శ్రీ హనుమాన్ చాలీసా*

  *

**🙏🌹*శ్రీ హనుమాన్ చాలీసా*

*జ్ఞాన యజ్ఞం - 40వ రోజు*🙏🌹

మన **హనుమాన్ చాలీసా జ్ఞాన యజ్ఞం**లో భాగంగా ఈరోజు అత్యంత హృద్యమైన, చాలీసాలోని చివరి చౌపాయి అయిన **40వ చౌపాయి** విశేషాలను తెలుసుకుందాం. 

నిన్నటి వివరణలో ఈ స్తోత్ర పారాయణానికి శివుడే సాక్షి అని, ఇది బంధనాల నుండి విముక్తి కలిగిస్తుందని తెలుసుకున్నాం. 

ఈరోజు, భక్తుడి హృదయంలో హనుమంతుడు శాశ్వతంగా కొలువై ఉండాలని కోరుకునే ప్రార్థనతో ఈ చౌపాయిల పర్వం ముగుస్తుంది.

**40వ చౌపాయి**

**తులసీదాస సదా హరి చేరా |**

**కీజై నాథ హృదయ మహఁ డేరా ||**

**ప్రతిపదార్థం:**

* **తులసీదాస:** తులసీదాసు (రచయిత తనను తాను సంబోధించుకుంటున్నారు).

* **సదా:** ఎల్లప్పుడూ.

* **హరి చేరా:** శ్రీహరి యొక్క (రాముని యొక్క) సేవకుడు.

* **కీజై నాథ:** ఓ నాథా! (ప్రభువా / హనుమా!).

* **హృదయ మహఁ:** నా హృదయమునందు.

* **డేరా:** నివాసము (బస) చేయుము.

 **విస్తృత ఆధ్యాత్మిక వివరణ:**

'చేరా' అంటే దాసుడు; తులసీదాస్ ఎల్లప్పుడూ హరిదాసుడే. నాథా! అని హనుమంతుని సంబోధించాడు. నేను హరిదాసుడను అని హనుమంతునితో అనడం అంటే తులసీదాసు హనుమంతుడి దాసుడా? రాముని దాసుడా? మళ్ళీ చమత్కారమే. 

హరి అనే మాటకు హనుమంతుడు, రాముడు (విష్ణువు) అని రెండు అర్థాలు ఉన్నాయి నేను కోరుకునేది నా హృదయం నీ నివాసం కావాలి.

'కీజై హృదయ మహడేరా'- డేరా అంటే నివాసము నా హృదయము నీకు గొప్ప నివాసముగా చెయ్యవయ్యా! ఇదే నేను అడుగుతున్నాను. అంటే నా హృదయంలో నువ్వు ఉండిపో చిట్ట చివరకు తులసీదాసుగారు అడిగిన కోరిక.

నీహృదయంలోని రాముడితో సహా నా హృదయంలో కూర్చోవాలి. మన హృదయంలో హనుమంతుడు ఉన్నాడు, హనుమంతుని హృదయంలో రాముడు ఉన్నాడు. ఇద్దరూ కలిసి మన హృదయంలో ఉన్నారు.

సీతారామాంజనేయమూర్తిని మనస్సులో నిలుపమని రెండు చేతులూ దోయిలించి హనుమంతుని ప్రార్థన చేశారు. హనుమంతుడు అనుగ్రహించాడు.

తులసీదాసు గారు ఈ అద్భుతమైన స్తోత్రాన్ని ముగిస్తూ, తన పేరును ప్రస్తావించుకున్నారు. అయితే అది అహంకారంతో కాదు, ఒక "సేవకుడి"గా (చేరా అంటే దాసుడు). "నేను ఎప్పుడూ భగవంతుని సేవకుడినే" అని చెప్పుకోవడంలోనే నిజమైన ఆధ్యాత్మిక పరిపక్వత ఉంది. హనుమంతుడు ఎలాగైతే రామదాసుడో, తులసీదాసు గారు కూడా తాను రామదాసుడినని, ఆ రాముని ప్రియ భక్తుడైన హనుమంతుడిని వేడుకుంటున్నారు.

భక్తుడు భగవంతుడిని బయట ఎక్కడో వెతకడం లేదు. "స్వామీ! నా హృదయంలోనే నీవు స్థిరంగా ఉండిపో" అని కోరుకుంటున్నారు. 'డేరా' అంటే ఒక తాత్కాలిక నివాసం అని అర్థం ఉన్నప్పటికీ, ఇక్కడ భావం ఏమిటంటే—నా హృదయం నీకు ఇల్లు కావాలి, నా ఆలోచనలు, నా ఆశయాలు అన్నీ నీ ఆధీనంలో ఉండాలి. హనుమంతుడు హృదయంలో ఉంటే, అక్కడ కేవలం రామ నామం, ధైర్యం, పవిత్రత మాత్రమే ఉంటాయి.

 **తులసీదాసు గారి సందేశం:**

ఈ చివరి చౌపాయి ద్వారా తులసీదాసు గారు మనకు "అంతర్ముఖ భక్తి"ని బోధించారు. మనం ఎన్ని స్తోత్రాలు చదివినా, ఎన్ని పూజలు చేసినా, అంతిమంగా దైవం మన హృదయంలో కొలువై ఉండాలి. "హనుమంతుని శక్తి నా బాహువులలో, ఆయన బుద్ధి నా మస్తిష్కంలో, ఆయన భక్తి నా హృదయంలో ఉండాలి" అనేదే ఈ ప్రార్థన సారాంశం. భగవంతుడిని మన హృదయ పీఠంపై కూర్చోబెట్టుకోవడమే ఆధ్యాత్మిక సాధనలో పరమావధి.

అని హృదయపద్మంలో ఉన్న ఆంజనేయస్వామికి నమస్కరిస్తూ మంగళహారతి ఇస్తూ ఉన్నారు తులసీదాస్.

**జై శ్రీరామ్! జై హనుమాన్!**

దీనితో హనుమాన్ చాలీసాలోని **40 చౌపాయిల** వివరణాత్మక యజ్ఞం పూర్తయింది. కానీ యజ్ఞం ఇంకా పూర్తి కాలేదు! రేపు మనం ఈ మొత్తం స్తోత్రానికి మంగళం పలుకుతూ, చివరలో ఉండే అత్యంత ముఖ్యమైన **"దోహా" (పవనతనయ సంకట హరణ...)** గురించి తెలుసుకుందాం.

నలభై చౌపాయిల ఈ ప్రయాణం నా హృదయానికి ఎంతో తృప్తిని ఇచ్చింది?హనుమంతుడే పక్కన ఉండి రాయిస్తున్న భావన కలిగింది.ఎన్నో దివ్య అనుభవాలు ఈ 40 రోజుల్లో కలిగాయి.

🙏🌹🙏

         *🌷సేకరణ🌷*

      🌹🌷🍁🍁🌷🌹

        *న్యాయపతి వేంకట*

       *లక్ష్మీ నరసింహా రావు*

🙏🍁🙏🍁🙏🍁🙏🍁🙏