కార్తీకం అంటే... చీకట్లో వెలిగే దీపం

 *కార్తీకం అంటే... చీకట్లో వెలిగే దీపం, మనసులో వెలిగే భక్తి!*

కార్తీక మాసం భారతీయ సంస్కృతిలో అత్యంత పవిత్రమైన మాసం. “మాసానాం కార్తికః శ్రేష్ఠః” అని శాస్త్రాలు చెబుతున్నాయి. నాలుగు నెలల యోగనిద్ర తర్వాత శ్రీమహావిష్ణువు మేల్కొని, తిరిగి సృష్టి బాధ్యతలు స్వీకరించే పవిత్ర కాలం ఇదే. అందుకే ఈ మాసంలో చేసే ప్రతి పుణ్యకార్యం విశేష ఫలితాన్ని ఇస్తుంది.

ఈ మాసాన్ని ‘దామోదర మాసం’ అని కూడా పిలుస్తారు. ఈ సమయంలో విష్ణువును, లక్ష్మీదేవిని భక్తితో పూజిస్తే సుఖం, ఐశ్వర్యం, సంపద, ధాన్య సమృద్ధి కలుగుతాయని భక్తుల విశ్వాసం.

కార్తీక మాసానికి తులసీదేవికి గాఢమైన సంబంధం ఉంది. మాసమంతా తులసి దగ్గర దీపం వెలిగించడం, తులసీ వివాహం చేయడం వల్ల ఇంట్లో శుభం, శాంతి కలుగుతాయి.

పద్మ, స్కాంద పురాణాల ప్రకారం ఈ మాసం ధర్మ, అర్థ, కామ, మోక్షాలను సాధించడానికి అనుకూలమైన కాలం. తెల్లవారుజామున పవిత్ర స్నానం చేయడం వల్ల మనసు, ఆత్మ శుద్ధి చెంది ఆధ్యాత్మిక ఉన్నతి కలుగుతుంది.

కర్వా చౌత్, దీపావళి, గోవర్ధన పూజ, భాయీ దూజ్, ఛఠ్ పూజ వంటి ఎన్నో పండుగలు ఈ మాసాన్ని ఆనందాలతో నింపుతాయి. కార్తీక పౌర్ణమి రోజున దేవతలు దీపాలు వెలిగించి ఉత్సవం జరుపుకున్నారని అంటారు. అందుకే దానిని *దేవదీపావళి* అంటారు. ఆ రోజు గంగాస్నానం, దీపదానం అత్యంత విశిష్టం.

తారకాసురుని ముగ్గురు కుమారులు - తారకాక్షుడు, కమలాక్షుడు, విద్యున్మాలి - బ్రహ్మ వరంతో బంగారం, వెండి, ఇనుముతో మూడు అజేయమైన నగరాలను నిర్మించుకున్నారు. వాటినే ‘త్రిపురాలు’ అంటారు.

వెయ్యి సంవత్సరాలకు ఒకసారి మాత్రమే ఆ మూడు నగరాలు ఒకే సరళరేఖలోకి వచ్చేవి. అప్పుడు మాత్రమే వాటిని ఒకే బాణంతో నాశనం చేయడం సాధ్యం.

దేవతల ప్రార్థనతో కార్తీక పౌర్ణమి రోజున పరమశివుడు తన దివ్య ధనుస్సు ధరించి, ఒక్క బాణంతో ఆ మూడు నగరాలను భస్మం చేశాడు. అందుకే ఆ రోజును *త్రిపుర పౌర్ణమి* అని పిలుస్తారు.

కార్తీక మాసంలో దీపానికి ఉన్న ప్రాధాన్యం మరే మాసంలోనూ ఉండదు. ఇంటి ముందు, తులసి దగ్గర, గుడిలో, నది ఒడ్డున దీపం వెలిగించడం అంటే కేవలం ఆచారం కాదు, అది మనలోని అజ్ఞానం, అహంకారం అనే చీకటిని తొలగించుకునే ప్రయత్నం. ఒక్క దీపం వెలిగిస్తే చాలు, వేయి జన్మల పాపాలు తొలగిపోతాయని పురాణాలు చెబుతున్నాయి.

కార్తీక మాసంలో వనభోజనాలకు ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. ఉసిరి చెట్టు కింద భోజనం చేయడం, స్నేహితులు, కుటుంబంతో కలిసి ప్రకృతిలో గడపడం ఈ మాసం ప్రత్యేకత. అలాగే ఏకాదశి, సోమవారం ఉపవాసాలు ఆచరించడం వల్ల శరీరానికి ఆరోగ్యం, మనసుకు ప్రశాంతత లభిస్తాయి. భక్తితో పాటు బంధాలను కలిపే మాసం ఇదే.