హనుమాన్ బాహుక్*

**🙏🌹*హనుమాన్ బాహుక్*🙏🌹 

              *🪷ఐదవ రోజు🪷*

భారత మే పారథకే రథకేతు కపిరాజ 

గాజ్యో సుని కురురాజ దల హల బల భో | 

కహ్యో ద్రోన భీషమ సమీరసుత మహావీర, 

వీర - రస - వారి - నిధి జాకో బల జల భో ॥ 

వానర సుభాయ బాలకేలి భూమి భాను లాగి, 

ఫలఁగ ఫలాంగ హూతేఁ ఘాటి నభతలు భో | 

నాఇ - నాఇ మాథ జోరి జోరి హాథ జోధా జో హైఁ, 

హనుమాన దేఖే జగజీవనకో ఫల భో ॥

**ప్రతిపదార్థం**

* **భారత మే** = మహాభారత యుద్ధంలో

* **పారథకే (పార్థుడి యొక్క) రథకేతు** = పార్థుడైన అర్జునుడి రథం యొక్క పతాకం (జెండా) పై ఉన్న

* **కపిరాజ** = వానరరాజైన హనుమంతుడు

* **గాజ్యో** = గర్జించగా

* **సుని** = ఆ గర్జనను విని

* **కురురాజ దల** = దుర్యోధనుడి (కౌరవుల) సైన్యం

* **హల బల భో** = కలవరపడిపోయింది (సైన్యంలోని బలం, ధైర్యం క్షీణించి విలవిలలాడింది)

* **కహ్యో ద్రోన భీషమ** = ద్రోణాచార్యుడు, భీష్మ పితామహుడు (తమలో తాము) ఇలా చెప్పుకున్నారు

* **సమీరసుత మహావీర** = ఈ వాయుపుత్రుడు (హనుమంతుడు) సాక్షాత్తు మహావీరుడు

* **జాకో బల** = ఎవరి బలమైతే

* **వీర - రస - వారి - నిధి** = వీరరసం అనే సముద్రానికి

* **జల భో** = జలం (నీరు) లాంటిదో (అనగా ఆయన బలమే వీరరసానికి మూలాధారం)

* **వానర సుభాయ** = వానర స్వభావం వల్ల

* **బాలకేలి** = చిన్ననాటి ఆటల్లో భాగంగా

* **భూమి భాను లాగి** = భూమి నుండి సూర్యుడిని అందుకోవడానికి

* **ఫలఁగ ఫలాంగ హూతేఁ** = ఒకే ఒక అంగ లేదా లంఘనంతో (దాటడంతో)

* **నభతలు భో** = ఆకాశమంతా ఆయనతో నిండిపోయింది

* **ఘాటి** = ఆకాశం కూడా ఆయన వేగానికి, పరిమాణానికి చిన్నదైపోయింది

* **నాఇ - నాఇ మాథ** = తలలు వంచి, వంచి

* **జోరి జోరి హాథ** = చేతులు జోడించి, నమస్కరిస్తూ

* **జోధా జో హైఁ** = (అక్కడ ఉన్న) యోధులందరూ

* **హనుమాన దేఖే** = ఆ హనుమంతుడిని దర్శించుకుని

* **జగజీవనకో ఫల భో** = ఈ జగత్తులో జన్మించినందుకు, జీవిస్తున్నందుకు నిజమైన ఫలాన్ని (సార్థకతను) పొందారు.

**భావం**

మహాభారత సంగ్రామమున వానరశ్రేష్ఠుడగు హనుమంతుడు అర్జునుని రథ పతాకమున నుండి గర్జన చేసెను. అది వినుటతో దుర్యోధనుని సైన్యమున కలవరము పుట్టెను. ద్రోణాచార్యుడు, భీష్మపితామహుడును ఇట్లనిరి. ఆతడు మహాబలవంతుడగు హనుమంతుడు. ఆతని బలము వీరరసమను మహాసముద్రమందలి జలమువలె అంతులేనిది. అతడు సహజమగు బాలక్రీడవలె భూమినుండి సూర్యునికడకు ఎగురుటలో ఆకాశమండల మంతను ఒక్క అడుగునకు లోబడునట్లే చేయగల్గెను. ఈ మాటలు విన్న యోధులందఱు శిరస్సులు వంచినవారై చేతులు జోడించి అహంకారము వీడి చూడజొచ్చిరి. 

ఈ రీతిగా హనుమంతుని దర్శనము ద్వారా వారు ప్రపంచమున బ్రతికియున్న ఫల మనుభవించిరి.

శత్రుపక్షము వారైనను ఆతని శక్తిని కాదనలేరు. ఆతని శరణుజొచ్చిన వా రెట్టివారైనను వారి జన్మ సార్ధకము.

**వివరణ**

**మహాభారత యుద్ధ రంగంలో ప్రతాపం:**

మహాభారత కురుక్షేత్ర యుద్ధంలో అర్జునుడి రథ పతాకంపై ఆశీనుడైన హనుమంతుడు ఒక్కసారిగా భీకరంగా గర్జించాడు. ఆ సింహనాదాన్ని విన్నంతనే కౌరవ సైన్యమంతా గుండెలు జారి, దిక్కుతోచని స్థితిలోకి వెళ్ళిపోయింది. సైన్యంలోని వీరుల బలమంతా ఉడిగిపోయింది. ఆ గర్జన విన్న భీష్ముడు, ద్రోణుడు వంటి మహాయోధులు సైతం... "ఈ వాయుపుత్రుడు సాక్షాత్తు మహావీరుడు. అపారమైన వీరరసం అనే సముద్రానికి ఈయన బలమే నీరు (మూలం) లాంటిది. ఈయనను ఎదిరించడం ఎవరికీ సాధ్యం కాదు"

**బాల్య లీల మరియు విశ్వరూపం:**

మహావీరుడైన హనుమంతుడు చిన్నతనంలోనే ఆకాశంలో ఉన్న సూర్యుడిని చూసి ఒక ఎర్రటి పండు అనుకున్నాడు. అంతే, భూమి నుండి సూర్యుడి వైపు ఒక్క లంఘనం (దూకుడు) దూకాడు. ఆయన ఆకాశంలోకి అలా దూసుకెళ్తుంటే, ఆ విశాలమైన ఆకాశం కూడా ఆయన పరిమాణం ముందు చిన్నదైపోయింది. విశ్వమంతా ఆయనే నిండిపోయినట్లు అనిపించింది.

**యోధుల నమస్కారం:**

అక్కడున్న దేవతలు, మునులు, యోధులందరూ హనుమంతుడి ఆ అద్భుత రూపాన్ని, పరాక్రమాన్ని చూసి భయభక్తులతో తలలు వంచి, చేతులు జోడించి నమస్కరించారు. ఆ సమయంలో హనుమంతుడిని అలా దర్శించుకున్న ప్రతి ఒక్కరూ, ఈ లోకంలో మానవ జన్మ ఎత్తినందుకు, జీవిస్తున్నందుకు దక్కాల్సిన పరమార్థాన్ని (జీవిత చరితార్థతను) పొందారు అని కీర్తించారు.

 **సారాంశం:** ఈ పద్యంలో తులసీదాస్ గారు హనుమంతుని శౌర్యాన్ని (కురుక్షేత్రంలో కౌరవులను వణికించడం) మరియు ఆయన దైవత్వాన్ని (సూర్యుడిని పట్టడానికి ఎగిరినప్పుడు దేవతలు సైతం నమస్కరించడం) ఒకేచోట చేర్చి అద్భుతంగా స్తుతించారు. ఈ భాగాన్ని పారాయణం చేయడం వల్ల గుండె ధైర్యం పెరుగుతుంది, శత్రు భయాలు తొలగుతాయి.

🙏🌹*జై శ్రీరామ్ జై హనుమాన్*🙏🌹

           *🪷సేకరణ🪷*

       🙏*న్యాయపతి*🙏 

          *నరసింహారావు*🙏దేవాంత కాద్య సురభీత సురార్తి హర్తా|||*

*విజ్ఞాన బోధన వరేణ తమోఽప హర్తా !!!*🙏

*ఆనందిత త్రిభువనేశ కుమార బంధో|||*

*విఘ్నం మమాపహర 

సిద్ధి వినాయక త్వమ్!!!*🙏

శుభ సౌమ్య వాసరే 🕉️Happy Wednesday