హనుమాన్ బాహుక్*

 *🕉️ఇందువారం 14 సెప్టెంబర్ 2026🕉️*

**🙏🌹*హనుమాన్ బాహుక్*🙏🌹 

              *🍁మూడవ రోజు🍁*

                      *శ్లోకం*

పంచముఖ – ఛముఖ భృగుముఖ్య - భట - అసుర 

-సుర సర్వ –సరి – సమర సమరత సూరో | 

బాంకురో దీర బిరుదైత బిరుదావలీ వేద వందీ వదత పై జపూరో॥

 జాసు గునగాథ రఘునాథ కహ జాసు బల

విపుల జల - భరిత జగ - జలధి ఝూరో ।

దువన - దల - దమనకో కౌన్ తులసీస హై 

పవనకో పూత రజపూత రూరో ॥

ప్రతిపదార్థం (పదాల అర్థాలు)

* **పంచముఖ** = ఐదు ముఖములు గలవాడా (పంచముఖ హనుమంతుడు),

* **ఛముఖ** = ఆరు ముఖములు గల కుమారస్వామి (షణ్ముఖుడు),

* **భృగుముఖ్య** = భృగు వంశంలో శ్రేష్ఠుడైన పరశురాముడు,

* **భట** = గొప్ప యోధులు,

* **అసుర** = రాక్షసులు,

* **సుర** = దేవతలు,

* **సర్వ** = వీరందరితో,

* **సరి** = సమానంగా,

* **సమర సమరత** = యుద్ధ రంగంలో పోరాడగల,

* **సూరో** = శూరుడైనవాడా!

* **బాంకురో** = అత్యంత పరాక్రమవంతుడా/వీరుడా,

* **దీర (ధీర)** = ధైర్యశాలియా,

* **బిరుదైత బిరుదావలీ** = కీర్తి ప్రతిష్టలు, బిరుదుల సమూహం గలవాడా,

* **వేద వందీ వదత** = వేదములు మరియు బంధీజనులు (స్తుతించేవారు) ఎవరి కీర్తిని గానం చేస్తారో,

* **పై జపూరో** = తన ప్రతిజ్ఞను పూర్తిగా నెరవేర్చేవాడా!

* **జాసు గునగాథ** = ఎవరి గుణగాథలను (కీర్తిని),

* **రఘునాథ కహ** = స్వయంగా శ్రీరామచంద్రుడే కొనియాడాడో,

* **జాసు బల** = ఎవరి అపారమైన బలమును చూసి,

* **విపుల జల-భరిత** = విశాలమైన నీటితో నిండిన,

* **జగ-జలధి** = ప్రపంచం అనే సముద్రం (లేదా లంకను ఆవరించిన సముద్రం),

* **ఝూరో** = ఎండిపోయిందో/భయపడిందో,

* **దువన-దల-దమనకో** = శత్రు సైన్యాన్ని సంహరించడంలో,

* **కౌన్ తులసీస హై** = తులసీదాసు నాథుడైన (హనుమంతుడి) తో సమానమైనవారు ఎవరున్నారు?

* **పవనకో పూత** = పవన పుత్రుడా (వాయునందనా),

* **రజపూత రూరో** = క్షత్రియ తేజస్సుతో ప్రకాశించే అత్యంత సుందరుడైన వీరుడా!

**భావం**

పంచముఖుడగు పరమేశ్వరుడు, షణ్ముఖుడగు

కుమారస్వామి, పరశురాముడు వంటివారు దేవతలు, రాక్షసులు ఎందరు యుద్ధమున ఎదురు నిలచినను విజయమును సాధింప గలవాడని వీరధీరునిగా ఆతని బిరుదావళిని వేదరూపులగు వందిజనము కీర్తించుచున్నారు. అతని పరాక్రమముచే అపారమగు సంసారజలధి యింకిపోయెనని ఆతని గుణగాథను స్వయముగా శ్రీరామచంద్రుడే పొగెడెను. అట్టి తులసీదాసుయొక్క స్వామియు, సుందరరూపుడు అగు పవనసుతుడను రాజకుమారుడు దప్ప రాక్షస సేనను నాశనముచేయగల వా డెవడున్నాడు?( లేడని యర్థము).

 **తాత్పర్య**

ఈ సవయ్యాలో తులసీదాస్ గారు హనుమంతుడిని సృష్టిలోని అత్యంత శక్తివంతమైన శక్తులతో పోలుస్తూ, ఆయన అందరి కంటే సర్వశ్రేష్ఠుడని కొనియాడారు.

1. వీరాధివీరులతో పోలిక

పంచముఖ – ఛముఖ భృగుముఖ్య - భట - అసుర -సుర సర్వ –సరి – సమర సమరత సూరో |

యుద్ధరంగంలో పంచముఖ శివుడు, షణ్ముఖుడు (ఆరు ముఖాల కార్తికేయుడు), భృగువంశ శ్రేష్ఠుడైన పరశురాముడు, అలాగే లోకంలో ఉన్న గొప్ప గొప్ప యోధులు, అసురులు (రాక్షసులు), సురులు (దేవతలు) — వీరందరితో ఒంటరిగా, సమానంగా తలపడి విజయం సాధించగల ఏకైక మహాశూరుడు హనుమంతుడు. వీరందరి శక్తులు ఒకెత్తయితే, హనుమ బాహుబలం ఒకెత్తు.

 2. ప్రతిజ్ఞా పాలకుడు

 బాంకురో దీర బిరుదైత బిరుదావలీ వేద వందీ వదత పై జపూరో॥

హనుమంతుడు కేవలం బలవంతుడే కాదు, పరమ ధీరుడు. వేదాలు, పురాణాలు ఎవరి మహిమను నిరంతరం గానం చేస్తాయో అలాంటి బిరుదాంకితుడు. అన్నిటికంటే ముఖ్యంగా ఆయన **"పై జపూరో"** — అంటే ఒకసారి పట్టిన పట్టును, చేసిన ప్రతిజ్ఞను ప్రాణమున్నంత వరకు నెరవేర్చే సత్యసంధుడు (రామకార్యం కోసం సముద్రాన్ని దాటడం, సంజీవని తెవడం దీనికి ఉదాహరణలు).

 3. శ్రీరాముడే కొనియాడిన గుణనిధి

 జాసు గునగాథ రఘునాథ కహ జాసు బల విపుల జల - భరిత జగ - జలధి ఝూరో 

ఎవరి గుణాలను, సేవను స్వయంగా సృష్టికర్త అయిన శ్రీరామచంద్రుడే స్వనోటితో ప్రశంసించాడో, అలాంటి మహనీయుడు హనుమ. సీతాన్వేషణ సమయంలో హనుమంతుడు లంకకు వెళ్లేందుకు సముద్రాన్ని లంఘిస్తున్నప్పుడు, ఆయన వేగానికి, బలానికి భయపడి ఆ అపార జలరాశి గల సముద్రమే వణికిపోయింది (ఇక్కడ "ఝూరో" అంటే భయంతో ఎండిపోవడం లేదా క్షీణించడం అనే భావం వస్తుంది).

4. అద్వితీయ రక్షకుడు

 దువన - దల - దమనకో కౌన్ తులసీస హై పవనకో పూత రజపూత రూరో ॥

దుష్టశిక్షణలో, శత్రువుల సైన్యాన్ని సర్వనాశనం చేయడంలో తులసీదాసు స్వామియైన హనుమంతుడితో సమానమైన వారు ఈ లోకంలో మరెవ్వరూ లేరు. వాయుపుత్రుడైన ఆ హనుమ, క్షత్రియ తేజస్సుతో (రజపూత) వెలిగిపోతూ, భక్తుల పాలిట అత్యంత సుందరమైన, మంగళకరమైన రూపంలో దర్శనమిస్తాడు.

 **సందర్భం - సాధన:**

 ఈ 3వ రోజు చరణాన్ని పఠించడం వల్ల శరీరంలోని దీర్ఘకాలిక నొప్పులు, శారీరక బలహీనతలు తొలగిపోయి, హనుమంతుని అనుగ్రహంతో అపారమైన ధైర్యం, రక్షణ, శత్రు బాధల నుండి విముక్తి లభిస్తాయి.

🙏🌹*జై శ్రీరామ్ జై హనుమాన్*🙏🌹

          *🕉️సేకరణ🕉️*

       🙏*న్యాయపతి*🙏 

          *నరసింహారావు*