Mantra - 40 ARUNAM 5 anuvaakam
నిన్నటి మంత్రం జీవుడిని పరమాత్మ నుండి వేరు చేస్తున్న అహంకార బంధాన్ని జ్ఞానమనే సూక్ష్మ శక్తితో ఎలా ఛేదించాలో వివరించింది. ఈ రోజు ఈ మంత్రం ఆ ధనుస్సు యొక్క అసలు స్వరూపాన్ని, దాని వెనుక ఉన్న దైవత్వాన్ని వివరిస్తుంది.
“తదిన్ద్ర ధనురిత్యజ్యమ్।
అభ్ర వర్ణేషు చక్షతే।
ఏతదేవ శంయోర్బార్హస్పత్యస్య।
ఏతద్రుద్రస్య ధనుః||”
*భౌతిక అర్ధం:*
‘తదిన్ద్ర ధనురిత్యజ్యమ్’ - ఆ ఇంద్రధనుస్సు ఏదైతే ఉందో, అది 'అ-జ్యం' (నారి లేనిది లేదా సంధించనిది).
‘అభ్ర వర్ణేషు చక్షతే’ - మేఘ సమూహాల మధ్య అది కనిపిస్తుందని పెద్దలు చెబుతారు.
‘ఏతదేవ శంయోర్బార్హస్పత్యస్య’ - ఇది బృహస్పతి కుమారుడైన 'శంయువు'కి సంబంధించినది.
‘ఏతద్రుద్రస్య ధనుః’ - ఇదే రుద్రుని ధనుస్సు (పినాకః).
*పరమార్ధం:*
అద్వైత దృష్టిలో ఇంద్రధనుస్సు అనేది ఒక గొప్ప రూపకం (Metaphor). ఇది సత్యానికి, మిథ్యకు మధ్య ఉన్న సంబంధాన్ని వివరిస్తుంది.
‘తదిన్ద్ర ధనురిత్యజ్యమ్ (అది ఇంద్రుని ధనుస్సు - ఎక్కుపెట్టనిది)’ - ఇంద్ర ధనుస్సు అది కేవలం సూర్యరశ్మి, నీటి తుంపర్ల కలయిక వల్ల కలిగే ఒక ఆభాస. పరమాత్మ యొక్క శక్తి శాంతమైనది. శిక్షించడం లేదా హింసించడం ఆయన ఉద్దేశ్యం కాదు. జ్ఞాని దృష్టిలో పరమాత్మ నిష్క్రియుడు, అచలుడు. ఇంద్రధనుస్సు ఎలాగైతే ఆకాశంలో ఏ ఆధారమూ లేకుండా కనిపిస్తుందో, పరబ్రహ్మం కూడా ఈ జగత్తులో దేనికీ అంటకుండానే అన్నిటినీ ధరించి ఉంటుంది.
‘అభ్ర వర్ణేషు చక్షతే’ (మేఘాల రంగులలో కనిపిస్తుంది) - సూర్యరశ్మి (ఆత్మ) ఒక్కటే అయినప్పటికీ, నీటి బిందువులనే ఉపాధి (Body/Mind) ద్వారా సోకినప్పుడు అనేక రంగులుగా (నానాత్వంగా) కనిపిస్తుంది. జగత్తులో కనిపించే వైవిధ్యం అంతా ఆ ఒక్క పరమాత్మ ప్రకాశమే అని, మాయ వల్ల అది మనకు వేర్వేరుగా కనిపిస్తుందని.
‘ఏతదేవ శంయోర్బార్హస్పత్యస్య’ (ఇది బృహస్పతి కుమారుడైన శంయువు యొక్క ధనుస్సు) - వేదంలో 'శం-యువు' అంటే శాంతిని, సుఖాన్ని ఇచ్చేవాడు. సాధకుడు అద్వైత స్థితిని పొందినప్పుడు, అతనికి భయం తొలగిపోయి 'శం' (పరమ శాంతి) కలుగుతుంది. ఈ ధనుస్సు ఆ శాంతికి ప్రతీక. ఆయుధం ఆయుధంగా కాకుండా, శాంతి చిహ్నంగా మారడమే మోక్ష మార్గం.
‘ఏతద్రుద్రస్య ధనుః’ (ఇదే రుద్రుని ధనుస్సు) -
ఇంద్రధనుస్సే రుద్రధనుస్సు (పినాకం) అని చెబుతోంది. రుద్రుడు అంటే సంహారకారకుడు మాత్రమే కాదు, అజ్ఞానాన్ని సంహరించే జ్ఞానమూర్తి.
ఈ మంత్రం భౌతికమైన ఇంద్రధనుస్సును ఉదాహరణగా తీసుకుని, అదృశ్యంగా ఉన్న పరమాత్మ దృశ్యమాన ప్రపంచంలో ఎలా వ్యక్తమవుతున్నాడో వివరిస్తుంది. ఆకాశం (బ్రహ్మం) లో మేఘాలు (మాయ/ప్రకృతి) ఉన్నంత వరకే ఇంద్రధనుస్సు (జగత్తు/ఈశ్వరుడు) కనిపిస్తుంది. మేఘాలు తొలగిపోతే మిగిలేది నిర్మలమైన ఆకాశమే. అలాగే అజ్ఞానం తొలగితే మిగిలేది కేవలం అద్వైత చైతన్యమే అని ఈ వాక్యాలు అంతర్లీనంగా బోధిస్తున్నాయి.
ఇంద్రధనుస్సు - మాయా విలాసం (The Illusion of Form) - అద్వైతంలో ఇంద్రధనుస్సును మిథ్య కు ఉదాహరణగా చెబుతారు. ఇంద్రధనుస్సు కనిపిస్తుంది కానీ పట్టుకోవడానికి వీలుండదు. అది కేవలం సూర్యరశ్మి, నీటి బిందువుల కలయిక వల్ల కలిగే ఒక ఆభాస.
అలాగే, ఈ జగత్తు కూడా శుద్ధ చైతన్యం (సూర్యుడు) మరియు మాయ (నీటి బిందువు) కలయిక వల్ల రంగురంగులుగా కనిపిస్తోంది. ఇంద్రధనుస్సు నిజానికి సూర్యరశ్మి యొక్క ప్రతిబింబమే కానీ, దానికి స్వతంత్ర అస్తిత్వం లేదు. అలాగే, ఈ జగత్తు అంతా పరమాత్మ చైతన్యం వల్ల భాసిస్తోంది తప్ప, అది సత్యం కాదు అని అర్థం. నిజానికి అక్కడ ఉన్నది ఒక్కటే కాంతి (బ్రహ్మం). ఆ రంగులన్నీ (వైవిధ్యం) తాత్కాలికం.
అజ్య ధనుస్సు - క్రియారహిత స్థితి (Actionless Reality) - "నారి లేని ధనుస్సు" అంటే అర్థం అది ఎవరినీ హింసించడానికి లేదా దేనినో కొట్టడానికి సిద్ధంగా లేదు. అద్వైతంలో పరబ్రహ్మము అకర్త. అంటే ఆయన ఏమీ చేయడు, కానీ ఆయన సన్నిధిలో అంతా జరుగుతుంది. నారి లేని ధనుస్సు ఎలాగైతే కేవలం ఒక రూపంగా ఉండి ఏ బాణాన్ని వదలదో, పరమాత్మ కూడా కేవలం సాక్షిగా ఉండి ఈ సృష్టిని ప్రకాశింపజేస్తాడు.
శంయువు మరియు రుద్రుని ధనుస్సు (Universal Unity)
బృహస్పతి కుమారుడైన శంయువు యొక్క ధనుస్సు అన్నా, రుద్రుని ధనుస్సు అన్నా అది ఒక్కటే అని చెప్పడం ఏకత్వాన్ని సూచిస్తుంది. లోకంలో శాంతిని కలిగించేవాడు (శం-యువు), లయం చేసేవాడు (రుద్రుడు) వేర్వేరు కాదు. జ్ఞాని దృష్టిలో సృష్టి, స్థితి, లయం అనే మూడు ప్రక్రియలు ఆ ఒక్క పరమాత్మవే. శక్తులు వేరైనా మూలం ఒక్కటేనని గుర్తించడమే అద్వైతం.
చక్షతే - జ్ఞాన నేత్రం - ఇంద్రధనుస్సును అందరూ చూస్తారు, కానీ అది కాంతి యొక్క విశ్లేషణ (Refraction, Dispersion) అని శాస్త్రజ్ఞుడికి తెలిసినట్లు... జగత్తును అందరూ చూస్తారు, కానీ ఇదంతా బ్రహ్మ చైతన్యమే అని జ్ఞాని (అభివర్ణిషు) మాత్రమే చూడగలడు.
సారాంశం - ఈ మంత్రం మనకు కనిపిస్తున్న రంగురంగుల ప్రపంచం (ఇంద్రధనుస్సు) వెనుక ఉన్న ఒకే ఒక్క కాంతిని (బ్రహ్మని) దర్శించమని చెబుతోంది. ఆయుధాలు, ఆకృతులు అన్నీ ఆ పరమ సత్యం యొక్క విభిన్న వ్యక్తీకరణలే తప్ప వేరు కాదని దీని భావం.
కామెంట్లు లేవు:
కామెంట్ను పోస్ట్ చేయండి