5, మార్చి 2026, గురువారం

పురాణాల్లో!

 పురాణాల్లో వ్యక్తుల పేర్లు.. అర్ధాలు.


1. అనసూయ - అసూయ లేనిది

2. అర్జునుడు - స్వచ్చమైన చాయ కలవాడు

3. అశ్వత్థామ - గుర్రము వలె సామర్ధ్యము/బలము కలవాడు, ఇతను పుట్టగానే అశ్వము వలె పెద్ద ధ్వని రావడం వలన అశ్వత్థామ అయ్యాడు.

4. ఆంజనేయుడు - 'అంజన'కు పుట్టినవాడు.

5. ఇంద్రజిత్తు - ఇంద్రుని జయించినవాడు (జితమంగా విజయము)

6. ఊర్వశి - నారాయణుడి ఊరువు (తొడ) నుండి ఉద్భవించినది.

7. కర్ణుడు - పుట్టుకతో 'కర్ణ'కుండలాలు కలవాడు.

8. కుంభకర్ణుడు - ఏనుగు యొక్క 'కుంభస్థల' ప్రమాణముగల కర్ణములు (చెవులు) కలవాడు.

9. కుచేలుడు - చినిగిన లేక మాసిన వస్త్రము కలవాడు (చేలము అనగా వస్త్రము).

10. కుబేరుడు - నికృష్టమైన శరీరము కలవాడు (బేరమనగా శరీరము).

11. గంగ - గమన శీలము కలది .భగీరధునకు పుత్రికగా ప్రసిద్ధినొందినది కనుక భాగీరధి అని, జహ్నుముని చే వదిలిపెట్టబడినది కనుక జాహ్నవి అని గంగకు పేర్లు కలవు.

12. గరుత్మంతుడు - విశిష్టమైన రెక్కలు కలవాడు

13. ఘటోత్కచుడు - కుండవలె గుబురైన జుట్టు కలవాడు (ఘటమనగా కుండ)

14. జరాసంధుడు - 'జర' అను రాక్షసి చేత శరీర భాగాలు సంధింపబడిన (అతికింపబడిన) వాడు.

15. తుంబురుడు - తుంబుర (వాద్య విశేషము) కలవాడు

16. దశరధుడు - దశ (పది) దిశలలో రధ గమనము కలవాడు.

17. ధృతరాష్ట్రుడు - రాష్ట్రమునంతటినీ అదుపులో ఉంచుకొనువాడు.

18. త్రిశంకుడు - 1. తండ్రిని ఎదిరించుట 2, పరభార్యను అపహరించుట 3. గోమాంసము తినుట అను మూడు

19. శంకువులు(పాపాలు) చేసినవాడు.

20. దమయంతి - 1. 'దమనుడు' అను ముని వరము వలన జన్మించినది.(

21. దుర్వాసుడు - దుష్టమైన వస్త్రము కలవాడు. (వాసమనగా వస్త్రము)

22. దుర్యోధనుడు - (దుర్+యోధుడు) ఇతరులు సుఖముగా యుద్ధము చేయుటకు వీలుపడనివాడు.

23. దుశ్శాసనుడు - సుఖముగా శాసింప (అదుపు చేయ) సాధ్యము కానివాడు.

24. ద్రోణుడు - ద్రోణము(కుండ)నుండి పుట్టినవాడు.

25. ధర్మరాజు - సత్యము, అహింస మొదలగు ధర్మములను పాటించే రాజు. కుంతి భర్త అనుమతి పొంది ధర్ముని వలన(యమధర్మరాజు) కన్న సంతానము కనుక ధర్మజుడని, యుద్ధమునందు స్థిరమైన పరాక్రమమును ప్రదర్శించువాడు కనుక యుధిష్టిరుడని పేర్లు కలిగాయి.

26. నారదుడు - 1.జ్ఞానమును ఇచ్చువాడు (నారమనగా జ్ఞానము) 2. కలహప్రియుడగుటచే నరసంధమును భేదించువాడు.

27. ప్రద్యుమ్నుడు - ప్రకృష్టమైన (అధికమైన) బలము కలవాడు (ధ్యుమ్నము :బలము)

28. ప్రభావతి - ప్రభ (వెలుగు)కలది.

29. ప్రహ్లాదుడు - భగవంతుని దర్శనముచే అధికమైన ఆహ్లాదము పొందువాడు

30. బలరాముడు - బలముచే జనులను రమింపచేయువాడు.

31. బృహస్పతి - బృహత్తులకు (వేదమంత్రాలకు) ప్రభువు (బృహస్పతి)

32. భరతుడు - అశేషమైన భూమిని భరించిన (పోషించిన) వాడు.

33. భీముడు - భయమును కలిగించువాడు

34. భీష్ముడు - తండ్రి సుఖము కొరకై తను రాజ్య సుఖములను వదులుకోవడమే కాక వివాహం చేసుకోను అని భీష్మమైన (భయంకరమైన) ప్రతిజ్ఞ చేసినవాడు.

35. మండోదరి - పలుచని ఉదరము కలది (మండ-పలుచని)

36. మన్మధుడు - మనస్సు కలత పెట్టువాడు.

37. మహిషాసురుడు గేదెకు పుట్టినవాడు

38. 2. 'మహిష్మ

39. యముడు - యమము (లయ)నుపొందించువాడు.

40. యశోద యశస్సును (కీర్తి) కలిగించునది.

41. రాముడు - రమంతే యోగినః అస్మెన్ = రామ( -)

42. యోగులందరూ ఈ పరమాత్మునియందు విహరించెదరు/ఆనందించెదరు.

43. రావణాసురుడు - కైలాసమును రావణుడు ఎత్తగా దానిని శివుడు బొటనవేలితో నొక్కినప్పుడు గొప్ప రవము (ధ్వని) చేసినవాడు

44. రుక్మిణి - రుక్మము(బంగారము) కలది

45. వాల్మీకి -ఆయన నిరాహారుడై తపస్సు చేయగా వాని శరీరముపై వల్మీకములు (పుట్టలు) మొలచుటవలన వాల్మీకి అయ్యాడు.

46. వ్యాసుడు -వేదాల్ని వ్యాసం (విభజించి వ్యాప్తి చేయుట) చేసినవాడు.

47. విదురుడు - బుద్ధిమంతుడు , తెలివిగలవాడు

48. విభీషణుడు - దుష్టులకు విశేష భీతిని కలిగించువాడు

49. శంతనుడు - శం = సుఖము/శుభము తను = విస్తరింపజేయుట , సుఖమును, శుభమును విస్తరింపజేయువాడు, ములుకులతో(బాణములతో) బాధించువాడు (శల్యమంగా బాణము)

50. శకుంతల - శకుంతలములచే (పక్షులచే) రక్షింపబడినది.

51. శూర్పణఖ - చేటల వంటి గోరులుకలది (శూర్పమనగా చేట, నఖ మనగా గోరు)

సగరుడు - విషముతో పుట్టినవాడు (గర/గరళ శబ్దాలకు విషమని అర్ధము) (గర్భములో ఉండగా విష ప్రయోగానికిగురై ఆ విషంతోనే పుట్టినవాడు)

సత్యభామ - నిజమైన కోపము కలది ( భామ - క్రోధే)

సీత - నాగటి చాలు (జనక చక్రవర్తి భూమి దున్నుతుండగా నాగటి చాలులో దొరికిన శివు కనుక సీత అయినది

కామెంట్‌లు లేవు: