ధర్మో రక్షతి రక్షితః*

 *ధర్మో రక్షతి రక్షితః*

*ధర్మాన్ని కాపాడిన వారిని ధర్మమే కాపాడుతుంది.*

*ఈ  మహావాక్యం మన భారతీయ సంస్కృతికి మూలస్తంభం. ఈ వాక్యం మనుస్మృతిలో ప్రసిద్ధిగా పేర్కొనబడింది.*

*మన వేదాలు, ఉపనిషత్తులు, ఇతిహాసాలు, పురాణాలు, ధర్మశాస్త్రాలు అన్నీ మానవుడు ధర్మమార్గంలో నడవాలని బోధిస్తాయి. సంపద, అధికారం, కీర్తి, విద్య కంటె ధర్మమే గొప్పదని మన ఋషులు చెప్పారు.*

*ధర్మం అంటే ఏమిటి ?*

*ధర్మం అంటే కేవలం పూజలు, యజ్ఞాలు చేయడం మాత్రమే కాదు. సత్యం మాట్లాడటం, ఇతరులకు హాని చేయకుండా జీవించడం, తల్లిదండ్రులను గౌరవించడం, నిస్వార్థంగా సేవ చేయడం, న్యాయంగా ప్రవర్తించడం, తన కర్తవ్యాన్ని నిజాయితీతో నిర్వర్తించడం  ఇవన్నీ ధర్మమే.*

*ఈ సృష్టిలో ధర్మాచరణను మించిన మహిమాన్వితమైన కార్యం మరొకటి లేదని మన పెద్దలు చెప్పారు.*

*ఏది చేస్తే అదే తిరిగి వస్తుంది.*

*ఈ ప్రపంచానికి నీవు ఏమి ఇస్తావో, అదే నీకు తిరిగి వస్తుంది.*

*ప్రేమ ఇస్తే ప్రేమ లభిస్తుంది.*

*సహాయం చేస్తే సహాయం లభిస్తుంది.*

*మోసం చేస్తే మోసమే ఎదురవుతుంది.*

*బాధ కలిగిస్తే బాధనే అనుభవించాల్సి వస్తుంది.*

*సమాజానికి కీడు చేసి, తనకు మాత్రమే మంచి జరగాలని కోరుకోవడం ధర్మానికి విరుద్ధం. ధర్మం ఎప్పటికైనా తన ఫలితాన్ని తప్పకుండా ఇస్తుంది.*

*కర్మఫలం తప్పదు.*

*మనిషి చేసే ప్రతి పనికీ ఫలితం ఉంటుంది.*

*మంచి చేస్తే మంచి ఫలితం.*

*చెడు చేస్తే చెడు ఫలితం.*

*కొన్నిసార్లు ఫలితం ఆలస్యంగా రావచ్చు. కాని, అది తప్పకుండా వస్తుంది. ధర్మం ఆలస్యం చేయవచ్చు కాని, అన్యాయం చేయదు.*

*మంచి ఆలోచనలు, మంచి పనులు, మంచి మాటలు మన జీవితాన్ని సంతోషంతో నింపుతాయి. ఇదే సృష్టి ధర్మం. సత్ప్రవర్తనే రక్షణ.*

*మన సత్ప్రవర్తనే మనకు నిజమైన రక్ష.*

*సత్యం, నిజాయితీ, వినయం, దయ, క్షమ, ప్రేమ వంటి గుణాలు కలిగినవారికి జీవితంలో చివరికి విజయం తప్పకుండా లభిస్తుంది.*

*ఆధ్యాత్మిక జీవితానికి ధర్మమే పునాది.*

*మనిషికి ఆధ్యాత్మిక చైతన్యం కలిగించేది ధర్మం.*

*ఆత్మజ్ఞానం, భగవద్భక్తి, సద్గుణాలు, శాంతి, ఆనందం అన్నీ ధర్మాచరణ ద్వారానే లభిస్తాయి.*

*ధర్మాన్ని కాపాడడం అంటే :*

*ప్రతి పనిలో నిజాయితీగా ఉండటం.*

*ఇతరులకు హాని చేయకపోవడం.*

*న్యాయాన్ని పాటించడం.*

*తన బాధ్యతలను సక్రమంగా నిర్వర్తించడం.*

*సత్యాన్ని విడవకపోవడం.*

*అప్పుడు ఆ ధర్మమే మన జీవితాన్ని కాపాడుతుంది.*

*మనుస్మృతి ప్రకారం :*

*ధర్మం మనిషిని ఉన్నత స్థాయికి తీసుకువెళ్తుంది.* *అధర్మం పతనానికి కారణమవుతుంది.*

*మహాభారతం మనిషి ఎలా జీవించాలో విపులంగా బోధించింది.*

*"నీకు ఇష్టం లేని పని ఇతరులకు చేయవద్దు" అనే ధర్మసూత్రం మహాభారతంలోని గొప్ప బోధలలో ఒకటి.*

*నన్నయ భారతాన్ని ధర్మశాస్త్రంగా అభివర్ణించారు.*

*ఎందుకంటే జీవితంలో ఎదురయ్యే ప్రతి పరిస్థితికీ ధర్మబద్ధమైన మార్గాన్ని మహాభారతం చూపిస్తుంది.*

*వ్యాస మహర్షి ధర్మసారాన్ని సంక్షిప్తంగా వివరించారు.*

*ఇతరులకు మంచి చేస్తే పుణ్యం, చెడు చేస్తే పాపం కలుగుతుందని చెప్పారు.*

*ధర్మాచరణే పరమ తపస్సు.*

*మహాత్ములు చెప్పినట్లు :*

*ధర్మాచరణమే పరమ ధర్మం.*

*సచ్ఛీలతే తపస్సు.*

*సద్చరిత్రే పరమ జ్ఞానం,*

*ఉత్తమ ధర్మం :*

*మనం ధర్మాన్ని ఆచరించడం మాత్రమే కాదు, ధర్మంగా జీవించే వారికి తోడ్పడటం కూడా ఉత్తమ ధర్మమే.*

*త్యాగం – సద్గుణాల మార్గం :*

*ధర్మం మనకు*

*భోగాల కంటే త్యాగం,*

*అహంకారం కంటే వినయం,*

*ద్వేషం కంటే ప్రేమ,*

*స్వార్థం కంటే సేవ*

*ఎక్కువ గొప్పవని బోధిస్తుంది.*

*మానవతా ధర్మం :*

*నిస్సహాయులకు, వృద్ధులకు, అనాథలకు, బాధలో ఉన్నవారికి సహాయం చేయడం మానవతా ధర్మం.*

*నిజమైన ధర్మం :*

*నీవు ఇతరుల నుండి ఏ విధమైన ప్రవర్తన ఆశిస్తున్నావో, అదే ప్రవర్తనను నీవు ఇతరుల పట్ల చూపడం నిజమైన ధర్మం.*

*ధర్మవంతులకు జయం*

*ఎవరైతే ధర్మాన్ని ఆచరిస్తూ ఉంటారో, వారికి చివరికి విజయం తప్పకుండా లభిస్తుంది.*

*కష్టాలు వచ్చినా ధర్మాన్ని విడువకూడదని మన పురాణాలు బోధిస్తున్నాయి.*

*మనిషి జీవితాంతం ఎంత సంపాదించినా, మరణానంతరం ఒక్క రూపాయి కూడా వెంట తీసుకెళ్లలేడు.*

*భార్య ఇంటి గుమ్మం వరకు మాత్రమే వస్తుంది.*

*బంధువులు శ్మశానం వరకు మాత్రమే వస్తారు.*

*శరీరం కూడా బూడిదైపోతుంది.*

*కాని, జీవితంలో చేసిన ధర్మం, పుణ్యకార్యాలు మాత్రమే మన వెంట వస్తాయి.*

*ధర్మం అనేది కేవలం గ్రంథాల్లో ఉండే మాట కాదు; ప్రతి రోజూ మన ఆలోచనల్లో, మాటల్లో, చేతల్లో ఆచరించాల్సిన జీవన విధానం.*

*ధర్మాన్ని అనుసరించినవారికి మనశ్శాంతి, సమాజంలో గౌరవం, భగవంతుని అనుగ్రహం, చివరికి శాశ్వత ఉపకారం లభిస్తాయి.*

*ధర్మాన్ని కాపాడుదాం... ధర్మమే మనలను కాపాడుతుంది.*

🙏🙏🙏