24, ఆగస్టు 2026, సోమవారం

నారాయణుడు

 *విష్ణుమూర్తిని ‘నారాయణుడు’ అని ఎందుకు పిలుస్తారు?*


 సనాతన ధర్మంలో త్రిమూర్తులలో ఒకరైన శ్రీమహావిష్ణువు సృష్టి స్థితికారకుడిగా, జగత్తును సంరక్షించే దేవుడిగా ఆరాధించబడతాడు. ధర్మానికి హాని కలిగినప్పుడు,అధర్మం పెరిగినప్పుడు భగవంతుడు వివిధ అవతారాలు ఎత్తి సజ్జనులను రక్షించి, దుష్టులను శిక్షించి, ధర్మాన్ని స్థాపిస్తానని భగవద్గీతలో ప్రకటించాడు.


*“పరిత్రాణాయ సాధూనాం వినాశాయ చ దుష్కృతామ్ ।*

*ధర్మసంస్థాపనార్థాయ సంభవామి యుగేయుగే ॥”*


 ఈ వాగ్దానానికి అనుగుణంగానే శ్రీమహావిష్ణువు మత్స్య, కూర్మ, వరాహ, నరసింహ, వామన, పరశురామ, శ్రీరామ, శ్రీకృష్ణ, బుద్ధ, కల్కి అనే దశావతారాలను ధరించి లోకక్షేమాన్ని కాపాడాడని పురాణాలు చెబుతున్నాయి♪. కల్కి (రాబోయే కాలంలో అవతారం ఎత్తుతాడు)


 శ్రీమహావిష్ణువుకు అనేక దివ్యనామాలు ఉన్నాయి. వాటిలో విష్ణువు, శ్రీహరి, కేశవుడు, మాధవుడు, గోవిందుడు, వాసుదేవుడు, జనార్దనుడు, నారాయణుడు వంటి నామాలు ఎంతో ప్రసిద్ధి చెందాయి♪. ప్రతి నామానికి ఒక ప్రత్యేకమైన అర్థం, తాత్పర్యం ఉంది.


*’నారాయణుడు’ అనే పేరుకు అర్థం:*


*నారాయణ అనే పదం రెండు పదాల కలయిక.*


నార (నారము) = నీరు లేదా సమస్త జీవులు.

ఆయన (ఆయనం) = ఆశ్రయం, నివాసం, గమ్యం.


 అందువల్ల *’నారాణాం ఆయనం ఇతి నారాయణః* అనే సంస్కృత వాక్యానికి అనుగుణంగా సమస్త జీవులకు ఆశ్రయమైనవాడు, పరమగమ్యమైనవాడు నారాయణుడు అని అర్థం.


*నీటితో సంబంధం:*


 పురాణాల ప్రకారం సృష్టి ప్రారంభంలో ఎక్కడ చూసినా జలమే ఉండేది. ఆ ప్రళయ జలాలపై ఆదిశేషుని పై యోగనిద్రలో విశ్రాంతి తీసుకుంటున్న పరమాత్మ శ్రీమహావిష్ణువే. అందుకే జలానికి (నారము) ఆశ్రయమైనవాడు (ఆయనం) అనే భావంతో ఆయనను నారాయణుడు అని పిలుస్తారు.


*సమస్త జీవులకు ఆధారం:*


 మరో అర్థం ప్రకారం ‘నార’ అంటే సమస్త ప్రాణులు. ఆ సమస్త జీవుల హృదయాలలో అంతర్యామిగా నివసిస్తూ, వారిని పోషిస్తూ, కాపాడే పరమాత్మ నారాయణుడు. అందుకే ఆయనను జగన్నాథుడు, లోకరక్షకుడు అని కూడా పిలుస్తారు.


*గంగాదేవితో సంబంధం:* 


 పురాణాల ప్రకారం పవిత్రమైన గంగాదేవి శ్రీమహావిష్ణువు పాదాల నుండి ఉద్భవించింది. అందుకే గంగాజలాన్ని ‘విష్ణుపాదోద్భవి’ అని కూడా పిలుస్తారు. ఈ కారణంగా కూడా నారాయణుడనే నామానికి మరింత పవిత్రత లభించింది.


*నారద మహర్షి నామస్మరణ:*


దేవర్షి నారదుడు ఎల్లప్పుడూ *“నారాయణ... నారాయణ...”*  అని భగవన్నామాన్ని జపిస్తూ లోకాలన్నిటిలో సంచరిస్తాడు. అందువల్ల ‘నారాయణ’ అనే నామం భక్తుల మధ్య అత్యంత ప్రసిద్ధి చెందింది. అయితే ఈ నామం నారదుడి వల్ల ఏర్పడింది కాదు; ఆయన ఎల్లప్పుడూ ఆ నామాన్నే స్మరించేవాడు.


*శాస్త్రాలలో నారాయణుని మహిమ:* 


 మహోపనిషత్ ప్రసిద్ధ వాక్యం ఇలా చెబుతుంది: *”ఏకో హ వై నారాయణ ఆసీత్"* అంటే సృష్టికి ముందు పరబ్రహ్మ స్వరూపుడైన నారాయణుడు మాత్రమే ఉన్నాడు. అలాగే విష్ణు సహస్రనామంలో కూడా "నారాయణ" అనే నామం అత్యంత మహిమాన్వితమైన దివ్యనామంగా పేర్కొనబడింది.


 *శ్రీమహావిష్ణువును నారాయణుడు అని పిలవడానికి అనేక కారణాలు ఉన్నాయి:*


నారము (జలం)కు ఆశ్రయమైనవాడు.


 సమస్త జీవులకు ఆశ్రయమైనవాడు.


 ప్రళయజలాలపై యోగనిద్రలో విరాజిల్లేవాడు.


 సృష్టి, స్థితి, లయలకు మూలకారణమైన పరమాత్మ.


 సర్వలోకాలను రక్షించి ధర్మాన్ని స్థాపించేవాడు.


 అందువల్లే భక్తులు ప్రేమతో, భక్తి శ్రద్ధలతో...  *“ఓం నమో నారాయణాయ”* అనే అష్టాక్షరీమంత్రాన్ని జపిస్తూ శ్రీమహావిష్ణువును ఆరాధిస్తారు. ఈ మహామంత్రాన్ని భక్తితో జపిస్తే మనశ్శాంతి, ఆధ్యాత్మిక పురోగతి, భగవంతుని అనుగ్రహం లభిస్తాయని శాస్త్రాలు తెలియజేస్తున్నాయి.

కామెంట్‌లు లేవు: