️రామేశ్వరం గురించి : https://goo.gl/yyH424

🕉️అరుణాచలం గురించి : https://goo.gl/eFbKNE

🕉️మదురై గురించి : https://goo.gl/1Ntthd

🕉️శ్రీశైలం గురించి : https://goo.gl/ZUfFHo

📀కర్ణాటక సంగీతం నేర్చుకోవడానికి : https://goo.gl/A5UU7v

🕉️ప్రసిద్ధ శైవ క్షేత్రాలు : https://goo.gl/mn2K3y

🕉️మహాభారతం పుస్తకాలూ : https://goo.gl/v1XuqV

🕉️భాగవతం పుస్తకాలూ : https://goo.gl/9fMcDp

🕉️టెంపుల్ క్విజ్ ఆడండి : https://goo.gl/nrhsBK


➡️అందరికి షేర్ చేయండి 🙏

కర్మ నిన్ను తప్పక వెంటాడుతుంది..*

 *నీ కర్మ నిన్ను తప్పక వెంటాడుతుంది..*

Namasthe కురుక్షేత్ర యుద్ధం ముగిసింది. కృష్ణుడు పాండవులను తీసుకుని హస్తినాపురానికి వస్తాడు. తన వందమంది పుత్రులను పోగొట్టుకున్న ధృతరాష్ట్రుడు శోకంలో మునిగిపోయి ఉంటాడు.కృష్ణుడిరాకను గమనించిన ధృతరాష్ట్రుడు ఎదురువెళ్ళి బోరున విలపిస్తాడు. చిన్నపిల్లాడిలా ఏడుస్తున్న ధృతరాష్ట్రుడిని కృష్ణుడు ఓదార్చే ప్రయత్నం చేస్తాడు. 


ధృతరాష్ట్రుడి దుఃఖం కోపంగామారి కృష్ణుడిని నిలదీస్తాడు. "అన్నీ తెలిసి కూడా, మొదటి నుంచీ జరిగేదంతా చూస్తూ కూడా సాక్షాత్తూ భగవంతుడవైన నువ్వు ఎందుకు మిన్నకుండిపోయావు? ఇంత ఘోరాన్ని ఎందుకు ఆపలేదు? కావాలని ఇదంతా ఎందుకు జరగనిచ్చావు? ఈరోజు తనకి వందమంది పుత్రులని పోగొట్టుకునే స్థితిని ఎందుకు కలగజేశావు అని నిలదీస్తాడు. అందుకు అన్నీ తెలిసిన కృష్ణుడు ఇలా సమాధానమిస్తాడు.


. "ఓ రాజా! ఇదంతా నేను చేసిందీ కాదూ, నేను జరగనిచ్చిందీ కాదు. ఇది ఇలా జరగటానికి, నీకు పుత్రశోకం కలగటానికీ అన్నిటికీ కారణం నువ్వూ నీ కర్మ. యాభై జన్మల క్రితం నువ్వొక కిరాతుడివి (వేటగాడు). ఒకరోజు వేటకు వెళ్ళి రోజంతా వేటాడినా నీకు యేమీ దొరకని సందర్భంలో ఒక అశోక వృక్షం మీద రెండు గువ్వల జంట వాటి గూట్లో గుడ్లతో నివసిస్తున్నాయి. వాటిని నీవు చంపబోగా ఆ రెండు పక్షులూ నీ బాణాన్ని తప్పించుకుని బ్రతుకగా అప్పటికే సహనము నశించినవాడివై కోపంతో ఆ గూట్లో ఉన్న వంద గుడ్లను ఆ రెండు పక్షులు చూస్తుండగా విచ్చిన్నం చేశావు. తమ కంటి ముందే తమ నూర్గురు పిల్లలు విచ్చిన్నం అవుతున్నా కూడా ఏమీ చేయలేని నిస్సహాయ స్థితిలో చూస్తూఉండిపోయాయి. ఆ పక్షుల గర్భశోకం దుష్కర్మగా నిన్ను వదలక వెంటాడి ఈ జన్మలో నిన్ను ఆ పాపము నుండి విముక్తుడిని చేసి కర్మబంధం నుండి విడిపించింది, నువ్వు ఎన్ని జన్మలెత్తినా ఎక్కడ ఉన్నా ఎవరు నిన్ను ఉపేక్షించినా, ఎవరు నిన్ను శిక్షించలేకపోయినా నీ కర్మ నిన్ను తప్పక వెంటాడుతుంది, వదలక వెంటాడి ఆ కర్మ ఫలాన్ని అనుభవింపచేస్తుంది. కర్మ నుండి ఎవరూ తప్పించుకోలేరు" అని అంటాడు. 


ధృతరాష్ట్రుడు సమాధానపడ్డట్టు అనిపించినా మళ్ళీ కృష్ణుడిని తిరిగి ప్రశ్నిస్తాడు. కర్మ అంత వదలని మొండిదే అయితే యాభై జన్మలు ఎందుకు వేచి ఉన్నట్టు? ముందే ఎందుకు శిక్షించలేదు అని ప్రశ్నిస్తాడు. అందుకు కృష్ణుడు చిరునవ్వు నవ్వి "ఓ రాజా! వందమంది పుత్రులను ఒకే జన్మలో పొందాలంటే ఎంతో పుణ్యం చేసుకోవాలి.. ఎన్నో సత్కర్మలు ఆచరించాలి. ఈ యాభై జన్మలు నువ్వు ఈ వందమంది పుత్రులను పొందడానికి కావల్సిన పుణ్యాన్ని సంపాదించుకున్నావు. వందమంది పుత్రులను పొందేంత పుణ్యం నీకు లభించాక నీ కర్మ తన పని చేయడం మొదలుపెట్టింది అని శెలవిస్తాడు. అది విన్న ధృతరాష్ట్రుడు కుప్పకూలిపోతాడు. 


మనం జన్మజన్మలుగా సంపాదించుకున్న పుణ్యఫలాలన్నీ ఒక్క చెడ్డపనితో తుడిచిపెట్టుకుపోతాయి అని శ్రీ కృష్ణుడు అంతరార్థం. 

*- మహాభారతం*

విశ్వేశ్వరా

 శు భో ద యం 🙏


విశ్వేశ్వరా!!


శా.

నీ విన్నాణము చిత్రమే, మకుటరత్నీభూతజైవాతృకా!/

గ్రైవేయీకృతకాద్రవేయ! గళరుద్రాక్షీభవద్బాడబా!/

సేవాస్వీకృత భూత రాక్షస పిశాచీప్రేత! నేత్ర ప్రభా/

శ్రీవిన్యస్త కృశాను! పార్వతమృగాక్షీదార! విశ్వేశ్వరా!

23

     -కవిసామ్రాట్. విశ్వనాధసత్యనారాయణ.


        మనం నేడు విశ్వనాధ వారి విశ్వేశ్వర శతకంలోని ఈపద్యం పరిశీలిద్దాం

       చిత్రవిచిత్రమైన ఊహలకు వ్యంగ్య

మర్యాదలకు ఆటపట్టైన శతక మిది.

విశ్వప్రతిభకు ముకురాయమానం.

          

               "కిరీటంలో తురాయిగా చంద్రుని అలంకరించుకోవటం.కంఠ హారంగా వాసుకిని అలంకరించుకోవటం,

మెడలో రుద్రాక్షగా గరళాన్ని నిలుపుకోవటం, సేవక సముదాయంగా

భూతప్రేత పిశాచములను నియమించటం, తృతీయ నేత్రంగా ఫాలభాగాన అగ్నినిధరించటం, కోయపిల్ల పార్వతిని భార్యగా స్వీకరించటం, ఏవిటయ్యా?ఈతిక్కపనులు?

        అంటూ హేళన జోడించి వ్యంగ్యంగా విశ్వరుని మహిమలను నుతించటం ,విశ్వనాధకుదక్క ,మరెవరికి సాధ్యం?

    మహాకవీ! నీకూ, నీప్రతిభకూ,

శత సహస్ర వందనాలు!!


                       స్వస్తి !!🙏🙏🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷

ఆరోగ్య చిట్కాలు

 *సంస్కృతంలో ప్రాచీన భారతీయ ఆరోగ్య చిట్కాలు ఆంగ్లంలోకి అనువదించబడ్డాయి*


*


*1. అజీర్ణే భోజనం విషం.*


గతంలో తీసుకున్న భోజనం జీర్ణం కాకపోతే.. రాత్రి భోజనం తీసుకోవడం విషం తీసుకున్నట్లు అవుతుంది. ఆకలి అనేది మునుపటి ఆహారం జీర్ణమైందని సూచించే ఒక సంకేతం


*2. అర్ధరోగహరీ నిద్రా.*


సరైన నిద్ర సగం వ్యాధులను నయం చేస్తుంది..


*3 ముద్గదాలి గదవ్యాలి.*


అన్ని పప్పుధాన్యాలలో, పచ్చ పెసర్లు ఉత్తమమైనవి. ఇది రోగనిరోధక శక్తిని పెంచుతుంది. ఇతర పప్పుధాన్యాలు అన్నీ ఒకటి లేదా మరొక దుష్ప్రభావాలను కలిగి ఉంటాయి. 


*4. భగ్నాస్థి-సంధానకరో లశునః.*

 వెల్లుల్లి విరిగిన ఎముకలను కూడా కలుపుతుంది.. 


 *5. అతి సర్వత్ర వర్జయేత్.*

 రుచిగా ఉన్నంత మాత్రాన ఏదైనా అతిగా తీసుకుంటే అది ఆరోగ్యానికి మంచిది కాదు. మితంగా ఉండండి. 


 *6. నాస్తి మూలమనౌషధం.*

 శరీరానికి ఔషధ ప్రయోజనం లేని కూరగాయలు లేవు. 


 *7. న వైద్యః ప్రభురాయుషః ।*

 ఏ వైద్యుడూ దీర్ఘాయువు ఇవ్వలేడు. (వైద్యులకు పరిమితులు ఉన్నాయి.) 


 *8. చింతా వ్యాధి ప్రకాశాయ ।*

 ఆందోళన అనారోగ్యాన్ని తీవ్రతరం చేస్తుంది.. 


 *9. వ్యామశ్చ శనైః శనైః.*

 ఏదైనా వ్యాయామం నెమ్మదిగా చేయండి.

 (వేగవంతమైన వ్యాయామం మంచిది కాదు.) 


 *10. అజవత్ చర్వణం కుర్యాత్.*

 మీ ఆహారాన్ని మేక లాగా నిదానంగా నమలండి.

 (ఎప్పుడూ తొందరపడి ఆహారాన్ని మింగకండి. 

 లాలాజలం జీర్ణక్రియలో మొదట సహాయపడుతుంది.) 


 *11. స్నానం నామం మనఃప్రసాధనకరందుః స్వప్న-విధ్వంసనం ।*

  స్నానం కుంగుబాటు(డిప్రెషన్‌) ను దూరం చేస్తుంది.

  చెడు కలలను దూరం చేస్తుంది.. 


 *12. న స్నానమాచరేద్ భుక్త్వా.*

 ఆహారం తీసుకున్న వెంటనే స్నానం చేయ కూడదు. (జీర్ణక్రియ ప్రభావితమవుతుంది). 


 *13. నాస్తి మేఘసమం తోయం.*

 స్వచ్ఛతలో వర్షపు నీటికి ఏ నీరు సరిపోదు.. 


 *14. అజీర్ణే భేషజం వారి.*

 అజీర్ణం ఉన్నప్పుడు సాధారణ నీటిని తీసుకోవడం వల్ల ఔషధంలా పనిచేస్తుంది.


 *15. సర్వత్ర నూతనం షష్టం, సేవకాన్నే పురాతనే ।*

 ఎప్పుడూ తాజాగా ఉండేవాటికే ప్రాధాన్యత ఇవ్వండి.. అయితే అన్నం మరియు సేవకుడు మాత్రం పెద్ద వయస్సులో ఉన్నప్పుడు మాత్రమే మంచివి.


 *16. నిత్యం సర్వ రస భక్ష్యః ।।*

 మొత్తం షడ్రుచులు (ఆరు) రుచులు ఉన్న ఆహారాన్ని తీసుకోండి. (అనగా: ఉప్పు, తీపి, చేదు, పులుపు, వగరు (ఆస్ట్రింజెంట్) మరియు ఘాటు (పంజెంట్). 


 *17. జఠరం పూరయేదర్ధమన్నాత్, భాగం జలేన చ ।*

 *వాయోః సంచరణార్థాయ చతర్థమవశేషయేత్ ।।*

 మీ కడుపులో సగభాగాన్ని ఘనపదార్థాలతో నింపండి, పావు వంతు నీరు మరియు మిగిలిన దానిని ఖాళీగా ఉంచండి.


 *18. భుక్త్వా శతపథం గచ్ఛేత్ యదిచ్ఛేత్ చిరజీవితమ్ ।*

 ఆహారం తీసుకున్న తర్వాత ఎప్పుడూ ఖాళీగా కూర్చోవద్దు. కనీసం అరగంట పాటు నడవండి. 


 *19. క్షుత్సాధుతాం జనయతి ।*

 ఆకలి ఆహారం యొక్క రుచిని పెంచుతుంది..

 ఇంకా చెప్పాలంటే, ఆకలిగా ఉన్నప్పుడే తినండి.. 


 *20. చింతా జరా నామం మనుష్యాణాం* 

 ఆందోళన వృద్ధాప్యాన్ని వేగవంతం చేస్తుంది.. 


 *21. శతం విహాయ భోక్తవ్యం, సహస్రం స్నానమాచరేత్ ।*

 ఆహారం కోసం సమయం వచ్చినప్పుడు, 100 పనులను కూడా పక్కన పెట్టండి (ఫోనుతో సహా). 


 *22. సర్వధర్మేషు మధ్యమామ్.*

 ఎల్లప్పుడూ మధ్య మార్గాన్ని ఎంచుకోండి. ఏదైనా విషయంలో అతిగా వెళ్లడం మానుకోండి


 *ఇవి మన ఋషులచే సంస్కృతంలో చెప్పబడిన సువర్ణ జ్ఞాన పదాలు.*

వర పూజ

 శు భో ద యం 🙏


వర పూజ

----------------

                   మనం యీరోజు ఆదికవి నన్నయ భట్టారకుని పద్యం చవిచూద్దాం!


             చం: " అతి రుచిరాగతుండయిన యాతనికిన్ హృదయ ప్రమోద మా


                       తతముగ నవ్వనంబున లతాలలనల్ మృదులాని లాప వ


                       ర్జిత కుసుమాక్షతా వళులు సేసలు పెట్టిన యట్టులైరి సం


                       పత దళినీ నినాద మృదుభాషల దీవెన లొప్పనిచ్చుచున్;


                      ఆం- భారతము- దుష్యంతోపాఖ్యానము- నన్నయ్య; 


                          ఆదికవి నన్నయ భారతం ఆదిపర్వంలో దుష్యంతో పాఖ్యానంలో ఈపద్యం ద్వారా దుష్యంతునకు వరపూజ 

నిర్వహింప బూనుకోవటం ఆచ్చెరువును కలిగిస్తుంది. 


                    నన్నయ కవితా గుణాలు మూడు . అవి అక్షర రమ్యత ,ప్రసన్నకథ , లోనారయుట,లు యీమూడు కవితా గుణాలలో

చివరిదియైన లోనారయుట ద్వారా మనమీ వరపూజను తిలకించాలి. దానికి మనలోచనాలు పనికిరావు. సులోచనాలున్నా దండగే!

ఆలోచనా లోచనాలు కావాలి. మరి ఉన్నాయా? యెందుకుండవు ? మనస్సు నటుత్రిప్పి మనోలోచనంతో తిలకించుదాం. ఇంక ప్రకృతం!


కఠిన పదాలకు అర్ధం:- అతి-మిక్కిలి; రుచిరాగతుడు- అందంగా వచ్చినవాడు( చూడ ముచ్చటయైన వాడు) హృదయ ప్రమోదము-హృదయానందము; ఆతతముగ- విరివిగ; లతాలలనల్- ఆడపిల్లలవంటి తీగెలు; మృదులానిల--చిరుగాలి;అపవర్జితము-రాల్చుట; కుసుమాక్షతావళి-పూవులనే అక్షతలు; సేసలు-దీవెనలు; అళినీ నినాదము- తుమ్మెదలధ్వని; మృదుభాషలన్-మెత్తనిమాటలతో;


భావము; పెళ్ళికొడుకులా అందంగా ఆకర్షణీయంగా వచ్చుచున్న దుష్యంతుని తీగెలనే వనితలు స్వాగతిస్తున్నాయి.చిరుగాలులతో పూలురాల్చి, అక్షతలుజల్లి దీవిస్తున్నాయి. తుమ్మెదల ఝంకారాలతో మంగళప్రదమైన పాటలు పాడుతూ తీయనిమాటలతో స్వాగతం పలుకు తున్నాయి. ఇదీభావం!


                   విశేషములు:- దుష్యంతుడు వేటకు వచ్చాడు వేటాడి అలసిపోయాడు.కొంచెం సేదతీర్చుకుందామని కణ్వాశ్రమానికి వస్తున్నాడు. మహా రాజుగదా అందంగా అలంకరించు కొన్నాడు.వయసులో ఉన్నాడు. నిత్య పెళ్ళికొడుకులా ఉన్నడన్నమాట!

రాజానాం బహువల్లభాః అన్నారు. కాబట్టి యెప్పుడంటే అప్పుడే పెళ్ళికి సిధ్ధం!


                       కణ్వాశ్రమంలో ప్రకృతి చాలా హృదయంగమంగా ఉంది.లతలుగాలికి ఊగుతున్నాయి.పూలురాలుతున్నాయి. తుమ్మెదలు ఝంమ్ఝమ్మని గానం చేస్తున్నాయి. ఈమనోహరమైన ప్రకృతిని కవి వరపూజ గా వ్యంగ్యంగా తీర్చిదిద్దాడు. ముందుముందు శకుంతల దుష్యంతులకు వివాహం కానున్నది.పనిలోపనిగా వరపూజ జరిపించేయాలను కున్నాడు. ఒక రూపకాలం కారం సాయంతో ఆకాస్తా జరిపించేశాడు.


                           లతలు గాలికి ఊగుతోంటే అందమైన మగువలు చేతులూపుతూ స్వాగతిస్తూన్నట్లున్నవట! పూలురాలుతుంటే అది సేసలు జల్లుతున్నట్లున్నదట. మరి మంగళకరమైన పాటలో?తుమ్మెద గీతాలే! అవే మధురమైన స్వాగత వచనాలు!ఇంతకీ పెళ్ళికొడుకు? యింకెవ్వరు అందంగా పెళ్ళికొడుకులాఉన్నదుష్యంతుడే! 


                              పెళ్ళి కూతురు శకుంతల సిధ్ధం గానే ఉందిగదా! సరిపోయింది;


ఇదే దర్శనం -ప్రదర్శనం.


                                      ఇదీ నన్నయ గారి లోనారయుట!


                                                          స్వస్తి!🙏🙏🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷